Categories
Sự phát triển của trẻ Dinh dưỡng cho bé Năm đầu đời của bé

Mách mẹ lịch sinh hoạt, lịch ăn dặm cho bé từ 4-12 tháng tuổi

Trong thời gian nuôi con nhỏ, các bố mẹ sẽ đối mặt với rất nhiều câu hỏi: Khi nào nên cho bé bắt đầu ăn dặm? Xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé như thế nào là phù hợp? Nguyên do là bởi việc cho trẻ ăn dặm đúng thời điểm và xây dựng lịch ăn dặm khoa học cho bé theo từng tháng tuổi khoa học không chỉ giúp bé làm quen với thực phẩm mới mà còn đảm bảo sự phát triển toàn diện về dinh dưỡng.

Trong bài viết này, hãy cùng MarryBaby khám phá lịch ăn dặm cho bé từ 4-12 tháng và chi tiết thực đơn ăn dặm cho bé theo từng giai đoạn để mẹ dễ dàng áp dụng, giúp bé yêu ăn ngon và lớn khỏe.

Nên cho bé ăn dặm vào thời điểm nào trong ngày là hợp lý?

Khi bé mới bắt đầu tập ăn dặm, bố mẹ chỉ nên cho con ăn 1 bữa mỗi ngày với lượng rất ít. Bởi việc ăn dặm ở giai đoạn này chỉ nhằm mục đích bé làm quen với thức ăn ngoài sữa mẹ. Việc lựa chọn thời điểm phù hợp trong ngày cũng rất quan trọng, làm tiền đề để bé có thói quen ăn uống tốt sau này.

Một số lưu ý bố mẹ cần nắm cho khi bé ăn dặm như:

  • Nên cho bé ăn vào ban ngày, lúc bé đang tỉnh táo và vui vẻ. Buổi sáng hoặc đầu giờ chiều thường là thời gian bé vui vẻ và tỉnh táo, dễ hợp tác với bố mẹ. Do đó, khi bạn giới thiệu món mới cho bé, con sẽ dễ chấp nhận và làm quen hơn. Tuy nhiên, nếu bạn cho bé ăn khi con buồn ngủ hoặc ngay khi mới ngủ dậy, bé sẽ khó chịu, cáu gắt và không muốn hợp tác cùng bố mẹ.
  • Chọn thời điểm lúc bé không quá đói hoặc không quá no. Nếu bé quá đói, con sẽ khóc và có thể không chịu ăn đồ ăn mới. Ngược lại, nếu bé vừa mới bú no thì sẽ không còn hứng thú với đồ ăn. Do đó, bạn nên cho bé ăn dặm sau 30-60 phút kể từ khi bú sữa.

Lịch sinh hoạt và ăn dặm cho bé từ 4-12 tháng tuổi

Lịch ăn dặm cho bé từ 5 - 12 tháng tuổi

1. Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 4 tháng 

Để bé có thể phát triển khỏe mạnh trong giai đoạn này, bố mẹ có thể tham khảo lịch sinh hoạt cho bé 4 tháng tuổi sau:

Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 4 tháng 
Thời gian Hoạt động
6 giờ 30 – 7 giờ  Bé ngủ dậy, vệ sinh cá nhân, thay tã
7 giờ  Bú sữa mẹ/ sữa công thức
8 – 9 giờ  Bé tự nằm chơi
9 giờ – 10 giờ 30  Bé ngủ giấc sáng
10 giờ 30 Bú sữa 
11 giờ – 12giờ 30  Bé chơi và tắm rửa
12 giờ 30 – 14 giờ  Bé ngủ giấc trưa
14 giờ  Bú sữa 
14 giờ 30 – 16 giờ Bé chơi, nghe nhạc
16 giờ – 17 giờ  Bé ngủ giấc ngắn
17 giờ  Bú sữa 
17 giờ 30 – 19 giờ 30  Bé chơi 
19 giờ 30  Bú sữa 
20 giờ  Bé đi ngủ giấc ban đêm 

2. Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 5-6 tháng

Trẻ 5 tháng ăn dặm được chưa? Trẻ 5 tháng tuổi có thể bắt đầu ăn dặm, nhưng điều này còn tùy thuộc vào sự phát triển của bé. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ nên được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu bé đã có các dấu hiệu sẵn sàng ăn dặm, các bố mẹ có thể cho bé tập ăn dặm sớm bắt đầu từ 4-6 tháng.

Một số dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng cho việc ăn dặm như:

  • Bé chững cân.
  • Bé tỏ ra thích thú với đồ ăn khi thấy ba mẹ hay người xung quanh ăn.
  • Bé tỏ ra đói, háu ăn dù mới được mẹ cho bú xong.
  • Bé đã có thể ngồi khi được hỗ trợ và kiểm soát phần cổ, đầu tốt.
  • Bé có xu hướng đưa tay hoặc đồ vật xung quanh lên miệng để cắn.
  • Miệng và lưỡi của bé phát triển. Con có thể dùng lưỡi để đẩy thức ăn vào trong và nuốt.
Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 5-6 tháng 

(Tuần 1-2)

Thời gian Hoạt động
6 giờ  Bé thức dậy, vệ sinh cá nhân, thay tã
6 giờ 30  Bé thức dậy và bú sữa mẹ hoặc sữa công thức
9 giờ  Bú sữa 
10 giờ  Ngủ giấc sáng
11 giờ 30  Ăn dặm bằng bột, cháo loãng hoặc rau củ nghiền
12 giờ 30  Bé tắm rửa, đi ngủ trưa
14 giờ  Bú sữa
17 giờ  Bú sữa mẹ hoặc sữa công thứ
20 giờ  Bú sữa và đi ngủ

[key-takeaways title=”Lưu ý khi cho bé 6 tháng ăn dặm”]

Trong tuần thứ 3-4 của tháng 6, lịch ăn dặm của bé không có nhiều thay đổi, nhưng mẹ có thể tăng lên 2 bữa ăn dặm mỗi ngày nếu bé đã thích thú với thức ăn dặm. Dù vậy, sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính, với nhu cầu khoảng 900ml/ngày.

[/key-takeaways]

Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 5-6 tháng 

(Tuần 3-4)

Thời gian Hoạt động
6 giờ  Bé thức dậy, vệ sinh cá nhân, thay tã 
6 giờ 30 Bé bú mẹ hoặc sữa công thức
9 giờ   Ăn dặm với bột, cháo loãng hoặc rau củ nghiền mịn
11 giờ Bú mẹ hoặc sữa công thức
12 giờ 30 Tắm và đi ngủ trưa 
14 giờ 30  Bú mẹ hoặc uống sữa ngoài
17 giờ  Ăn bột, cháo loãng hoặc rau củ nghiền
20 giờ  Bú mẹ hoặc sữa công thức, chuẩn bị đi ngủ 

3. Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 7-8 tháng 

Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 7 - 8 tháng 

Đối với lịch ăn dặm cho bé 7-8 tháng, bố mẹ có thể bắt đầu thêm hải sản vào thực đơn của con, với tần suất không quá 3 bữa mỗi tuần. Nguyên do lúc này, hệ tiêu hóa của con đã dần quen với việc ăn dặm nên bé có thể ăn được đa dạng các loại thực phẩm hơn trước. Thực đơn ăn dặm cho bé 7-8 nên đảm bảo các chất dinh dưỡng như:

  • Chất đạm: thịt, cá, trứng, hải sản…
  • Chất béo: dầu ăn, bơ…
  • Vitamin và chất xơ: rau xanh, trái cây…
  • Tinh bột: gạo, khoai, ngô…
Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 7-8 tháng 
Thời gian Hoạt động
6 giờ – 6 giờ 30  Bé thức dậy, vệ sinh cá nhân, thay tã

Bé bú mẹ hoặc sữa công thức 

8 giờ Ăn dặm với cháo loãng, rau củ hoặc trái cây nghiền.
11 giờ  Ăn nhẹ với trái cây hoặc sữa chua.
14 giờ  Bú mẹ hoặc sữa công thức.
17 giờ Ăn dặm với cháo bắp hoặc cháo kết hợp rau củ.
20 giờ   Bú mẹ hoặc sữa công thức.

Mẹ cần lưu ý rằng dù đã ăn dặm thuần thục, sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn đóng vai trò quan trọng trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày của bé nhé.

4. Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 9-10 tháng 

Khác với giai đoạn đầu ăn dặm, ở thời điểm 9-10 tháng tuổi, các bữa ăn dặm đã trở thành nguồn dinh dưỡng quan trọng cho bé. Vì vậy, mẹ cần đảm bảo lịch ăn dặm cho bé 9-10 tháng cần đủ 3 bữa chính và 3 bữa phụ mỗi ngày, kết hợp với bú mẹ hoặc uống sữa công thức.

Lịch sinh hoạt và lịch ăn dặm cho bé 9-10 tháng 

Thời gian Hoạt động
6 giờ  Bé thức dậy, vệ sinh cá nhân, thay tã 

Bú mẹ hoặc sữa công thức sau khi bé thức dậy

8 giờ  Ăn cháo hoặc bột dinh dưỡng
9 giờ 30  Bú mẹ hoặc sữa công thức
11 giờ 30  Ăn cháo đặc kèm thức ăn mềm (thịt, cá, rau củ…)

Bé đi ngủ trưa

14 giờ 30  Ăn trái cây nghiền, sữa chua hoặc các món ăn nhẹ
16 giờ  Bú mẹ hoặc sữa công thức
17 giờ  Ăn tối với cháo đặc hoặc thực phẩm mềm
20 giờ  Bú mẹ hoặc sữa công thức, chuẩn bị đi ngủ 

Đối với bé 10 tháng tuổi, ngoài việc giữ nguyên thời gian biểu, mẹ nên tăng dần khẩu phần ăn để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của bé.

5. Lịch sinh hoạt và ăn dặm cho bé 11-12 tháng 

Ở giai đoạn này, trẻ có thể có 3 bữa ăn chính trong ngày, với sự kết hợp đầy đủ bốn nhóm thực phẩm. Các bữa phụ của bé có thể là trái cây, sữa chua thay vì chỉ bú sữa như những giai đoạn trước đó. Tuy nhiên, mẹ vẫn cần đảm bảo lượng sữa mỗi ngày cho con là khoảng 400-600ml/ngày.

Lịch sinh hoạt và ăn dặm cho bé 11-12 tháng 

Thời gian Hoạt động
6 giờ  Bé thức dậy, thay tã, vệ sinh cá nhân 

Bú mẹ hoặc sữa công thức sau khi bé thức dậy.

8 giờ  Ăn dặm bữa sáng 
9 giờ  Ngủ giấc ngắn buổi sáng
11 giờ   Bữa trưa với cơm và thức ăn mềm.
12 giờ  Ngủ trưa
14 giờ   Ăn bữa phụ/ bú sữa
17 giờ   Ăn bữa tối
19 giờ 30 Bú sữa trước khi đi ngủ

Gợi ý thực đơn cho bé ăn dặm theo từng tháng tuổi 

thực đơn cho bé ăn dặm theo từng tháng tuổi 

1. Thực đơn ăn dặm cho bé 4 – 5 tháng 

Nhiều bậc cha mẹ thắc mắc liệu trẻ 4 tháng hay 4,5 tháng ăn dặm được chưa và cách xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé 4 tháng như thế nào. Lưu ý là theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), bé dưới 6 tháng tuổi không nên ăn dặm vì:

  • Hệ tiêu hóa của trẻ chưa phát triển: Dạ dày và ruột của bé còn non nớt, chưa đủ enzyme tiêu hóa thực phẩm ngoài sữa mẹ.
  • Nguy cơ dị ứng và rối loạn tiêu hóa: Việc cho trẻ ăn dặm sớm có thể gây táo bón, đầy bụng, thậm chí làm tăng nguy cơ dị ứng thực phẩm.

Do đó, việc cho bé 4 tháng tuổi ăn dặm cần được tham vấn ý kiến của bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng. Trong một số trường hợp “buộc” phải cho bé ăn thì ba mẹ có thể tham khảo thực đơn sau: 

  • Bột gạo sữa: Bột gạo sữa là món ăn dặm truyền thống phù hợp cho trẻ mới bắt đầu tập ăn dặm. Bố mẹ có thể tự làm bột gạo tại nhà hoặc mua các sản phẩm bột gạo của các thương hiệu uy tín. Khi chế biến, chỉ nên sử dụng gạo tẻ mà không thêm các loại gạo khác hay đậu đỗ, vì ở giai đoạn này, hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt và chưa sẵn sàng để xử lý thực phẩm phức tạp.
  • Bột gạo bí đỏ: Khi trẻ mới bắt đầu ăn dặm, không nên kết hợp quá nhiều loại thực phẩm trong một món ăn. Giai đoạn đầu, cha mẹ chỉ nên nấu bột hoặc cháo loãng, sau đó từ từ thêm các loại rau củ để bé làm quen dần. Bí đỏ là một trong những loại rau củ giàu dinh dưỡng, rất tốt cho sức khỏe của bé.
  • Bột trứng, cà rốt: Mẹ có thể thêm trứng vào thực đơn ăn dặm cho bé từ 4 tháng tuổi trở đi, nhưng chỉ nên sử dụng lòng đỏ. Lòng trắng trứng không phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ dưới 12 tháng tuổi. Kết hợp lòng đỏ trứng và cà rốt để nấu bột sẽ tạo nên món ăn thơm ngon, giàu dinh dưỡng, hỗ trợ bé phát triển khỏe mạnh.
  • Bột khoai lang sữa: Khoai lang là thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa của cả người lớn và trẻ nhỏ. Đối với bé 4 tháng tuổi bắt đầu ăn dặm, món bột khoai lang với sữa không chỉ thơm ngon mà còn giúp bổ sung vitamin A, chất xơ và nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. 
  • Cháo khoai tây, sữa: Một thực đơn ăn dặm cho bé 4 tháng là món cháo khoai tây sữa. Khi chọn khoai tây để nấu ăn dặm cho bé, mẹ cần tránh chọn khoai tây có vết thâm, dấu hiệu thối hỏng, mọc mầm hoặc có đốm xanh, vì chúng có thể gây hại cho sức khỏe của trẻ. Khoai tây rất giàu tinh bột, vì vậy mẹ nên cho bé ăn với lượng vừa phải để tránh gây đầy bụng. 

2. Thực đơn ăn dặm cho bé 5-6 tháng 

Thực đơn ăn dặm cho bé 5-6 tháng 

Trong tuần đầu, khi bé mới bắt đầu làm quen ăn dặm, mẹ có thể cho bé ăn những món cháo với rau củ mịn với lượng ít. Sau 1-2 tuần, có thể bổ sung thêm đạm từ thịt cá và tăng lượng thức ăn theo nhu cầu của bé.

Ngày  6 giờ 9 giờ  10 giờ  11 giờ  14 giờ  16 giờ  18 giờ  
Thứ 2  150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Khoai lang nghiền trộn sữa ⅓ trái chuối chín 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Bí đỏ nghiền trộn sữa Nửa hộp váng sữa  150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 3 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Bột gạo nấu nước dashi 50g đu đủ chín 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Khoai tây nghiền  trộn sữa Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 4 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt nạc cải bó xôi 50g xoài chín 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Cháo lươn đậu xanh Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 5 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Cháo trứng, cà chua ⅔ chuối 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Súp khoai tây, sữa đậu Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 6 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Cháo yến mạch táo ⅔ quả táo 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Cháo cua đồng rau mồng tơi Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 7 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá hồi cà rốt Sữa chua 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Cháo thịt heo đậu Hà Lan Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức
Chủ nhật  150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt gà nấu hạt sen Váng sữa 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công Súp cua óc heo Nước cam 150 – 200ml sữa mẹ/sữa công thức

3. Thực đơn ăn dặm cho bé 7-8 tháng

Thực đơn ăn dặm cho bé 7-8 tháng

Khi bé được 7 tháng, mẹ có thể đa dạng hóa thực đơn ăn dặm bằng cách kết hợp nhiều loại thực phẩm bổ dưỡng:

  • Trái cây nghiền: Nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. Các loại trái cây phù hợp gồm đu đủ, chuối, hồng chín, hồng xiêm, dưa hấu, bơ, táo… thích hợp cho bữa ăn nhẹ hoặc bữa chính của trẻ.
  • Rau củ quả: Giàu vitamin và khoáng chất, không thể thiếu trong thực đơn. Mẹ có thể hấp chín, nghiền nhuyễn hoặc cắt dạng thanh để bé ăn theo phương pháp BLW.
  • Cháo: Nấu từ ngũ cốc nguyên hạt như gạo, lúa mì, yến mạch, lúa mạch, hạt kê, các loại đậu… giúp bổ sung dinh dưỡng cần thiết.
  • Các loại thịt: Thịt gà và các loại thịt khác giàu protein và carbohydrate. Mẹ nên hấp chín, giã nát hoặc nghiền nhuyễn trước khi cho bé ăn.
  • Trứng: Cung cấp chất béo lành mạnh và protein. Mẹ có thể luộc trứng rồi cắt miếng nhỏ cho bé tự bốc ăn.
  • Phô mai: Giàu chất béo, protein và vitamin. Bố mẹ nên chọn phô mai làm từ sữa tiệt trùng của các thương hiệu uy tín.

Thực đơn ăn dặm cho bé 7-8 tháng cần đa dạng, cân bằng dinh dưỡng và phù hợp với sở thích ăn uống của bé.

Ngày  6 giờ 9 giờ  10 giờ  11 giờ  14 giờ  16 giờ  18 giờ  
Thứ 2  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt heo cải bó xôi Sữa mẹ/sữa công thức Cháo bồ câu đậu xanh Sữa mẹ/sữa công thức 1/3 quả táo Sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 3 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá chẽm, rau dền  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo tôm bí xanh Sữa mẹ/sữa công thức ½ quả kiwi Sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 4  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo trứng cà chua Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá lóc khoai lang Sữa mẹ/sữa công thức Nước cam Sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 5 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt gà nấm hương Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò, bí đỏ phô mai Sữa mẹ/sữa công thức Trái cây xay cùng sữa chua Sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 6 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo sò huyết rau dền  Sữa mẹ/sữa công thức Súp khoai tây thịt gà Sữa mẹ/sữa công thức Váng sữa Sữa mẹ/sữa công thức
Thứ 7 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo lươn đậu xanh Sữa mẹ/sữa công thức Cháo ghẹ rau muống  Sữa mẹ/sữa công thức Đậu hủ từ sữa mẹ và đậu nành Sữa mẹ/sữa công thức
Chủ nhật  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo bắp thịt gà Sữa mẹ/sữa công thức Cháo ếch rau mồng tơi  Sữa mẹ/sữa công thức Sinh tố đu đủ Sữa mẹ/sữa công thức

4. Thực đơn ăn dặm cho bé 9-10 tháng 

Thực đơn ăn dặm cho bé 9-10 tháng 

Từ tháng thứ 9, mẹ bắt đầu điều chỉnh lịch và thực đơn ăn dặm cho bé để phát triển kỹ năng nhai. Bé sẽ làm quen với các món mềm như cháo đặc hoặc súp, dần tăng độ thô. Mỗi bữa, bé nên ăn khoảng ⅔ bát.

Trong giai đoạn này, mẹ có thể đa dạng hóa bữa phụ cho bé bằng trái cây tươi, bánh flan, rau câu, khoai lang nướng hoặc rau củ luộc cắt nhỏ.

Ngày  6 giờ 9 giờ  10 giờ  11 giờ  14 giờ  16 giờ  18 giờ  
Thứ 2  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo gan gà khoai lang Sữa mẹ/sữa công thức Súp thịt bò khoai tây Bánh flan Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá hồi bí đỏ
Thứ 3 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo tim heo, khoai tây, cà rốt  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo gà nấm rơm Bánh khoai lang Sữa mẹ/sữa công thức Cháo lươn khoai môn cà rốt
Thứ 4 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo ếch lá sen Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá điêu hồng rau ngót  Váng sữa Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò, bông cải xanh và phô mai
Thứ 5 Sữa mẹ/sữa công thức Bột thịt rau dền Sữa mẹ/sữa công thức Cháo tôm rong biển Sữa chua Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt gà bí đỏ
Thứ 6 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò, khoai tây Sữa mẹ/sữa công thức Cháo óc heo đậu xanh Thanh long Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt heo với rau ngót
Thứ 7 Sữa mẹ/sữa công thức Cháo yến mạch, thịt bò, bí đỏ Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá hồi, cải bó xôi Táo  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo ếch, rau lang
Chủ nhật  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo trứng, khoai lang Sữa mẹ/sữa công thức Cháo sườn, đậu đỏ  Nước cam Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò, khoai tây

5. Thực đơn ăn dặm cho bé 11-12  tháng 

Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ 1 tuổi đóng vai trò vô cùng quan trọng, vì đây là giai đoạn các bé phát triển nhanh chóng cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Thực đơn cho trẻ ở độ tuổi này không chỉ cần cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu như tinh bột, đường, đạm, và chất béo, mà còn phải phong phú và hấp dẫn để kích thích vị giác, giúp bé ăn ngon miệng hơn.

Sau đây là thực đơn ăn dặm gợi ý cho bé 1 tuổi:

Ngày  6 giờ 9 giờ  10 giờ  11 giờ  14 giờ  16 giờ  18 giờ  
Thứ 2  Cháo tôm bí xanh Váng sữa Sữa mẹ/sữa công thức Cháo gà đậu Hà Lan Bánh táo Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò cải cúc
Thứ 3 Súp thịt bò khoai tây, cà rốt Sữa chua trái cây Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá rau ngót Xoài Sữa mẹ/sữa công thức Cháo tôm cải ngọt
Thứ 4 Cháo lươn rau chân vịt Sinh tố dâu Sữa mẹ/sữa công thức Cháo ếch đậu xanh  Bánh plan Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá lóc rau dền
Thứ 5 Bột đậu xanh và bí đỏ Trái cây theo mùa Sữa mẹ/sữa công thức Cháo trứng gà bắp cải trắng Sữa chua Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt gà rau ngót
Thứ 6 Cháo đậu xanh bí đỏ Chuối  Sữa mẹ/sữa công thức Cháo thịt bò mồng tơi Bánh bí đỏ Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cua rau nấm
Thứ 7 Cháo thịt heo khoai tây Đu đủ xay Sữa mẹ/sữa công thức Cơm nát với tôm trứng Váng sữa Sữa mẹ/sữa công thức Cháo cá điêu hồng, rau muống
Chủ nhật  Súp trứng gà hạt sen kiwi Sữa mẹ/sữa công thức Cơm nát rắc rong biển, rau củ luộc  Bánh táo Sữa mẹ/sữa công thức Cháo bầu nấu cá trê

Những lưu ý cần nhớ khi cho trẻ ăn dặm 

lịch ăn dặm cho bé

1. Những thực phẩm tốt nên có trong chế độ ăn của trẻ 

Khi xây dựng thực đơn và lịch ăn dặm cho bé, việc lựa chọn thực phẩm phù hợp là vô cùng quan trọng. Dưới đây là một số thực phẩm giàu dinh dưỡng mà bố mẹ nên bổ sung vào khẩu phần ăn của trẻ:

  • Nhóm tinh bột: Cháo, bột gạo, khoai lang, khoai tây… giúp cung cấp năng lượng cho các hoạt động hằng ngày.
  • Nhóm đạm: Thịt gà, thịt lợn, cá hồi, trứng… giúp bé phát triển cơ bắp và tăng cường hệ miễn dịch.
  • Nhóm rau củ: Cà rốt, bí đỏ, rau bina, bông cải xanh… cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu.
  • Nhóm trái cây: Chuối, táo, lê, đu đủ… giàu chất xơ và vitamin giúp bé tiêu hóa tốt hơn.
  • Chất béo lành mạnh: Dầu ô liu, dầu cá, bơ… hỗ trợ sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của trẻ.

2. Các thực phẩm cần tránh 

Bên cạnh những thực phẩm nên đưa vào chế độ ăn của trẻ, bố mẹ cũng cần lưu ý tránh cho bé sử dụng các thực phẩm sau đây để đảm bảo an toàn và sức khỏe: 

  • Thực phẩm dễ gây dị ứng: Lạc (đậu phộng), hải sản có vỏ (tôm, cua, sò…) nếu chưa kiểm tra mức độ dị ứng của bé.
  • Thực phẩm nhiều muối, đường: Đồ ăn nhanh, bánh kẹo, nước ngọt… có thể ảnh hưởng đến thận và răng miệng của bé.
  • Mật ong: Không nên cho trẻ dưới 1 tuổi ăn vì có nguy cơ nhiễm khuẩn Clostridium botulinum.
  • Sữa tươi nguyên chất: Có thể gây quá tải cho hệ tiêu hóa còn non yếu của bé.
  • Các loại hạt nhỏ, thức ăn cứng: Dễ gây hóc hoặc nghẹn.

MarryBaby hi vọng rằng những thông tin được chia sẻ trong bài đã giúp các bố mẹ tự tin hơn trong việc xây dựng lịch ăn dặm cho bé khoa học, đầy đủ dinh dưỡng, đồng thời đảm bảo an toàn cho bé yêu trong những năm tháng đầu đời.

Categories
Sự phát triển của trẻ Dinh dưỡng cho bé Năm đầu đời của bé

Cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên “bé ăn khỏe, mẹ nhàn tênh”

Cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên khi được mẹ áp dụng đúng thời điểm sẽ giúp bé cảm thấy thoải mái khi tập ăn. Mẹ không nên cho bé ăn dặm sớm  trước 17 tuần tuổi và muộn hơn 26 tuần tuổi.

Bé ăn dặm lần đầu tiên là một mốc quan trọng của cả mẹ và bé; đánh dấu sự phát triển của bé ở một giai đoạn mới. Chính vì vậy mẹ cần chuẩn bị tốt nhất để “công cuộc” ăn dặm của con thật dễ dàng.

Trong bài viết, mẹ sẽ biết cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên; kèm gợi ý thực đơn cho bé mới tập ăn dặm.

1. Khi nào nên tập cho bé ăn dặm lần đầu tiên?

Theo CDC Hoa Kỳ, khi bé được 6 tháng tuổi, là lúc mẹ nên bắt đầu tập cho con ăn dặm. Với phản xạ đẩy lưỡi, trẻ nhỏ sẽ đẩy lưỡi chống lại muỗng hay bất cứ thứ gì khác đưa vào miệng; hản xạ này sẽ biến mất khi bé được 4–5 tháng tuổi. Vì thế, mẹ nên bắt đầu cách tập cho bé ăn dặm lần đầu tiên.

Hơn nữa, khi vào giai đoạn 6 tháng tuổi; sữa mẹ không còn đáp ứng đủ nhu cầu của bé nữa. Do đó, mẹ cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất từ việc ăn thêm các thức ăn thô. Điều này sẽ tạo nền tảng để bé phát triển và vận động tốt.

Ngoài ra, bé ăn dặm còn giúp phát triển cơ – hàm – lưỡi… giúp bé dễ tập nói và tự tập cách tự ăn sau này. Sau đây là hướng dẫn chi tiết cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên, mẹ theo dõi nội dung tiếp nhé!

2. Hướng dẫn mẹ cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên

2.1 Chuẩn bị dụng cụ tập ăn dặm lần đầu

Chuẩn bị chu đáo các dụng cụ hỗ trợ ăn dặm an toàn, vệ sinh và đẹp mắt cũng là nền tảng quan trọng để tập ăn dặm cho bé lần đầu tiên đúng cách.

Dụng cụ chế biến: nồi/cốc nấu cháo có thanh định lượng; máy xay thực phẩm để nghiền nhuyễn đồ ăn; đồ rây cháo để lọc bỏ kết cấu lợn cợn của đồ ăn đúng cách khi tập ăn dặm lần đầu tiên cho bé.

Bình tập uống cho bé: bé 6 tháng tuổi đã có thể uống được nước; do đó, mẹ mua bình tập uống nước cho bé; hoặc cốc uống nước nhưng lưu ý là miệng cốc nên nhỏ để tránh nước tràn vào mũi của bé.

bình tập uống nước cho bé

Bát ăn dặm và thìa ăn dặm: mẹ hãy ưu tiên lựa chọn bát và thìa có nhiều màu sắc để tập ăn dặm cho bé lần đầu tiên đúng cách; đồng thời, dụng cụ ăn dặm nhiều màu sắc cũng giúp bé hứng thú trong lúc ăn hơn.

bát và đĩa cho bé ăn dặm lần đầu tiên

Tập cho bé ăn dặm với ghế ăn dặm: gia đình hãy sắm ghế cao để bé có thể ngồi ăn cùng; ngoài ra, cha mẹ tuyệt đối đừng cho bé vừa ăn vừa xem tivi hoặc xem ipad; sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của con. Để giảm nguy cơ trẻ bị mắc nghẹn, mẹ hãy cho bé ngồi tư thế thẳng đứng khi bắt đầu cho bé ăn dặm.

ghế ăn dặm

Sử dụng yếm ăn dặm để tập cho bé: giai đoạn cho bé tập ăn dặm lần đầu tiên có thể bé sẽ bị vương vãi đồ ăn. Cha mẹ hãy sắm và đeo yếm cho bé cưng để tránh làm hỏng bộ đồ bé mặc tại nhà nhé.

Dùngg yếm cho bé tập ăn dặm lần đầu tiên

Dụng cụ bảo quản khi tập cho bé ăn dặm: với cha mẹ bận rộn; việc chuẩn bị trước đồ ăn dặm cho bé rất thuận tiện. Do đó, hãy mua các khay bảo quản đồ ăn dặm của con; đồng thời, tham khảo cách trữ đông rau củ quả ăn dặm cho bé.

khay ăn dặm cho trẻ

[key-takeaways title=””]

Một ghế ngồi ăn dặm (nếu bé đã ngồi vững); bộ bát; muỗng; cốc uống nước và túi ăn dặm dành cho các bé ăn dặm kiểu tự chỉ huy (BLW – baby led weaning). Tất cả những điều này sẽ giúp bé cảm thấy vui khi mẹ tập ăn dặm lần đầu tiên cho bé.

[/key-takeaways]

2.2 Thực phẩm tốt cho ngày đầu tiên ăn dặm

Trong giai đoạn đầu tập ăn dặm, đặc biệt là trong lần đầu; mẹ nên ưu tiên cho bé ăn bột, rồi sau đó mới chuyển sang cháo và dần dần ăn cơm nát. Theo đó, mẹ có thể cân nhắc những lựa chọn sau:

Bột vị ngọt: Bữa ăn ở giai đoạn 6-7 tháng, mẹ chỉ nên tập cho bé ăn 1 cữ trong ngày với bột ăn dặm là bột ngọt. Mẹ có thể chọn bột gạo, rau xanh, dầu ăn (dầu óc chó, dầu oliu cho bé ăn dặm).

Bột vị mặn: Từ 7-9 tháng, cha mẹ có thể cho bé ăn dặm 2 bữa trên ngày với bột mặn có bổ sung thêm chất đạm (thịt, cá,…). Các thành phần bột gạo, rau xanh, dầu ăn vẫn có thể áp dụng như trước. Với giai đoạn này, cha mẹ có thể làm thêm bánh flan cho bé ăn dặm để bổ sung sắt và kích thích khẩu vị cho trẻ.

Cháo ăn dặm: Bắt đầu từ giai đoạn 8-9 tháng, bé cần được ăn dặm 2-3 bữa cháo trong một ngày; để hấp thu dinh dưỡng đầy đủ nhất. Đối với cháo, cha mẹ có thể không cần xay nhuyễn thức ăn như bột mặn mà chỉ rây thức ăn để có độ thô phù hợp với lứa tuổi của bé.

[key-takeaways title=”Gợi ý cha mẹ các món cháo ăn dặm bổ dưỡng:”]

[/key-takeaways]

2.3 Có nên nêm gia vị trong thức ăn dặm của bé?

Cha mẹ không nên dùng muối, đường hay bột ngọt để nêm đồ ăn dặm cho bé; vì có thể gây ảnh hưởng đến thận của trẻ. Nếu gia đình muốn nêm nếm thức ăn; hãy sử dụng các gia vị an toàn cho bé từ 6 – 12 tháng tuổi.

2.4 Liều lượng tập cho bé ăn dặm lần đầu tiên

Trong lần đầu tiên tập ăn dặm cho bé đúng cách, mẹ chỉ nên cho con ăn khoảng 113g thực phẩm. Tương đương với một muỗng cà phê lúc đầu; rồi sau đó từ từ tăng lên một muỗng canh.

Gia đình có thể tham khảo công thức: 40g bột gạo, 20g rau xanh (xay nhuyễn), 10g dầu ăn (mè, oliu); và đối với bột mặn mẹ thêm 20g chất đạm (thịt, cá, trứng).

2.5 Khung giờ cho bé ăn dặm lần đầu

Thời gian trong ngày mẹ nên bắt đầu từ bữa sáng để tập ăn dặm cho bé lần đầu tiên. Vì sau một đêm dài khiến bụng bé đói sẽ thèm ăn hơn; vì thế bé sẽ hào hứng hơn. Đừng cho bé ăn dặm khi bé đang bệnh, sốt; hay bỏ bú; hoặc khi bụng đang no.

Ngoài ra, cách tập ăn dặm lần đầu tiên dễ nhất là cho bé bú một ít sữa mẹ trước; sau đó chuyển sang nửa muỗng thức ăn rất nhỏ và cuối cùng là với sữa mẹ nhiều hơn. Điều này sẽ ra sự thú vị khi  bé được bú mẹ với trải nghiệm mới của việc ăn bằng muỗng.

3. Nguyên tắc trong cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên

3.1 Chỉ cho bé ăn khi bé có nhu cầu

Cách tập bé ăn dặm lần đầu tiên dễ dàng nhất là mẹ nên để ý khi bé thực sự rất thèm ăn với các dấu hiệu như:

  • Nhìn theo thức ăn.
  • Hoặc khi bé có thể ngồi tốt.
  • Tóp tép miệng khi thấy người lớn ăn.
cách cho be an dặm lần đầu tiên
Cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên: Chỉ cho bé ăn khi đói

3.2 Không ép bé ăn

Để tập ăn dặm lần đầu đúng cách và không gây sợ hãi cho bé; mẹ không nên o ép con ăn cho bằng được. Nếu bé khóc hoặc quay đi khi cho bé ăn, mẹ có thể thử tập cho bé ăn trong 1 hoặc 2 tuần sau đó.

3.3 Hãy kiên trì, kiên nhẫn với con

Khi chọn thức ăn cho bé, nếu con không thích phun ra, mẹ nên cho bé thử lại lần khác. Mẹ không nên bỏ cuộc sẽ dẫn tới việc bé kén thức ăn sau này. Thống kê cho thấy, để trẻ có thể làm quen thức ăn mới; trung bình mẹ có thể phải cho bé thử 5-10 lần. Hãy kiên nhẫn mẹ nhé!

[inline_article id=268437]

3.4 Cân bằng giữa sữa mẹ và thức ăn dặm

Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính và tốt nhất cho con ở thời điểm này. Vì sữa mẹ là nguồn kháng thể tốt nhất giúp cho con có sức đề kháng cao.

Nếu mẹ đột ngột giảm hẳn việc cho bú mà chỉ tập trung vào việc ăn dặm; mẹ sẽ có thể làm tổn thương tinh thần của con. Nên cho con bú mẹ tốt nhất đến khi bé đủ 1 tuổi; tham khảo bảng ml sữa chuẩn theo từng tháng để biết liều lượng bú sữa thích hợp.

Thông thường, ở giai đoạn đầu khi vừa chuyển tiếp từ việc bú mẹ hoàn toàn sang ăn thực phẩm rắn; mẹ nên ưu tiên cho bé ăn dặm bằng dạng bột nhuyễn mịn; vì lúc này hệ tiêu hóa của bé vẫn còn rất non nớt và nhạy cảm.

3.5 Thời gian biểu cụ thể cho việc ăn dặm của con

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, khi bé ăn dặm lần đầu tiên cũng là lúc mẹ nên xây dựng một thời gian biểu cụ thể.

Mẹ nên có một chế độ ăn dặm chi tiết gồm: thành phần dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn; thức ăn gì nên ưu tiên nên hạn chế. Cùng với đó mẹ lưu bảng theo dõi chiều cao và cân nặng của bé qua từng tháng tuổi.

3.6 Biết dừng đúng lúc

Mẹ nên quan tâm tới dấu hiệu khi bé đã no như: ngậm miệng lại khi mẹ đưa muỗng đến gần; phun thức ăn hoặc quay mặt đi… Bên cạnh đó, khi thấy bé có biểu hiện nôn mửa; tiêu chảy hoặc phát ban; mẹ cũng nên tạm dừng việc cho trẻ ăn dặm lại.

Khi áp dụng cách cho bé ăn dặm lần đầu tiên, mẹ chỉ giới thiệu cho bé một lượng rất nhỏ thức ăn. Không vì thấy bé ăn ngon miệng mà mẹ cố “nhồi nhét” khiến bé cảm thấy sợ việc ăn uống. Hãy để mỗi bữa ăn của con là một niềm vui mẹ nhé!

3.7 Ưu tiên hương vị tự nhiên

Tập cho bé ăn dặm giai đoạn đầu chủ yếu giúp trẻ làm quen mùi vị thực phẩm. Vì vậy, mẹ không nên nêm nếm muối, đường hay bột ngọt. Hơn nữa, các loại gia vị này cũng không tốt cho sức khỏe trẻ nếu dùng sai cách.

Hành trình cho bé ăn dặm lần đầu tiên vượt qua dễ dàng hay gian nan tùy thuộc rất nhiều vào mẹ. Miễn mẹ kiên trì và nắm vững 8 nguyên tắc trên đây, việc ăn dặm sẽ không thể làm khó mẹ. Hy vọng những cách tập cho bé ăn dặm lần đầu tiên hữu ích đối với mẹ!