Trẻ sơ sinh rất cần sự chăm sóc bé toàn diện, kỹ lưỡng để duy trì sự tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh của trẻ trong năm đầu đời. Mẹ có thể tham khảo các gợi ý chăm sóc bé sơ sinh dựa trên khoa học ngay tại đây.
Ngủ là từ chỉ trạng thái tâm lý nên không thể ép trẻ ngủ theo ý mẹ được. Mẹ chỉ có thể tạo điều kiện thoải mái để đưa con vào giấc ngủ mà thôi.
Miếng ăn giấc ngủ là hai phạm trù đi liền nhau:
Nếu mẹ cho trẻ ăn vặt liên tục, con sẽ không no. Điều này gây ngủ vặt khiến trẻ hay mệt mỏi, dẫn đến khẩu vị kém đi và dần dà ăn không ngon.
Với những bé không có nhu cầu ăn đêm nhưng mẹ thấy con giật mình thức dậy ban đêm, mẹ lại cho ăn. Khi con ăn no đêm rồi, sáng ra không thấy đói và lại ăn ít, sinh ra ăn vặt và ngủ vặt như thế sẽ quay về vòng lẩn quẩn như trên.
Chăm sóc con như thế nào để bé ăn ngon, ngủ ngoan luôn là nỗi lo lắng của ba mẹ
Giải pháp cho vần đề ăn ngủ của con
Về cơ bản, có thể hiểu nôm na rằng: “Bé ăn ngon thì bé sẽ ngủ ngon”. Mẹ nên cho con ăn đúng giờ, 3 bữa chính và 2 bữa phụ cách bữa chính ít nhất 2 tiếng với sữa hoặc chế phẩm từ sữa để giúp con no đủ, dễ đi vào giấc ngủ ngon.
Giấc ngủ là tiền đề cho sự phát triển trí não và tinh thần của trẻ. Nếu ban ngày trẻ ngủ đủ giấc, ban đêm bé cũng sẽ dễ đi vào giấc ngủ ngon và sâu.
Mẹ nên lên “dây cót” đồng hồ sinh học của bé, để bé có thói quen ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc. Nếu mẹ làm được như thế, con sẽ ăn ngon ngủ ngoan ngay thôi.
Thời gian ngủ ban ngày theo từng độ tuổi của con
Bé dưới 2 tháng: Trên 4 giờ ngủ ban ngày
Bé 3 – 4 tháng: Từ 3 – 4 giờ ban ngày
Bé 5 – 8 tháng: Từ 2 – 3 giờ ngủ ban ngày. Độ tuổi này không nên cho bé ngủ hơn 3 giờ vào ban ngày
Bé từ 9 – 11 tháng: 2 giờ ngủ ban ngày
Bé từ 12 – 24 tháng: Từ 1 – 2 giờ ngủ ban ngày
Bé từ 24 tháng trở đi: Chỉ nên ngủ 1 giờ vào ban ngày
Lịch ăn uống của con
Bé dưới 4 tháng: 5-8 cữ sữa. Mỗi cữ khoảng 120ml
Bé từ 4 – 6 tháng: 4-5 cữ khoảng 150ml sữa. Với bé trên 6kg, chỉ cho dùng 4 cữ sữa mỗi ngày. Độ tuổi này mẹ có thể tập cho bé ăn dặm. Khi cho con ăn dặm, nên ăn thêm cữ sữa liền sau buổi ăn dặm này.
Bé 6 – 9 tháng: 4 cữ cả dặm cả sữa, trong đó 1 suất ăn dặm gộp với sữa thành 1 bữa, ăn dặm sau ăn sữa trước.
Bé từ 9-14 tháng: 3 cữ sữa 180ml + 1 bữa ăn dặm hoàn chỉnh với 5 nhóm thực phẩm luân phiên 7 ngày trong tuần, thành những phần nhỏ trong bữa.
Bé trên 14 tháng: 3 cữ chính, có thể dùng thức ăn theo thực đơn của gia đình, và 2 cữ sữa phụ.
Tình trạng hóc, nghẹn thức ăn rất nguy hiểm vì có thể gây ngạt thở, do thức ăn khi đó trở thành dị vật đường thở khiến trẻ tử vong nếu không được sơ cứu kịp thời. Vì vậy, hãy cập nhật ngày bí kíp để bé không lâm vào hoàn cảnh này, bạn nhé!
Vì sao sặc, nghẹn và hóc nguy hiểm cho con khi tập ăn dặm?
Trong quá trình tập cho bé ăn dặm, nếu con chưa sẵn sàng với việc tiếp nhận những đồ ăn mới, đặc biệt là đồ ăn thô và khả năng nuốt chưa tốt thì có thể dẫn đến việc bé bị sặc hoặc nghẹn thức ăn.
Thống kê ở Anh và xứ Wales cho thấy có 24 trẻ sơ sinh bị nghẹn hóc dẫn đến ngạt thở mỗi năm. Trên thực tế, nó là nguyên nhân phổ biến thứ ba gây tử vong cho trẻ sơ sinh.
Cuộc khảo sát của tổ chức St. John Ambulance tiết lộ rằng 40% cha mẹ đã chứng kiến con mình bị sặc. Tuy nhiên, hơn 80% các bậc cha mẹ này không biết phải làm gì trong tình huống như vậy.
Sự khác biệt giữa sặc và hóc nghẹn thức ăn có thể không đáng kể, và biết được đâu là nguyên nhân rất cần thiết để sơ cấp cứu cho bé khi cần. Vậy làm sao để các mẹ có thể biết được khi nào con bị sặc, và khi nào bị hóc nghẹn? Trong những tình huống này, mẹ nên xử lý ra sao?
Những loại thực phẩm dễ gây nghẹn thức ăn mẹ nên tránh
1. Thức ăn có kích cỡ to
Một mẫu thức ăn to hơn hạt đậu có thể làm nghẹt cổ họng của bé. Những loại rau củ như: cà rốt, cần tây, đậu nên cắt ra, băm nhỏ và nấu chín. Cắt nhỏ trái cây như: nho, cà chua, dưa hấu trước khi ăn. Cắt thịt và pho mát thành từng miếng nhỏ hoặc xé ra.
2. Thức ăn nhỏ, cứng
Kẹo cứng, kẹo giảm ho, thuốc dạng viên, các loại hạt, bắp rang là mối nguy hiểm tiềm tàng gây nghẹt thở. Các loại hạt nhỏ cũng có thể mắc kẹt trong đường thở của bé và gây nhiễm trùng. Vì vậy, khi bé bắt đầu ăn dặm, bé nên theo sát để bé không ăn nhầm thức ăn của người lớn, bé lớn.
3. Thức ăn mềm, dẻo, dễ dính
Gạo nếp, bánh dẻo có dính lại trong cổ họng của bé gây nên tình trạng nghẹn thức ăn.
4. Nghẹn thức ăn bởi bơ đậu phộng
Bơ đậu phộng và những bơ hạt dẻo, dính có thể gây ra khó khăn cho đứa trẻ nuốt một cách an toàn.
Dấu hiệu phân biệt bé bị sặc, nghẹn và hóc
Khi bé bị sặc
Sặc là biểu hiện có thể xảy ra ở trẻ trong quá trình bắt đầu ăn dặm, đó là phản xạ bình thường của cơ thể khi tiếp nhận đồ ăn thô. Khi bé ăn lượng đồ ăn quá nhiều, hoặc quá to, hành động sặc và nôn trớ ra đồ ăn có thể giúp bé học được cách nhai kỹ hơn và đưa lượng thức vừa đủ vào miệng trong những lần sau.
Dấu hiệu cho thấy bé đang sặc:
Mắt đẫm nước
Lưỡi chìa ra khỏi miệng
Bịt miệng muốn nôn hoặc nôn ra đồ ăn trong miệng
Khi bé bị sặc, điều nên làm là mẹ cần quan sát con một cách bình tĩnh. Nếu bé có khả năng tự nôn oẹ thức ăn ra, hay nuốt vào sau khi bị sặc thì mẹ không cần can thiệp. Đó là vì, nếu mẹ can thiệp đột ngột có thể gây tác dụng ngược, làm bé thêm sợ hãi khiến việc sặc càng trầm trọng hơn. Nên nhớ, đây là một phần bình thường và hữu ích trong tiến trình ăn dặm của con.
Khi bé bị nghẹn hóc
Trái ngược với sặc, nghẹn hóc xảy ra khi thức ăn chặn đường thở, thay vì đi xuống thực quản nó lại đi xuống khí quản. Thông thường, khi chúng ta ăn, uống và nuốt – nắp thanh quản che phủ phần trên của khí quản và ngăn không cho thức ăn vào bên trong. Trong trường hợp bé vừa ăn vừa nói chuyện, cười hoặc khóc, nắp thanh quản không thể bảo vệ khí quản, dẫn đến việc thức ăn dễ rơi vào trong.
Khi bị hóc nghẹn thức ăn, theo phản xạ của cơ thể, bé sẽ ho để tống thức ăn ra ngoài. Tuy nhiên, nếu đường thở bị tắc nghẽn hoàn toàn, bé sẽ không thể ho và im lặng. Đây là dấu hiệu cho thấy tình huống đã trở nên cực kỳ nghiêm trọng và nếu không được giúp đỡ, bé có thể tử vong.
Khi thấy bé có những biểu hiện sau nghĩa là bé đang bị nghẹn thức ăn:
Không thở được, không nói được, không khóc được hoặc không thể phát ra âm thanh
Có thể thấy trẻ dùng một hoặc hai tay ôm lấy cổ
Ho yếu hoặc không thể ho
Trẻ hốt hoảng, kích thích, lo âu, da xanh tái
Bé khó thở – xương sườn và lồng ngực bị lõm vào trong
Mất ý thức (bé không có phản ứng) nếu đường thở bị tắc nghẽn quá lâu
Khi hít vào có tiếng the thé
Khi ấy, việc đầu tiên mẹ cần làm là giữ bình tĩnh và áp dụng phương pháp sơ cấp cứu càng sớm càng tốt. Nếu để lâu, việc hóc nghẹn có thể khiến não không đủ oxy và tế bào não bị phá hủy.
Cách sơ cấp cứu khi bé bị hóc, nghẹn thức ăn
Một tay giữ bé, một tay dùng lòng bàn tay vỗ thật mạnh 5–7 cái vào lưng bé – chỗ giữa hai xương bả vai, hành động này sẽ khiến áp lực trong lồng ngực trẻ tăng lên để tống đẩy dị vật ra ngoài.
Sau khi làm xong nếu trẻ vẫn khó thở, tím tái, cha mẹ cần đặt trẻ nằm ngửa, dùng hai ngón trỏ ấn nhanh, mạnh, đột ngột 5-7 cái vào xương ức của bé.
Nếu thấy cháo, sữa, canh… chảy ra từ mũi, miệng thì cha mẹ cần hút kỹ để thông đường thở cho con. Và cần làm sớm để tránh sữa không ứ đọng trong mũi, miệng.
Với bé dưới 1 tuổi, mẹ có thể dùng phương pháp vỗ lưng ấn ngực.
Với người lớn và trẻ lớn, chúng ta có thể áp dụng thủ thuật Heimlich như sau:
Trẻ còn tỉnh
Đứng sau lưng trẻ, vòng hai tay ôm lấy thắt lưng trẻ. Nắm chặt bàn tay làm thành một quả đấm đặt ở vùng thượng vị, ngay dưới chóp xương ức, phía trên rốn.
Ẩn 5 cái dứt khoát theo hướng từ trước ra sau và từ dưới lên trên, mạnh và nhanh. Có thể lặp lại 6-10 lần ấn bụng cho tới khi dị vật rơi khỏi đường thở hoặc trẻ khóc la được
Trẻ hôn mê
Để trẻ nằm ngửa, quỳ xuống dạng 2 chân cạnh đùi nạn nhân.
Đặt gót một lòng bàn tay lên vùng thượng vị, dưới chóp xương ức, dưới chóp xương ức, đặt tiếp bàn tay thứ hai chồng lên bàn tay thứ nhất.
Ấn 5 cái dứt khoát, mạnh và nhanh vào bụng theo hướng từ dưới lên trên.
Có thể lặp lại 6-10 lần ấn bụng cho tới khi dị vật rơi khỏi đường thở.
Những lưu ý mẹ cần biết trong quá trình sơ cứu cho con
Mẹ không được dùng tay mò mẫm dị vật trong miệng bé vì thức ăn sẽ bị đẩy xuống sâu hơn.
Tuyệt đối không cho bé uống nước bởi uống nước khiến dị vật càng đi xuống cuống họng bé.
Thời gian sơ cứu chỉ trong vòng 4 phút.
Nếu sau đó không có tiến triển gì, cha mẹ cần ngay lập tức đưa bé đến bệnh viện để cấp cứu.
[inline_article id=225494]
Làm gì để hạn chế bé không bị nghẹn thức ăn?
Khuyến khích bé ngồi yên trong bữa ăn, hay nói cách khác là không để bé vừa ăn vừa chạy loanh quanh. Bạn cũng không nên ép bé ăn nhiều hơn mức bé có thể.
Cắt thức ăn của bé thành nhiều miếng phù hợp với khuôn miệng nhỏ của bé và tránh các thực phẩm dễ gây nghẹn như cả trái nho, nho khô, các loại hạt và bắp rang. Một số bé thường gặp vấn đề khi ăn xúc xích thái lát.
Dạy cho bé thói quen ăn từng miếng một, nhai kỹ và nuốt trước khi ăn miếng khác.
Không để bé một mình trong khi ăn.
Nếu bé hay bị nghẹn khi vừa ăn vừa uống thì chỉ nên cho bé uống nước sau khi đã ăn xong.
Các bé sẽ sớm tìm ra cách để ăn mà không mắc nghẹn, tuy nhiên nếu bé thường xuyên mắc nghẹn hoặc nghẹt thở bởi thức ăn, bạn nên cho bé đi bác sĩ để kiểm tra sức khỏe.
Hy vọng bài viết trên đây sẽ là cẩm nang hữu ích giúp mẹ hiểu hơn về cách xử lý tình huống khi bé bị nghẹn thức ăn trong quá trình ăn dặm. Đừng quên theo dõi bài viết tiếp theo để đọc nhiều hơn những chia sẻ khác từ MarryBaby mẹ nhé.
Chuẩn bị đầy đủ những vật dụng cần thiết cho trẻ trong một chiếc túi như: tã lót, núm vú, quần áo, bình sữa có khả năng giữa ấm, bình sữa chứa nước lọc cho bé khi khát nước, các loại khăn mềm, khăn ướt cho trẻ sơ sinh, phấn rôm… để phòng trường hợp bé đói, tiểu tiện trong quá trình di chuyển thì đã có sẵn đồ dùng. Lưu ý bạn nên mang theo thêm túi ni lông sạch để đựng những đồ dùng đã xài như tã (sau khi thay), khăn giấy đã dùng… để tránh trường hợp bạn cần thay tã hay lau chùi cho bé trong khi các phương tiện vẫn di chuyển và bạn không thể vứt chúng đi được.
Đảm bảo an toàn cho bé
Nên mang cho bé bao tay, chân để tránh bé cào xước mặt hay các vùng da khác trên cơ thể. Bạn nên lưu ý quần áo mặt cho bé phù hợp với điều kiện thời tiết, không cho bé mặc quần áo quá dày hay quá mỏng nhưng đủ để che phủ, bảo vê làn da bé dưới ánh nắng mặt trời, tác động của nắng (nếu có)…
Về phương tiện di chuyển, tuyệt đối không cho trẻ sơ sinh di chuyển bằng xe máy khi phải đi xa vì sức tạt của gió trong quá trình chạy xe có thể gây nguy hiểm cho sự hít thở, nắng gió trên đường hoàn toàn có thể gây nguy hiểm đến sức khoẻ, thậm chí đến tính mạng của bé.
Chọn phương tiện di chuyển
Nếu phải di chuyển bằng các phương tiện công cộng thay vì thuê hay đi riêng trên một chiếc xe hơi, bạn có thể ẵm bé vào lòng cho những đoạn đường ngắn. Nhưng nếu đi xa thì tốt nhất bạn bạn nên chuẩn bị mang theo một chiếc túi địu trẻ sơ sinh giúp cả bạn và bé cảm thấy thoải mái. Tránh đi vào giờ cao điểm hoặc thới gian có đông người trên xe như các dịp vào ngày lễ, tết… vì sức đề kháng còn yếu, trẻ dễ dàng nhiễm bệnh từ những người xung quanh.
Nếu có điều kiện nên cho bé di chuyển bằng ô tô và điều cần thiết là bạn phải đảm bảo bé được chuyên chở an toàn. Bạn nên mang theo ghế dành cho trẻ sơ sinh trong xe hơi, không bao giờ đặt bé ở ghế hành khách vì trong trường hợp có va chạm, túi khí ở ghế trước có thể bung ra và gây nguy hiểm vì cò thể làm trẻ ngạt thở. Tốt nhất là đặt bé ngồi ở băng ghế sau của xe hơi, hướng về phía sau để đạt độ an toàn cao nhất. Điều này đảm bảo rằng trong trường hợp bị tai nạn, các lực được lan truyền đều giúp hạn chế chấn thương cho bé. Lưu ý rằng để biết ghế cho trẻ có được lắp chắc chắn và chính xác không, bạn có thể kiểm tra, nếu bạn không thể dịch chuyển ghế an toàn nhiều hơn 2 cm là bảo đảm.
Đối với phương tiện di chuyển bằng máy bay, nhiều bậc phụ huynh lo lắng về sự an toàn cho trẻ vì áp suất trên máy bay, không khí khép kín và quá trình xóc trong khi bay cũng như khi cất cánh, hạ cánh có thể quá sức chịu đựng. Theo quy định, các hãng hàng không thường chỉ phục vụ bay cho trẻ sơ sinh từ 14 ngày tuổi trở lên và sức khoẻ bình thường, không sinh non… Tuy nhiên các bác sĩ khuyến cáo rằng trẻ khoảng 2 – 3 tháng tuổi mới nên cho đi máy bay vì khi đó hệ thống miễn dịch phần nào phát triển đủ sức chống lại được những sự thay đổi của môi trường và bảo vệ bé chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn. Trên máy bay có dịch vụ cung cấp nôi trẻ em chuyên dụng (là thiết bị chuyên dụng có sẵn đi kèm với máy bay), bạn nên thông báo và đăng ký trước cho hãng hàng không khi mua vé.
Nên chọn những chuyến bay có ít trạm trung chuyển hoặc thời gian chờ ngắn.
Những đồ dùng cho bé nên chuẩn bị trong túi hành lý xách tay luôn mang theo người để khi cần có thể thuận tiện sử dụng. Vì nhiệt độ trên máy bay khá lạnh nên bạn cần chuẩn bị một chiếc mền ấm để sử dụng khi cần.
Mang theo túi địu hoặc xe đẩy giúp bạn thuận tiện hơn trong quá trình làm thủ tục, di chuyển trong sân bay.
Chọn loại mềm mại, thấm mồ hôi tốt và không nên quá chặt. Hãy kiểm tra cẩn thận những đường may trên chiếc bao tay, chân để chắc rằng chúng an toàn cho con.
Nên để ý đường chỉ may, chỉ không được dư thừa vì dễ móc vào tay chân bé.
2. Yếm
Rất cần khi cho bé bú và ăn không bị dây bẩn ra áo. Ngoài ra còn có tác dụng che ngực cho bé đỡ lạnh.
3. Quần áo trẻ sơ sinh
Để bảo vệ làn da non nớt và nhạy cảm của bé, mẹ nên chọn quần áo chất liệu 100% coton. Dây chun quần không được chặt quá. Đừng mua loại quần áo có cúc bấm sau lưng sẽ cấn và làm đau lưng bé khi nằm.
Chất liệu là tiêu chí hàng đầu khi mẹ lựa quần áo cho bé.
4. Lót phân su + tã vải
Khi bé mới sinh không nên dùng bỉm, vì bỉm sẽ làm tổn thương da của các bé. Bé nên được dùng tã vải kèm theo miếng lót phân su.
5. Bỉm cho bé
Sau 1 tháng, bé đã có thể dùng bỉm. Mẹ nên chọn bỉm có kích thước phù hợp với cân nặng của bé. Không nên chọn loại bỉm mà phần bên trong tiếp xúc với da trẻ có plastic và polyester.
Có rất nhiều loại bỉm để mẹ lựa chọn cho bé cưng.
6. Băng rốn, miếng rơ lưỡi
Băng rốn vừa giúp vệ sinh rốn lại vừa giữ ấm bụng cho bé. Lưỡi của các bé, nhất là trong tháng đầu tiên bú mẹ, rất hay để lại bã trắng. Vì vậy mẹ sẽ rất cần rơ lưỡi cho bé để bé không bị đau và bú tốt hơn.
7. Bộ gối chặn
An toàn cho bé khi nằm ngủ không bị lăn, ngã và giúp bé không bị giật mình.
8. Khăn sữa
Dùng để lau mặt, miệng cho bé. Mẹ nên chọn loại mềm mại để không làm tổn thương da bé. Tránh dùng khăn màu vì thuốc nhuộm hóa học không tốt cho sức khỏe của bé.
9. Khăn tắm xô
Dùng lau người cho bé sau khi bé tắm xong. Mẹ nhớ chọn chất liệu cotton hoặc vải bông, vừa có khả năng hút nước lại vừa không làm trầy xước da bé.
10. Khăn choàng, ủ bé
Dùng để quấn bé khi ở nhà hoặc đi ra ngoài: từ viện về hoặc đi chích ngừa… Ngoài ra có thể dùng làm chăn đắp cho bé.
11. Bình sữa
Căn cứ vào tháng tuổi của bé để mẹ lựa chọn bình sữa phù hợp.
Nên dùng bình 50-120 ml cho bé 0-3 tháng tuổi, bình 120-180 ml cho bé 3-12 tháng tuổi. Mẹ nên chọn mua loại bình có thể tích rộng để dễ dàng cọ rửa, vệ sinh bình.
12. Mỹ phẩm dành cho bé
Bao gồm: Dầu gội đầu, phấn thơm, kem chống hăm, sữa tắm cho bé. Những sản phẩm này cần có độ pH trung tính, thành phần có chiết xuất từ thảo dược sẽ tốt hơn cho da của bé.
13. Chậu tắm
Mẹ nên sắm cho bé 2 chậu tắm. Chậu tắm dài, có lỗ thoát phía dưới + đồ đỡ gác vào chậu tắm để tắm cho bé; Chậu tròn để đựng nước tắm dội lại lần 2 (vì bé chưa tắm bằng vòi sen được, phải để sẵn chậu nước ấm).
14. Nhiệt kế
Dụng cụ cần thiết để mẹ đo nhiệt độ cho bé khi thấy hiện tượng nóng sốt hoặc theo dõi sau khi chích ngừa.
15. Nôi
Trẻ sơ sinh cần ngủ nhiều và sâu để phát triển hệ thần kinh, vì vậy một chiếc nôi êm ái sẽ rất cần thiết đối với bé.
Cẩn trọng khi chọn đồ cho trẻ sơ sinh
1. Nhóm đồ mặc, mang
Quần áo trẻ sơ sinh cần đảm bảo tiêu chí đầu tiên là chất liệu cotton thấm hút tốt và thoải mái cho mọi cử động của bé. Tránh tối đa vải bị xù, đổ lông, chất lượng giảm đi sau khi giặt vì những sợi vải rơi ra khiến bé dễ bị bệnh đường hô hấp. Tránh chọn đồ có đính nút, hạt hay bất kỳ hoa văn nào có thể rơi ra khi cọ xát.
Bao tay, bao chân của bé dây thun không quá chặt vì sẽ khiến máu huyết bé không lưu thông tốt. Sử dụng loại không dễ rơi, tuột ra ngoài vì bé có thể nuốt phải gây tắc đường thở.
Nếu bạn dùng tã giấy thì chọn loại có bề mặt mềm mịn, không hương liệu vì tuy khử được mùi nước tiểu của bé nhưng hóa chất sẽ khiến da bé bị dị ứng, càng dễ làm bé bị hăm khi mặc tã.
2. Nhóm đồ ăn uống
Khi mua bình sữa cho bé, hãy bảo đảm đó là loại có thể khử trùng. Nếu là bình sữa bằng nhựa, hãy đọc kỹ thành phần, loại nhựa, khả năng chịu nhiệt trước khi mua. Bên cạnh đó, tránh mua bình bằng chất liệu thủy tinh pha tạp chất vì khi khử trùng bình có thể xảy ra tình trạng nổ, nứt bình nguy hiểm cho mẹ.
Tương tự như khi chọn chén bát cho bé lúc ăn dặm, nên cho bé ăn trong bát sứ, thủy tinh tốt. Tránh những loại bát nhựa nhiều hoa văn, màu sắc có thể bị ra màu khi để thức ăn nóng và ngấm vào đồ ăn của bé.
Nếu không thực sự cần thiết, nên tránh cho bé ngậm núm vú giả.
Mẹ nên cẩn trọng khi chọn đồ cho bé.
3. Nhóm đồ chăm sóc
Giường cũi bé phải được đóng chắc chắn, bề mặt trơn láng vừa phải, không có các chi tiết thừa như đinh, ốc vít… và phải có chiều cao vừa phải, phù hợp với bé.
Tương tự như chọn quần áo, khăn tắm của bé phải là loại vải mềm, thấm hút tốt.
Sử dụng hóa mỹ phẩm để tắm gội hay thoa lên da bé cần phải được bác sĩ nhi tư vấn và luôn đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng.
Chọn gối cho bé cũng hết sức lưu ý. Bé dưới 2 tuổi không nên nằm gối vì có thể làm biến đổi hình dáng hộp sọ còn non yếu của trẻ. Nếu chọn gối thì chọn những loại có độ mềm, lún vừa phải và kích thước phù hợp với đầu để tránh bé ngạt thở.
4. Nhóm đồ chơi
Đồ chơi cho bé tránh chọn loại có nhiều góc cạnh, góc nhọn hay có nhiều chi tiết có thể tháo rời vì bé có thể nuốt phải.
Tránh cho trẻ sơ sinh chơi thú nhồi bông vì có những sợi vải, hạt bụi li ti sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cho bé. Tránh cho bé chơi đồ chơi bằng kim loại và giữ bé tránh xa thú cưng trong nhà.
Tại khu vực phòng ở, sinh hoạt của bé, mẹ nên gác tất cả các đồ điện lên cao, tránh khỏi tầm với cũng như kiểm soát tất cả các vật nhọn, vật nhỏ li ti, bình đựng nước sôi, khu vực cầu thang, cửa sổ… vì đây là nơi xảy ra tai nạn nhiều nhất cho trẻ sơ sinh.
Khi bạn sinh bé, chồng bạn có thể bị “bỏ phí”. Điều này tùy thuộc vào bạn, hãy giao bé cho chồng và để anh ấy giúp bạn một tay, như những gì bạn đang làm.
16. Để mặc anh ấy với con. Nhiều ông bố lần đầu lên chức ngần ngại phải nhúng tay vào vì lo ngại sẽ làm sai và chịu cơn thịnh nộ của cô vợ mọi ngày dịu dàng bỗng thành sư tử. Tuy vậy, không có sai lầm thì không có thành công, do vậy mà các bà mẹ cần phải “cho phép” các đức lang quân gây những sai lầm khi chăm sóc bé thay bạn, mà không chỉ trích họ.
Hãy để chồng chia sẻ việc chăm con cùng bạn
17. Đề nghị chồng tận dụng ngày phép ở công ty sau khi người thân trong gia đình đã “rút lui” khỏi việc giúp bạn chăm em bé. Như thế bạn sẽ có thể làm được nhiều việc hơn, và cũng có thời gian riêng tư bên bé hơn.
18. Chia sẻ công việc. Các ông bố hoàn toàn có thể gánh bớt việc cho bạn, chẳng hạn phụ trách phần dọn dẹp và đi siêu thị. Tất nhiên, chồng bạn cũng cần chăm bé giúp bạn một lúc nào đấy để các bà vợ có chút thời gian nghỉ ngơi và riêng tư.
19. Đừng quên rằng các ông bố nhiều cảm xúc. Bạn có thể gợi ý chồng bạn cởi trần và đặt bé lên ngực khi chợp mắt một chút. Có thể chồng bạn sẽ yêu tiếng nhịp tim hai cha con cùng đập chung đấy.
Giữ tinh thần thoải mái
Cho dù bạn dâng trào cảm xúc thế nào khi làm mẹ, nhưng việc liên tục đáp ứng cho nhu cầu của bé có thể rút cạn sức lực của bạn. Hãy tìm những cách để tự chăm sóc bản thân bằng cách hạ thấp kỳ vọng và tranh thủ những khoảng nghỉ ngơi ngắn ngủi.
20. Trước tiên, hãy bỏ qua những lời khuyên mơ hồ hoặc không mong muốn. Sau cùng thì chính bạn mới là cha mẹ của bé, vì thế chỉ có bạn mới có thể quyết định điều gì là tốt nhất.
21. Quên đi việc nội trợ trong vài tháng đầu. Hãy tập trung vào việc làm quen và hiểu tâm ý bé yêu của bạn. Thế nên, nếu ai đó nói bạn rằng nhà dơ hay chồng chén chưa rửa, hãy mỉm cười và dúi vào tay họ khăn lau bụi hoặc chai nước rửa chén nhé!
22. Nhận sự giúp đỡ từ bất kỳ ai tốt bụng hoặc… ngây thơ đến mức tự “ướm lời”. Có nghĩa là nếu may mắn có một chị hàng xóm hàng xóm qua chơi và ngỏ ý sẽ giữ bé cho bạn tắm, đừng chần chừ mà không gật đầu đồng ý ngay!
23. Có nhiều người muốn giúp bạn nhưng không biết phải làm gì? Đừng ngần ngại nói cho mọi người biết chính xác bạn cần gì. Cả đời không dễ gì có cơ hội để bạn có thể sai mọi người làm việc này việc kia cho bạn đâu!
24. Nhưng đừng để mọi người làm những việc vặt, chẳng hạn như thay tã vốn chỉ tốn của bạn hai phút. Hãy để mọi người làm những việc tốn nhiều thời gian hơn như làm bếp, dọn dẹp nhà cửa và đi mua tã cho bé.
25. Tái “nối kết”. Để tránh cảm giác bị tách biệt khỏi thế giới, thỉnh thoảng bạn hãy một mình bước ra ngoài dạo phố, dù chỉ 5 phút cũng được.
Ra phố cùng bé
26. Dự phòng người hộ tống. Hãy chọn địa điểm cho chuyến du hành đầu tiên là một nơi công cộng, rộng rãi cùng với một bà mẹ giàu kinh nghiệm. Chỉ như vậy, bạn mới có được sự hỗ trợ cần thiết mà không phải bối rối khi lần đầu đi mua sắm với cục cưng của mình.
27. Nếu bạn chỉ có một mình, hãy đến những nơi có khả năng chào đón bé, như đọc sách ở thư viện hoặc tiệm sách.
28. Giữ tã của bé gọn gàng trong một chiếc túi. Không có gì tệ hơn khi bé cần đến thì bạn lại phải lục tung đồ mà kiếm tã cho bé.
29. Mang theo đồ dự phòng. Nếu bạn không muốn bị bắt gặp đang đi ngoài phố với bé yêu trên tay nhưng trên người dính đầy thứ mà ai-cũng-biết-là-gì-đấy của bé thì hãy luôn nhớ mang theo một bộ đồ dự phòng cho bạn trong túi tã của bé.
30. Cuối cùng, “phóng lao thì theo lao”. Hãy giữ các kế hoạch của bạn đơn giản và chuẩn bị tâm lý sẵn sàng hủy chúng bất kỳ lúc nào.
Bạn hãy nhớ rằng mọi người đều có thể vượt qua thì bạn cũng làm được. Chẳng bao lâu rồi bạn sẽ được tưởng thưởng bằng nụ cười đầu tiên của bé yêu, và điều đó sẽ bù đắp cho tất cả những chuyện “đau cả điền” ban đầu.
Khi đặt tên con theo những người nổi tiếng, ngoài lòng mến mộ với tài năng của họ, ba mẹ còn mong con sẽ xinh đẹp giỏi giang, và có cuộc sống thành công sau này. Thử tham khảo một số tên gợi ý của MarryBaby nhé.
Bảo Anh (Ca sĩ), Hà Anh (Người mẫu), Phương Anh (Ca sĩ), Tinh Anh (Ca sĩ), Lâm Anh (Nghệ sĩ), Hoài Anh (Nhạc sĩ), Phan Anh (MC), Tuấn Anh (Ca sĩ), Kim Anh (Ca sĩ), Quỳnh Anh (Ca sĩ), Tùng Anh (Ca sĩ), Minh Anh (Ca sĩ)
Hương Lan (Ca sĩ), Tuyết Lan (Người mẫu), Xuân Lan (Người mẫu), Ý Lan (Ca sĩ)
Bằng Lăng (Người mẫu)
Pha Lê (Ca sĩ)
Mỹ Lệ (Ca sĩ)
Ngọc Lễ (Nhạc sĩ)
Phương Linh (Ca sĩ), Mỹ Linh (Ca sĩ), Uyên Linh (Ca sĩ), Khánh Linh (Ca sĩ), Hoài Linh (Nghệ sĩ), Thùy Linh (Ca sĩ), Quyền Linh (Nghệ sĩ), Quang Linh (Ca sĩ)
Kim Lân (Nhà văn)
Quang Linh (Ca sĩ)
Tự Long (Diễn viên), Thành Long (Diễn viên)
Bá Lộc (Ca sĩ), Hữu Lộc (Nghệ sĩ), Thành Lộc (Nghệ sĩ, diễn viên)
Rất nhiều phụ nữ thích sử dụng địu để được bên con suốt cả ngày. Đặc biệt với những chị em bận rộn với quá nhiều công việc, không có nhiều thời gian thì những chiếc địu giúp họ ôm con cả ngày trong khi vẫn có thể đi chợ, đi mua sắm, gặp gỡ bạn bè hay làm việc nhà. Điều này khiến họ vừa thấy yên tâm, vừa tạo sự gần gũi với con của mình.
Hơn thế nữa, những chiếc địu được thiết kế gọn gàng, vừa dễ sử dụng vừa dễ di chuyển hơn so với những chiếc xe đẩy.
Chọn mua địu an toàn và phù hợp:
Sử dụng địu rõ ràng mang đến nhiều sự tiện lợi cho các bâc phụ huynh. Tuy nhiên, khi địu con bạn phải thật thận trọng, đặc biệt với bé dưới 4 tháng tuổi, bé sinh ra nhẹ cân, sinh non hay đang bị cảm lạnh.
Nói đến việc địu con, ai cũng cho rằng đó là việc vô cùng đơn giản và dễ dàng. Nhưng trên thực tế, nếu bạn sử dụng những chiếc địu có hình dáng không phù hợp có thể rất nguy hiểm đối với các bé.
Một chiếc địu phù hợp sẽ giúp bé thoải mái hơn
Hiện nay những chiếc địu được thiết kế với nhiều hình dáng, mẫu mã, nhưng bạn không nên chọn những chiếc địu kiểu dáng giống như một chiếc túi. Với chiếc địu kiểu dáng chiếc túi này có khoang túi khá sâu sẽ khiến cho lưng của bé bị bẻ cong theo hình chữ “C”. Thêm vào đó, khuôn mặt bé sẽ bị che kín mít, khiến bé gặp khó khăn khi thở.
Khi lựa chọn địu cho con, bạn cũng nên chọn mua địu theo tư thế nằm của bé sẽ tốt hơn so với địu có tư thế ngồi. Vì ở lứa tuổi sơ sinh, vùng đầu và cổ của bé chưa phát triển hoàn thiện, tư thế địu ngồi có thể khiến cho vùng cổ của bé bị chấn thương nếu bé còn quá nhỏ.
Để an toàn cho bé, bạn chỉ nên sử dụng địu khi bé ở vào giai đoạn từ bốn tháng tuổi trở lên. Ở lứa tuổi nhỏ hơn, bé có thể sẽ gặp những chấn thương không mong muốn.
Lưu ý để sử dụng địu an toàn cho bé: Thiết kế an toàn:
Những chiếc địu an toàn cho các bé phải là những thiết kế có:
Khoang túi nông
Giữ người bé luôn thẳng thắn khi năm, không bị cong lưng.
Kiểu dáng ôm tròn.
Bao bọc toàn bộ xung quanh cơ thể bé, nhưng không quá kín.
Cách mang địu đúng tư thế
Khi dùng địu, tốt nhất là con phải được tựa vững chắc vào mẹ với tư thế ngồi hướng lên trên, sao cho cằm không bao giờ chạm vào ngực, thường xuyên kiểm tra tư thế của bé.
Địu bé trên cao và sát với ngực (sao cho bạn có thể hôn được bé, đầu bé sát với cằm mẹ). Không để bé nằm ở phần hông hay eo.
Một chiếc địu có hình dáng phù hợp với tư thế thường nằm của bé là điều quan trọng đầu tiên khi bạn chọn mua địu cho con. Địu phải thích hợp với chiều cao, cân nặng của bé. Nếu chiếc địu quá nhỏ so với bé sẽ khiến bé bị ngã ra ngoài, còn khi địu quá rộng so với cơ thể bé thì lớp vải của chiếc địu có thể che vùng mũi, miệng của bé, dễ gây tình trạng ngạt thở.
Không nên để khuôn mặt của bé bị che kín. Nếu thấy bé khóc quấy hoặc khó chịu hãy tháo địu ra khỏi người bé.
Thường xuyên kiểm tra tư thế của bé, không để lưng bé bị gập cong lại. Cơ thể và đầu của bé phải luôn được nâng đỡ. Không để cằm và ngực của bé quá sát nhau. Khoảng trống từ ngực đến cổ của bé phải có độ dài khoảng 1 ngón tay.
Trước khi thay tã, bạn nên chuẩn bị đầy đủ mọi đồ dùng cần thiết ở chỗ bạn thay tã cho bé như: tã sạch, kem chống hâm, khăn mềm, một chậu nước nhỏ.
Đặt bé xuống bàn hoặc giường. Nếu bé khóc nhè hay tỏ vẻ khó chịu, bạn có thể hát một bài hát hay đưa cho bé một món đồ chơi ưa thích để làm bé phân tâm.
Cởi quần và tã của bé ra. Lưu ý khi da bé tiếp xúc với không khí mát có thể khiến bé ‘tè’, nên cần trải dưới bé một tấm lót chống thấm. Dùng mặt trước của chiếc tã vừa cởi ra chùi sạch phân hay nước tiểu của bé, sau đó xếp tã lại và gói chặt trong giấy báo.
Làm vệ sinh và bôi kem chống hăm
Dùng khăn mềm nhúng nước ấm nhẹ nhàng rửa sạch ‘vùng kín’ của bé. Nên vệ sinh sạch sẽ những kẽ hở nhưng không nên tách môi âm hộ của bé gái để thụt rửa bên trong. Ở bé trai, nhẹ nhàng kéo da bao quy đầu và vệ sinh đầu dương vật để tránh trường hợp ứ đọng nước tiểu.
Để lau rửa phần mông của bé, dùng một tay nắm hai chân bé nhấc bổng lên và nhẹ nhàng rửa sạch hậu môn. Đối với bé gái, lau từ trước ra sau sẽ giúp tránh nhiễm trùng âm đạo. Dùng khăn khô lau lại mông và vùng kín của bé một lần nữa trước khi mặc tã.
Bôi một lớp kem mỏng lên vùng kín của bé để ngăn ngừa tình trạng hăm tã.
Mặc tã mới
Mở một cái tã sạch, đảm bảo phần băng dính hướng bên trên. Nhấc hai chân bé lên và lót tã phía dưới mông bé. Gấp phần tã ở giữa lên trên, tiếp đó gấp hai phần tã bên hông bé lại. Dùng băng dính dán lại, ôm vừa bụng bé, không quá chật cũng không quá lỏng.
Sau khi thay tã xong, đặt bé vào nôi hay xe đẩy, thắt dây an toàn và đem tã dơ bỏ vào thùng rác. Sau đó, bạn nên rửa tay sạch bằng xà phòng.
Lưu ý: không bao giờ để bé nằm một mình trên giường hoặc bàn thay tã. Bé có thể lật hay bò chỉ trong nháy mắt, khiến những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Không nên cho bé tắm chung bồn với người lớn hoặc dùng các loại thau, chậu không phù hợp vì sẽ xảy ra nguy cơ mẹ bị trượt tay, bé trượt ngã đập đầu vào bồn tắm hay bị ngạt nước. Tốt nhất bạn nên tìm mua những loại bồn tắm phù hợp với độ tuổi, vóc dáng của bé. Có một số loại bồn tắm cao cấp chống trơn còn lót bọt biển, xốp phía trong giúp tăng khả năng ma sát và giúp làm sạch nhẹ nhàng cơ thể cho bé. Với thiết kế phù hợp, chậu tắm vừa vặn để bé nửa nằm, nửa ngồi an toàn, bạn sẽ rảnh cả hai tay khi tắm bé.
Nên chọn bồn tắm có nhiều màu sắc cùng những họa tiết dễ thương, vui mắt để giúp bé vui thích hơn khi tắm. Dù đã chọn được loại bồn tắm an toàn nhưng mẹ cũng nên lưu ý giữ bé cố định và cẩn thận tuyệt đối.
Chọn bồn tắm phù hợp với bé sơ sinh
Mỹ phẩm tắm cho bé
Nhiều kinh nghiệm từ các bà mẹ cho thấy, tắm bé bằng nước ấm không cũng đủ để giúp bé sạch sẽ, thư giãn nhẹ nhàng. Tuy nhiên nếu sử dụng đến mỹ phẩm, hãy suy nghĩ kỹ và hỏi ý kiến bác sĩ, chuyên gia về trẻ em trước khi sử dụng vì da bé còn rất mỏng manh và dễ bị kích ứng.
Thường mỹ phẩm cho bé nên chọn loại ít có mùi hương, ít bọt xà phòng, kiểm tra độ kiềm và hạn sử dụng kỹ trước khi chọn mua sản phẩm. Nếu da bé có dấu hiệu nổi mẩn đỏ, bé ngứa, khóc quấy…, mẹ phải ngưng sử dụng mỹ phẩm tắm gội cho bé ngay, chờ da bé phục hồi thì mới nên chọn và sử dụng loại khác để tắm bé.
Thao tác khi tắm
Không tắm bé sau khi ăn no, tốt nhất nên tắm 1-2 giờ trước khi ăn và vào một giờ cố định. Điều này có nghĩa là mẹ nên thực hiện chế độ chăm sóc bé theo một thời gian biểu nhất định. Dùng bông tắm bằng bọt biển, khăn xô nhẹ nhàng để lau chùi cơ thể bé. Lưu ý hết sức nhẹ nhàng và cẩn trọng khi làm vệ sinh vùng mắt, mũi, tai cho bé. Nên dùng tăm bông thấm nước ấm, giữ cố định đầu bé khi khoáy tai để tránh bé ngọ nguậy ảnh hưởng đến màng nhĩ bé.
Trường hợp không dùng bồn tắm chuyên biệt, khi tắm bé một tay mẹ nên đỡ đầu, một tay nhẹ nhàng vỗ về bé tạo sự an tâm trước khi tắm. Thấm ướt từ từ, nhẹ nhàng cho đến khi bé quen cảm giác được tắm. Chỉ nên tắm nhanh bé từ 5-10 phút ở những nơi kín, tránh gió lùa để đề phòng cảm lạnh cho bé.
MarryBaby xin tổng hợp và gửi đến các gia đình một số lưu ý để giúp các bà mẹ có thêm kinh nghiệm trong việc chọn đồ cho trẻ sơ sinh
Nhóm đồ mặc, mang
Quần áo trẻ sơ sinh cần đảm bảo tiêu chí đầu tiên là chất liệu cotton thấm hút tốt và thoải mái cho mọi cử động của bé. Tránh tối đa những loại vải bị xù, đổ lông, chất lượng giảm đi sau khi giặt giũ vì những sợi vải có thể rơi ra khiến bé hít vào cơ thể khiến bé bị bện đường phổi, phế quản. Tránh chọn đồ có đính nút, hạt hay bất kỳ hoa văn nào có thể rơi ra khi cọ xát.
Bao tay, bao chân của bé dây thun không quá chặt vì có thể khiến máu huyết bé không lưu thông tốt. Lưu ý các loại bao tay, bao chân không dễ rơi, tuột ra ngoài vì bé có thể nuốt phải gây tắc đường thở.
Nếu bạn dùng tã giấy thì cẩn trọng chọn những loại có bề mặt mềm mịn nhất và càng ít hương liệu càng tốt vì tuy khử được mùi nước tiểu của bé nhưng hóa chất có thể khiến da bé bị dị ứng, càng dễ làm bé bị hăm khi mặc tã.
Nhóm đồ ăn uống
Khi mua bình sữa cho bé, hãy bảo đảm đó là loại có thể khử trùn g. Nếu là bình sữa bằng nhựa, hãy đọc kỹ thành phần, loại nhựa, khả năng chịu nhiệt trước khi mua. Bên cạnh đó, tránh mua bình bằng chất liệu thủy tinh pha tạp chất vì khi khử trùng bình sửa có thể xảy ra tình trạng nổ, nứt bình nguy hiểm cho mẹ.
Tương tự như khi chọn chén bát cho bé lúc ăn dặm, nên cho bé ăn trong chén sứ, thủy tinh tốt. Tránh những loại chén nhựa nhiều hoa văn màu sắc có thể bị ra màu khi để thức ăn nóng và ngấm vào đồ ăn của bé.
Nếu không thực sự cần thiết nên tránh cho bé ngậm núm vú giả.
Mẹ nên cẩn trọng khi chọn đồ cho bé.
Nhóm đồ chăm sóc
Giường cũi bé phải được đóng chắc chắn, bề mặt trơn láng vừa phải, không có các chi tiết thừa như đinh, ốc vít,… và phải có chiều cao vừa phải, phù hợp với bé.
Tương tự như chọn quần áo, khăn tắm của bé phải là loại vải mềm, thấm hút tốt.
Sử dụng hóa mỹ phẩm để tắm gội hay thoa lên da bé cần phải được sự tư vấn của bác sĩ nhi khoa và luôn luôn đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng.
Chọn gối cho bé cũng hết sức lưu ý. Dưới 2 tuổi, không nên cho bé nằm gối vì có thể làm biến đổi hình dáng hộp sọ còn non yếu của trẻ. Nếu chọn gối thì chọn những loại có độ mềm, lún vừa phải và kích thước phù hợp với đầu để tránh bé ngạt thở.
Nhóm đồ chơi
Đồ chơi cho bé tránh chọn loại có nhiều góc cạnh, góc nhọn hay có nhiều chi tiết có thể tháo rời vì bé có thể nuốt phải.
Tránh cho trẻ sơ sinh chơi thú nhồi bông vì có những sợi vải, hạt bụi li ti sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cho bé. Tránh cho bé chơi đồ chơi bằng kim loại và giữ bé tránh xa thú cưng trong nhà.
Tại khu vực phòng ở, sinh hoạt của bé, mẹ nên gác tất cả các đồ điện lên cao tránh khỏi tầm với cũng như kiểm soát tất cả các vật nhọn, vật nhỏ li ti, bình đựng nước sôi, khu vực cầu thang, cửa sổ… vì đây là nơi xảy ra tai nạn nhiều nhất cho trẻ sơ sinh.
