Category: Chăm sóc sức khỏe gia đình

Bài viết này phân tích rõ bản chất chỉ số HPV dương tính, mức độ nguy hiểm và hướng xử trí chuẩn xác.

Dương tính HPV có phải bị ung thư không?

[summary title=””]

Dương tính HPV KHÔNG đồng nghĩa với việc bạn bị ung thư. Kết quả dương tính chỉ cho biết có sự xuất hiện của vi-rút HPV trong cơ thể tại thời điểm xét nghiệm.

[/summary]

Phần lớn các ca nhiễm sẽ tự đào thải nhờ hệ miễn dịch trong vòng 1-2 năm mà không gây biến đổi tế bào hay ung thư.

HPV là loại vi-rút lây truyền rất phổ biến. Khoảng 80% người có hoạt động tình dục sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời.

Khi nhận kết quả dương tính HPV, mẫu tế bào của bạn đang chứa vi-rút. Trong 90% trường hợp, hệ miễn dịch tự nhiên sẽ tự loại bỏ vi-rút trong khoảng 1-2 năm.

Nhiễm HPV chỉ nguy hiểm khi vi-rút thuộc nhóm nguy cơ cao và tồn tại dai dẳng qua nhiều năm (10-20 năm). Quá trình này diễn ra chậm qua các giai đoạn biến đổi tế bào tiền ung thư. Việc phát hiện dương tính HPV từ sớm là cơ hội để bạn chủ động theo dõi và ngăn ngừa ung thư.

Chỉ số HPV dương tính có nghĩa là gì?

Chỉ số HPV dương tính có nghĩa là kỹ thuật phân tích đã tìm thấy chất di truyền (DNA) của vi-rút HPV trong mẫu tế bào cổ tử cung hoặc vùng niêm mạc xét nghiệm.

Chỉ số này xác nhận sự hiện diện của vi-rút nhưng không khẳng định tế bào đã bị tổn thương hay hình thành khối u. 

Vậy tại sao dương tính HPV? Nguyên nhân chủ yếu là lây truyền qua tiếp xúc da với da hoặc niêm mạc khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng.

Vi-rút có thể lây lan dễ dàng ngay cả khi đối phương không có triệu chứng. Chỉ số dương tính cũng không chỉ ra thời điểm nhiễm vi-rút. Vi-rút HPV có thể trú ngụ ở trạng thái ẩn suốt nhiều năm. 

HPV dương tính có nguy hiểm không?

HPV dương tính có thể gây nguy hiểm nếu bạn nhiễm các chủng nguy cơ cao kéo dài, nhưng KHÔNG nguy hiểm ngay lập tức.

Đa số các ca nhiễm đều lành tính. Nguy cơ chỉ phát sinh khi vi-rút tồn tại dai dẳng nhiều năm làm biến đổi tế bào.

Để giải đáp HPV dương tính có nguy hiểm không, y học chia vi-rút HPV thành hai nhóm:

• Chủng HPV nguy cơ thấp (Low-risk HPV): Điển hình là type 6 và 11. Nhóm này không gây ung thư cổ tử cung nhưng có thể gây mụn cóc sinh dục (sùi mào gà)122. Các tổn thương này gây phiền toái nhưng điều trị được và không đe dọa tính mạng.
• Chủng HPV nguy cơ cao (High-risk HPV): Gồm 14 chủng chính như HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 và 68.Sự tồn tại lâu dài của chúng có thể làm hỏng DNA tế bào, dẫn đến biến đổi tiền ung thư ở cổ tử cung, âm đạo, hậu môn hoặc vòm họng.

[key-takeaways title=””]

HPVdương tính ngoài type 16, 18 là gì?

HPV dương tính ngoài type 16, 18 là tình trạng bạn nhiễm một hoặc nhiều chủng thuộc nhóm 12 chủng nguy cơ cao còn lại (như 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68)1

Nhóm này vẫn có khả năng gây tổn thương tế bào cổ tử cung nhưng nguy cơ tiến triển ung thư thấp hơn hai type 16 và 18.

Trong xét nghiệm định týp HPV, hai chủng 16 và 18 được tách riêng vì chúng là nguyên nhân của 70% các ca ung thư cổ tử cung.

[/key-takeaways]

Dương tính HPV phải làm sao?

Khi nhận dương tính với HPV, bạn cần giữ bình tĩnh, gặp bác sĩ phụ khoa làm thêm xét nghiệm chuyên sâu (Pap smear, soi cổ tử cung), tuân thủ lịch tái khám và nâng cao sức đề kháng.

Dưới đây là các bước xử trí y khoa được các bác sĩ khuyến nghị:

Giữ tinh thần lạc quan: Căng thẳng mạn tính làm suy giảm miễn dịch, ảnh hưởng khả năng tự đào thải vi-rút.

Thực hiện kiểm tra chuyên sâu theo chỉ định:

• Phết tế bào cổ tử cung (Pap smear): Phát hiện sớm biến đổi bất thường ở tế bào.
• Soi cổ tử cung (Colposcopy): Dùng thiết bị phóng đại kiểm tra chi tiết niêm mạc.
• Sinh thiết (Biopsy): Lấy mẫu mô nhỏ phân tích nếu nghi ngờ tổn thương.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Tái khám và xét nghiệm lại sau 6-12 tháng theo lịch hẹn.
• Nâng cao sức đề kháng: Ăn uống đủ chất, không hút thuốc lá và tập thể dục đều đặn.
• Tiêm vắc-xin HPV: Vắc-xin vẫn giúp bảo vệ bạn khỏi các chủng HPV nguy hiểm khác chưa nhiễm.

Kết luận

Dương tính HPV không phải là kết luận khẳng định bạn mắc ung thư. Đại đa số các ca nhiễm vi-rút đều lành tính và tự khỏi nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Việc giữ tinh thần lạc quan, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tầm soát định kỳ là chìa khóa giúp bạn an tâm bảo vệ bản thân.

Hãy đăng ký tầm soát phụ khoa định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín ngay hôm nay. Đồng thời theo dõi HelloBacsi để cập nhật thêm nhiều thông tin y khoa hữu ích và đáng tin cậy!

Mời bạn đọc tiếp ngay sau đây để tìm hiểu kỹ hơn về tình trạng tê tay khi ngủ để biết khi nào cần gặp bác sĩ.

Tê tay khi ngủ là do đâu?

Hầu hết các trường hợp tê tay khi ngủ thoáng qua, không tái diễn và không đi cùng với những triệu chứng khác thường chỉ là do tư thế ngủ gây chèn ép các dây thần kinh. Sự chèn ép này có thể gây thiếu máu nuôi dây thần kinh tạm thời, làm cản trở việc truyền tín hiệu giữa não và bàn tay nên dẫn đến cảm giác tê tay khi ngủ. Khi thay đổi tư thế, sự chèn ép này không còn nên cảm giác tê thường hết sau vài phút.

Tuy nhiên, nếu triệu chứng ngày một nặng, kéo dài và có các triệu chứng khác đi kèm thì có thể do các vấn đề sức khỏe. Lúc này, dựa vào vị trí ngón tay bị tê, thời điểm xuất hiện và các triệu chứng đi kèm mà bác sĩ sẽ có hướng chẩn đoán phù hợp.

1. Tư thế ngủ gây chèn ép dây thần kinh

Khi ngủ, nếu bạn nằm đè lên tay hoặc giữ cơ thể ở một tư thế gây áp lực lên dây thần kinh trong thời gian dài, tay có thể xuất hiện cảm giác tê, châm chích hoặc như kiến bò.

Tuy nhiên, nếu tê hoặc yếu tay kéo dài nhiều giờ, đặc biệt là không thể duỗi cổ tay và các ngón tay, thì cần cảnh giác. Đây có thể là dấu hiệu tổn thương dây thần kinh quay do chèn ép kéo dài khi ngủ, thường được gọi là “liệt đêm thứ Bảy”. Trường hợp này cần đi khám sớm để xác định mức độ tổn thương và phục hồi chức năng kịp thời

2. Hội chứng ống cổ tay

Hội chứng ống cổ tay thường gặp ở phụ nữ trung niên, phụ nữ mang thai, người mắc đái tháo đường, suy giáp, béo phì hoặc viêm khớp dạng thấp. 

Triệu chứng thường gặp của tình trạng này là tê hoặc đau ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần ngón áp út, có thể tăng lên khi cầm nắm 1 vật dụng trong thời gian dài như cầm điện thoại, cầm vô lăng… và có thể giảm đi rõ rệt khi thực hiện động tác lắc hoặc vẩy mạnh bàn tay. Các triệu chứng thường nặng hơn vào ban đêm. 

Nếu bệnh tiến triển nặng, cảm giác tê có thể xuất hiện liên tục cả ngày, kèm teo cơ mô cái, yếu lực cầm nắm và dễ làm rơi đồ vật.

3. Hội chứng ống trụ

Hội chứng ống trụ là tình trạng gây nên do sự chèn ép hoặc kích thích dây thần kinh trụ ở vùng khuỷu tay. Các biểu hiện thường gặp là tê ngón út và nửa ngón áp út, nặng lên khi ngủ gập khuỷu hoặc gối đầu lên khuỷu. Hội chứng này thường gặp ở những người làm những công việc phải vận động tay nhiều hoặc tỳ khuỷu tay lâu. 

4. Bệnh lý rễ thần kinh cổ

Đây là tình trạng một hoặc nhiều rễ thần kinh xuất phát từ cột sống cổ bị chèn ép hoặc kích thích. Bạn có thể nghi ngờ mình mắc phải tình trạng này nếu bị tê từ cổ lan xuống vai và cánh tay, thường kèm đau cổ và có thể tăng khi xoay hoặc ngửa cổ. 

5. Một số bệnh lý thần kinh hoặc vấn đề sức khỏe khác

Tê tay khi ngủ còn có thể liên quan đến một số bệnh lý thần kinh hoặc vấn đề sức khỏe. Chẳng hạn, nếu tê đối xứng cả hai bàn tay kèm tê bàn chân thì có thể là cảnh báo bệnh đa dây thần kinh (đái tháo đường, B12, rượu…). Nếu tê kèm bàn tay lạnh, nhợt hoặc tím thì có thể do nguyên nhân mạch máu (như hiện tượng Raynaud, bệnh động mạch ngoại biên, hội chứng lối thoát lồng ngực)…

Bị tê tay khi ngủ có tự hết không: Dấu hiệu cần đi khám

Tê tay khi ngủ có thể tự hết và không cần đi khám nếu nguyên nhân là tư thế ngủ gây chèn ép tạm thời lên dây thần kinh. Với nguyên nhân này, cảm giác tê tay khi ngủ chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, hết nhanh sau khi thay đổi tư thế và không đi cùng các triệu chứng khác.

Khi thức dậy do tê tay, bạn có thể nhẹ nhàng duỗi các ngón, mở rồi khép bàn tay, lắc nhẹ cổ tay trong phạm vi không gây đau, thả lỏng tay dọc thân, co – duỗi khuỷu để cảm giác tê giảm dần. 

Trường hợp nghi nghi tê tay khi ngủ do hội chứng ống cổ tay, bạn có thể thử thực hiện một số bài tập, chẳng hạn như bài tập trượt gân bàn tay khoảng 2 – 3 lần/ngày để giảm tê tay. Cùng với đó, nên sắp xếp thời gian đi khám để được chẩn đoán và có hướng điều trị phù hợp.

Tuy nhiên, không nên cố bẻ, vặn mạnh cổ tay hoặc kéo giật các ngón tay. Và quan trọng, bạn vẫn nên chú ý theo dõi và nên đi khám ngay nếu có các biểu hiện như:

• Xuất hiện thường xuyên: Nếu tình trạng xảy ra nhiều đêm liên tiếp, kéo dài trên 2 –  3 tuần dù đã điều chỉnh tư thế thì bạn nên đi khám.
• Tê tay thời gian dài: Tê tay do tư thế ngủ thường hết trong vòng vài phút. Nếu kéo dài trên 30 – 60 phút sau khi đổi tư thế hoặc kèm yếu cơ thì tốt nhất nên đi khám.
• Gây ảnh hưởng đến giấc ngủ: Nếu bạn thường xuyên thức giấc vì tê, đau hoặc châm chích ở bàn tay thì nên cân nhắc đi khám vì có thể là biểu hiện của một vấn đề sức khỏe nào đó.
• Có các biểu hiện cảnh báo các vấn đề sức khoẻ như teo cơ ở mô cái (gò cái lõm, mỏng); tê lan từ cổ hoặc vai xuống tay hoặc kèm đau cổ; tê đối xứng hai bàn tay kèm tê bàn chân, mất cảm giác hoàn toàn (không phân biệt được nóng – lạnh, dễ bị bỏng hoặc đứt tay mà không biết…)
• Tay bị yếu hoặc giảm khả năng cầm nắm: Chẳng hạn, bạn thấy khó cầm đồ vật, dễ làm rơi đồ hoặc các ngón tay yếu hơn bình thường.
• Xuất hiện cả ban ngày: Nếu tê tay xuất hiện ngay cả khi làm việc, lái xe, cầm điện thoại hoặc thực hiện các hoạt động khác, bạn nên được đánh giá nguyên nhân. 

[key-takeaways title=”Lưu ý“]

Nếu tê hoặc yếu tay xuất hiện đột ngột, đặc biệt là ở một bên cơ thể và đi kèm một trong các dấu hiệu như:

• Méo hoặc xệ một bên mặt
• Không thể nâng hoặc giữ một cánh tay
• Nói khó, nói đớ hoặc không hiểu lời người khác
• Đột ngột nhìn mờ hoặc mất thị lực
• Chóng mặt, mất thăng bằng đột ngột
• Đau đầu dữ dội bất thường.

Hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ. Các triệu chứng đột quỵ thường xuất hiện đột ngột và cần được xử trí càng sớm càng tốt.

Ngoài ra, trường hợp tê tay do đột quỵ hiếm chỉ có triệu chứng đơn độc ở bàn tay mà thường kèm biểu hiện yếu hay tê nửa người. Do đó, nếu chỉ bị tê tay đơn thuần, không có các triệu chứng kể trên đi kèm thì bạn cũng không cần lo lắng quá mức.

[/key-takeaways]

Làm sao để hạn chế tình trạng tê tay khi ngủ?

Để hạn chế tình trạng tê tay khi ngủ, điều quan trọng là cần điều chỉnh tư thế ngủ. Tránh ngủ gập khuỷu tay quá mức hoặc ngủ gối đầu lên khuỷu tay. Khi ngủ nên dùng gối ôm để giữ tay ở tư thế trung tính, nên nằm nghiêng để tránh đè lên vai hoặc cánh tay. 

Trường hợp đi khám và được xác định nguyên nhân là do hội chứng ống cổ tay, bạn có thể sử dụng nẹp cổ tay khi ngủ để giữ cổ tay ở tư thế trung tính, tức là gần thẳng, không gập xuống hoặc ngửa ra sau quá mức (thường khoảng 0 – 10° duỗi). Đối với việc điều trị hội chứng ống cổ tay, bạn cũng có thể tham khảo thêm ý kiến bác sĩ về các phương pháp như xoa bóp, châm cứu…

Trong ngày, nên hạn chế các động tác phải nắm, bóp, vặn hoặc gập cổ tay lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Khi sử dụng chuột hay gõ phím, nên giữ cổ tay ở tư thế trung tính không gập hoặc duỗi quá mức, không tì cổ tay lên cạnh bàn), đặt bàn phím ngang tầm khuỷu tay, nghỉ 5 phút mỗi 30 – 60 phút. 

Bên cạnh điều chỉnh tư thế ngủ và sử dụng nẹp cổ tay khi cần thiết, việc kiểm soát tốt các bệnh lý nền có liên quan đến hội chứng ống cổ tay, đặc biệt là đái tháo đường, thừa cân, béo phì và suy giáp cũng đóng vai trò quan trọng. Điều này có thể góp phần hạn chế nguy cơ các triệu chứng trở nên nặng hơn cũng như hỗ trợ quá trình điều trị. 

Kết luận

Tê tay khi ngủ nếu chỉ thỉnh thoảng xuất hiện, nhanh chóng hết khi thay đổi tư thế và không kèm triệu chứng bất thường khác thì thường lành tính, do tư thế ngủ gây chèn ép dây thần kinh. Tuy nhiên, nếu tình trạng tê tái diễn thường xuyên, kéo dài, kèm yếu tay hoặc các dấu hiệu bất thường khác, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, hội chứng ống cổ tay nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương dây thần kinh giữa không hồi phục, dẫn đến teo cơ mô cái, mất cảm giác và suy giảm chức năng bàn tay. Vì vậy, không nên chủ quan hoặc chờ triệu chứng tự hết nếu nghi ngờ mắc hội chứng này.

Bài viết dưới đây từ HelloBacsi sẽ giải đáp chi tiết câu hỏi này, đồng thời cung cấp nhiều thông tin hơn về tác dụng và cách dùng lá húng chanh trị ho ngay tại nhà.

Lá húng chanh ăn sống được không?

Lá húng chanh hoàn toàn có thể ăn sống được sau khi được vệ sinh kỹ lưỡng. 

Dù bề mặt lá mọng nước và có phủ lớp lông mịn, loại thảo dược Plectranthus amboinicus này chứa lượng tinh dầu tự nhiên dồi dào, mang lại hương vị thơm nồng đặc trưng và lợi ích sức khỏe khi ăn sống.

Khi ăn sống, người dùng nên chọn lá tươi non, rửa sạch dưới vòi nước và ngâm qua nước muối loãng nhằm loại bỏ bụi bẩn bám trên lớp lông mịn. 

Bạn cũng có thể thái nhỏ lá húng chanh tươi để trộn salad, làm rau gia vị ăn kèm, chế biến nước sốt hay ướp thực phẩm. Việc nhai trực tiếp lá húng chanh tươi giúp các hoạt chất tinh dầu thẩm thấu qua niêm mạc họng, mang lại cảm giác sảng khoái và sát khuẩn đường hô hấp tức thì.

Tác dụng của lá húng chanh đối với sức khỏe

Tác dụng của lá húng chanh đối với sức khỏe bao gồm:

• Hỗ trợ điều trị ho và bệnh đường hô hấp
• Kháng khuẩn và chống viêm
• Xoa dịu hệ tiêu hóa
• Hỗ trợ lợi tiểu và làm dịu tổn thương ngoài da.

Lá húng chanh không chỉ là gia vị món ăn mà còn là dược liệu quý, dễ tìm trong y học cổ truyền.

1. Hỗ trợ điều trị ho và bệnh đường hô hấp

Thảo dược húng chanh nổi tiếng với khả năng xoa dịu bệnh đường hô hấp. Tinh dầu tự nhiên trong lá giúp long đờm, sát trùng niêm mạc và giảm co thắt phế quản.

Sử dụng húng chanh giúp giảm nhanh các triệu chứng ho mãn tính, đau rát họng, cảm lạnh, sốt, nghẹt mũi và hỗ trợ điều trị viêm phế quản.

2. Kháng khuẩn và chống viêm hiệu quả

Chiết xuất lá húng chanh có đặc tính kháng khuẩn,

hỗ trợ ức chế vi khuẩn Salmonella typhimurium và Escherichia coli (E. coli), Salmonella typhi, Shigella flexneri, Shigella sonnet, Shigella dysenteriae, Streptococcus, Pneumococcus.. . Hợp chất chống viêm tự nhiên trong cây còn giúp giảm sưng đau do viêm khớp và cải thiện bệnh eczema.

3. Tăng cường chức năng hệ tiêu hóa

Lá húng chanh là vị thuốc hỗ trợ đường ruột rất tốt. Dùng lá húng chanh dưới dạng trà hãm giúp kích thích tiêu hóa, xoa dịu các rối loạn gây khó chịu, đồng thời tăng cường sức khỏe đường ruột và hỗ trợ người bị hội chứng ruột kích thích (IBS).

4. Giảm kích ứng da và các công dụng khác

Giã nát lá húng chanh tươi đắp ngoài da giúp giảm sưng đỏ, ngứa ngáy do côn trùng cắn. 

Thảo dược này còn hỗ trợ lợi tiểu nhẹ, kích thích tiết sữa cho phụ nữ sau sinh theo kinh nghiệm dân gian và thành phần trong tinh dầu giúp trung hòa chất capsaicin gây cay nóng (có trong ớt).

Những cách dùng lá húng chanh khác

Ngoài việc ăn sống, lá húng chanh có thể sử dụng dưới dạng trà hãm nóng, làm gia vị chế biến món ăn, giã đắp ngoài da, hoặc chế biến thành bài thuốc hỗ trợ trị ho cho người lớn hiệu quả.

Bên cạnh thói quen ăn sống, bạn có thể áp dụng nhiều cách dùng lá húng chanh để đa dạng bữa ăn và chăm sóc sức khỏe gia đình.

1. Uống nước lá húng chanh có tác dụng gì?

Việc hãm lá húng chanh tươi hoặc khô thành trà uống giúp làm dịu vòm họng đau rát, hỗ trợ tống đờm, thanh nhiệt, giảm đầy hơi tiêu hóa và giúp thư giãn tinh thần.

2. Sử dụng làm gia vị trong ẩm thực

Nhờ hương vị kết hợp giữa kinh giới và bạc hà, lá húng chanh thường dùng thay thế cho lá kinh giới tây (oregano) khô trong nấu ăn. Bạn có thể thái nhỏ lá tươi hoặc dùng lá khô nghiền mịn ướp thịt bò, thịt gà hay hải sản.

Mùi thơm nồng đặc trưng giúp khử mùi tanh và tạo độ sâu hương vị cho món nướng, hầm hay nước sốt.

3. Lá húng chanh trị ho cho người lớn

Thắc mắc “Lá húng chanh có thể chữa ho được không?” hay bài thuốc “Lá húng chanh trị ho cho người lớn” thu hút rất nhiều sự quan tâm. Thảo dược húng chanh hoàn toàn có thể chữa ho hiệu quả nhờ hàm lượng kháng sinh tự nhiên. 

Đối với bài thuốc lá húng chanh trị ho cho người lớn, bạn lấy một nắm lá húng chanh tươi rửa sạch, giã nát vắt lấy nước cốt uống, hoặc hãm với nước sôi uống ấm. Việc chưng cách thủy lá húng chanh với đường phèn hay mật tính cũng giúp giảm cơn ho dai dẳng ở người lớn và trẻ em trên 1 tuổi.

4. Giã đắp ngoài da trị tổn thương

Khi bị muỗi đốt hoặc côn trùng cắn, bạn lấy vài lá húng chanh tươi giã nát đắp lên vùng da tổn thương. Hoạt chất kháng viêm tự nhiên sẽ giúp xoa dịu cảm giác ngứa ngáy và giảm sưng tấy.

Lưu ý khi dùng lá húng chanh trị ho

[key-takeaways title=””]

Những lưu ý quan trọng khi dùng lá húng chanh trị ho bao gồm: 

• Liều lượng vừa phải, 
• Rửa sạch lớp lông mịn trước khi sử dụng
• Cẩn trọng với nguy cơ dị ứng
• Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nếu đang mang thai hoặc điều trị bằng thuốc.
• Không thay thế cho các loại thuốc điều trị bệnh.

[/key-takeaways]

Kết luận

Tóm lại, câu hỏi “Lá húng chanh ăn sống được không” có lời giải đáp hoàn toàn là CÓ.

Loại thảo dược này vừa là gia vị ẩm thực độc đáo, vừa là bài thuốc dân gian quý giúp chữa ho, kháng khuẩn và tăng cường sức khỏe tiêu hóa hiệu quả. Việc hiểu rõ và áp dụng lá húng chanh đúng cách sẽ giúp bạn tự tin chăm sóc sức khỏe gia đình.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về sức khỏe hoặc cần lộ trình điều trị ho an toàn, hãy liên hệ và đặt lịch tư vấn trực tiếp cùng các bác sĩ chuyên khoa uy tín trên HelloBacsi ngay hôm nay!

Tuy thuận tiện nhưng sản phẩm này không phù hợp với mọi độ tuổi hoặc tình trạng sức khỏe. Vậy FluMist hoạt động thế nào, cần dùng bao nhiêu liều và khác gì vắc xin cúm dạng tiêm? 

Tìm hiểu chung về vắc xin cúm dạng xịt FluMist 

Vắc xin cúm dạng xịt là vắc xin sống giảm độc lực, được đưa vào cơ thể bằng cách xịt vào niêm mạc mũi để kích thích đáp ứng miễn dịch chống virus cúm mùa.

FluMist chứa virus cúm sống giảm độc lực, được thiết kế để xịt vào mũi. Từ đó tạo đáp ứng miễn dịch tại niêm mạc và toàn thân. 

Nhà sản xuất

FluMist là vắc xin cúm dạng xịt mũi do AstraZeneca phát triển và sản xuất. Tại một số thị trường, sản phẩm có tên Fluenz. Khác với các loại vắc xin tiêm truyền thống, FluMist được đưa trực tiếp vào cơ thể qua đường mũi mà không cần dùng kim tiêm. 

Theo thông tin VNVC công bố tháng 10/2026, FluMist đang được giới thiệu tại Việt Nam ở dạng vắc xin cúm ba thành phần (tam giá), giúp phòng ngừa hai chủng cúm A (H1N1), A(H3N2) và một dòng cúm B. Thành phần được cập nhật theo mùa cúm.

Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế cũng đã thông tin về hoạt động tiếp nhận kỹ thuật kiểm định chất lượng FluMist. 

Cơ chế hoạt động tạo “3 lớp bảo vệ” tự nhiên

Nhờ được xịt trực tiếp vào niêm mạc mũi, ngay “cửa ngõ” đầu tiên virus cúm thường xâm nhập, FluMist kích hoạt hệ thống phòng thủ toàn diện của cơ thể qua 3 lớp bảo vệ.

• Lớp 1: Kháng thể niêm mạc (IgA): Tạo hàng rào bảo vệ tại chỗ ngay ở vách mũi và vòm họng, giúp vô hiệu hóa virus cúm ngay khi chúng vừa được hít vào.
• Lớp 2: Kháng thể trong máu (IgG): Kích thích cơ thể sản xuất kháng thể lưu thông trong máu, sẵn sàng tiêu diệt virus nếu chúng vượt qua hàng rào niêm mạc mũi.
• Lớp 3: Tế bào nhớ miễn dịch: Huấn luyện các tế bào miễn dịch chuyên biệt (tế bào T) nhận diện và tiêu diệt các tế bào đã bị nhiễm virus, tạo trí nhớ miễn dịch giúp cơ thể duy trì khả năng ứng phó trong suốt mùa cúm.

Đối tượng chỉ định

Theo thông tin sản phẩm do VNVC công bố tại Việt Nam, FluMist được chỉ định cho trẻ từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi. Trẻ cần được khám sàng lọc để xác định đủ điều kiện sử dụng.

[quotation title=””]

Đáng chú ý, CDC Hoa Kỳ cho biết vắc xin xịt mũi được phép sử dụng cho người khỏe mạnh từ 2 đến 49 tuổi tại thị trường Mỹ. Sự khác biệt này phản ánh quy định cấp phép và nhãn sản phẩm theo từng quốc gia, không có nghĩa người lớn tại Việt Nam mặc nhiên được sử dụng FluMist.

Phụ huynh tại Việt Nam cần tuân thủ đúng chỉ định nội địa (dành cho trẻ từ 2 đến dưới 18 tuổi), không tự ý áp dụng theo khung độ tuổi của Mỹ.

[/quotation]

Phác đồ chi tiết theo độ tuổi và tiền sử tiêm chủng

Vắc xin cúm xịt được xịt vào hai bên mũi, tổng liều 0,2 ml, mỗi bên 0,1 ml. Lịch dùng phụ thuộc vào độ tuổi và tiền sử chủng ngừa cúm và khuyến cáo hiện hành.

• Trẻ từ 2 đến dưới 9 tuổi chưa từng chủng ngừa cúm (hoặc chưa rõ tiền sử/chưa tiêm đủ liều theo hướng dẫn): 2 liều trong cùng một mùa cúm. Liều thứ 2 cách liều thứ 1 ít nhất 4 tuần.
• Trẻ đã có tiền sử chủng ngừa đầy đủ: Thường dùng một liều theo mùa.
• Trẻ từ 9 đến dưới 18 tuổi: Chỉ cần 1 liều duy nhất (0,2 mL) cho mỗi mùa cúm, bất kể tiền sử tiêm chủng trước đó.

Những trường hợp KHÔNG NÊN dùng vắc xin xịt mũi FluMist

Dù vắc xin xịt mũi FluMist mang lại sự tiện lợi và tránh được cảm giác sợ tiêm cho trẻ, nhưng vì chứa virus cúm sống giảm độc lực nên vắc xin này không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Không phải trẻ nào trong độ tuổi chỉ định cũng dùng được vắc xin cúm dạng xịt.

1. Các trường hợp chống chỉ định tuyệt đối

• Trẻ dưới 2 tuổi; người không nằm trong độ tuổi được cấp phép tại thị trường sử dụng.
• Trẻ có tiền sử phản vệ nặng với bất cứ thành phần vắc xin hoặc từng bị dị ứng nặng sau lần tiêm/xịt vắc xin cúm trước đó.
• Trẻ có suy giảm miễn dịch đáng kể do bệnh lý nền (Ung thư, nhiễm HIV) hoặc đang trong quá trình điều trị (như hóa trị, dùng thuốc chống thải ghép).
• Trẻ 2-4 tuổi bị hen suyễn hoặc từng có biểu hiện khò khè trong 12 tháng gần đây.
• Trẻ từ 2 đến 17 tuổi đang điều trị bằng aspirin hoặc thuốc chứa salicylate (nhóm thuốc hạ sốt, giảm đau) do nguy cơ gặp hội chứng Reye nguy hiểm.
• Các tình huống sức khỏe đặc biệt khác theo khuyến cáo y tế như: Trẻ mất chức năng lách (sau phẫu thuật cắt lá lách), bị rò dịch não tủy hoặc có thiết bị cấy ốc tai.
• Phụ nữ đang mang thai.

2. Các trường hợp cần tạm hoãn hoặc tư vấn kỹ với bác sĩ

• Trẻ nghẹt mũi nhiều: Lớp nhầy ở niêm mạc mũi có thể cản trở vắc xin tiếp xúc niêm mạc và giảm hiệu quả hấp thu. Bác sĩ có thể đề nghị hoãn xịt chờ trẻ khỏi nghẹt mũi hoặc chọn dạng tiêm.
• Trẻ vừa dùng thuốc kháng virus cúm: Nếu trẻ uống thuốc kháng virus trong vòng 48 giờ trước hoặc 2 tuần sau khi xịt, thuốc có thể vô hiệu hóa virus vắc xin sống và làm giảm tác dụng phòng bệnh.

[recommendation title=””]

Lưu ý quan trọng: Do vắc xin chứa virus sống đã làm yếu đi, virus có thể nhân lên nhẹ và đào thải qua niêm mạc mũi trong vài ngày sau xịt. Nếu trong nhà có người thân bị suy giảm miễn dịch nặng (như đang hóa trị, ghép tạng) sống chung, phụ huynh cần báo cho bác sĩ để cân nhắc giải pháp an toàn nhất cho cả gia đình.

[/recommendation]

Phản ứng sau khi sử dụng vắc xin cúm dạng xịt

Phần lớn phản ứng sau khi sử dụng vắc xin cúm dạng xịt FluMist được ghi nhận là nhẹ và tự hết trong thời gian ngắn. Các biểu hiện thường gặp gồm chảy nước mũi, nghẹt mũi, đau họng, sốt nhẹ, đau đầu hoặc mệt mỏi. Một số trẻ có thể đau cơ, nôn hoặc khò khè.

Ba mẹ cần cho bé ở lại cơ sở tiêm chủng để theo dõi sau khi sử dụng vắc xin. Nếu trẻ hắt hơi ngay sau khi xịt, thông thường không cần xịt bù. 

Sau khi rời cơ sở tiêm chủng, trong vòng 24-48h sau đó, ba mẹ cần theo dõi trẻ kỹ lưỡng. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện khó thở, sưng môi hoặc mặt, nổi mề đay lan nhanh, lơ mơ hoặc dấu hiệu phản ứng dị ứng nghiêm trọng. 

So sánh vắc xin cúm dạng xịt và vắc xin cúm dạng tiêm

Cả hai đều nhằm phòng cúm mùa, nhưng khác nhau về đường dùng, thành phần và nhóm người phù hợp.

Tiêu chí	Vắc xin cúm dạng xịt (FluMist)	Vắc xin cúm dạng tiêm
Bản chất	Virus cúm sống giảm độc lực	Virus cúm bất hoạt (virus đã được làm chết hoàn toàn)
Đường dùng	Xịt trực tiếp vào hai bên mũi, không dùng kim tiêm	Tiêm bắp bằng kim tiêm
Cơ chế miễn dịch	Miễn dịch 3 lớp: Kháng thể (IgA) niêm mạc mũi, kháng thể trong máu (IgG), tế bào nhớ (tế bào T).	Kích thích tạo kháng thể IgG
Độ tuổi sử dụng	Trẻ em từ 2 tuổi đến dưới 18 tuổi	Trẻ từ 6 tháng trở lên, người lớn
Hiệu lực bảo vệ	Đạt 87 – 88% ở trẻ em	Hiệu quả trên mọi lứa tuổi trong đối tượng chỉ định

[summary title=””]

Vắc xin cúm xịt mũi có ưu điểm không cần kim tiêm, phù hợp với trẻ sợ tiêm nếu đủ điều kiện. Tuy nhiên, dạng xịt không mặc nhiên hiệu quả hơn dạng tiêm. Hiệu quả bảo vệ có thể thay đổi theo mùa, độ tuổi và mức độ tương đồng giữa chủng virus lưu hành với thành phần vắc xin.

[/summary]

Kết luận

Vắc xin cúm dạng xịt FluMist ra đời mang đến một giải pháp phòng bệnh cúm mùa đột phá, giúp trẻ em giải tỏa hoàn toàn tâm lý sợ kim tiêm để mỗi lần chủng ngừa trở thành một trải nghiệm nhẹ nhàng. 

Tuy nhiên, đây là vắc xin sống giảm độc lực, có những chống chỉ định và lưu ý khác với vắc xin cúm dạng tiêm. Để lựa chọn an toàn, phụ huynh cần cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh, thuốc đang dùng và lịch chủng ngừa của trẻ. Hãy tiếp tục theo dõi các bài viết trong chuyên mục Vắc xin của HelloBacsi để cập nhật kiến thức phòng bệnh đáng tin cậy cho cả gia đình nhé!

Tuy nhiên, con số này chỉ phản ánh số tuổi một người có thể sống chứ chưa cho biết họ có thể sống khỏe mạnh trong bao lâu. Thực tế cho thấy sức khỏe không chỉ chịu ảnh hưởng bởi tuổi tác hay những yếu tố bên ngoài mà còn được hình thành từ những điều chúng ta làm mỗi ngày: từ chế độ ăn uống, mức độ vận động, giấc ngủ cho đến việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe tinh thần tất cả đều góp phần duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam là bao nhiêu?

[summary title=””]

Theo số liệu mới nhất của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tuổi thọ trung bình của người Việt Nam năm 2025 đạt 74,7 tuổi. Trong đó, tuổi thọ trung bình của nam giới là 72,3 tuổi và nữ giới đạt 77,3 tuổi.

[/summary]

Sự gia tăng tuổi thọ là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có sự phát triển của hệ thống y tế và những cải thiện về điều kiện kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, tuổi thọ cao không hoàn toàn đồng nghĩa với việc con người có thêm nhiều năm sống khỏe mạnh. 

Khi tuổi càng cao, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính và những bệnh liên quan đến quá trình lão hóa cũng gia tăng. Do đó, bên cạnh mục tiêu kéo dài tuổi thọ, việc nâng cao chất lượng cuộc sống và số năm sống khỏe mạnh cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Yếu tố nào đã và đang ảnh hưởng đến tuổi thọ của người Việt?

Tuổi thọ không chỉ được quyết định bởi tuổi tác hay yếu tố di truyền mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ chế độ ăn uống, vận động, nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe mỗi ngày:

1. Chế độ ăn uống 

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Chế độ ăn nhiều muối, đường, chất béo bão hòa nhưng thiếu rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu dinh dưỡng có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chế độ ăn không lành mạnh là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm. 

2. Mức độ vận động thể chất

Theo WHO, hoạt động thể chất thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, một số loại ung thư và góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần. Ngược lại, lối sống ít vận động trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

3. Giấc ngủ và sự nghỉ ngơi

Việc thường xuyên ngủ không đủ giấc hoặc ngủ không ngon có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của cơ thể, tâm trạng, khả năng tập trung và sức khỏe nói chung. Khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài, nguy cơ mắc một số bệnh lý cũng có thể gia tăng. 

4. Hút thuốc, uống rượu bia

Hút thuốc gây tổn hại đến nhiều cơ quan trong cơ thể và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và ung thư. Bên cạnh đó, sử dụng rượu bia nhiều hoặc thường xuyên có thể gây ra nhiều tác hại đối với sức khỏe. 

WHO cho biết thuốc lá gây ra hơn 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu người không hút thuốc nhưng  tử vong do tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động.

5. Sức khỏe tinh thần

Căng thẳng kéo dài, áp lực công việc hoặc học tập, thiếu thời gian nghỉ ngơi và sự mất cân bằng trong cuộc sống có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

6. Môi trường sống ô nhiễm

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch, đồng thời góp phần vào tình trạng tử vong sớm. WHO nhận định ô nhiễm không khí hiện là một trong những thách thức lớn về môi trường và sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam.

Làm sao để sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ?

Tuổi thọ không hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của mỗi người nhưng chúng ta có thể chủ động bảo vệ sức khỏe  và nâng cao chất lượng sống thông qua những thay đổi tích cực trong lối sống hằng ngày:

• Chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và thực phẩm giàu đạm lành mạnh. Đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. 
• Duy trì vận động thể chất thường xuyên: Người trưởng thành nên dành ít nhất 150 – 300 phút  mỗi tuần cho các hoạt động thể chất ở cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hay bơi lội. Bên cạnh đó, cần hạn chế ngồi lâu và tăng cường vận động trong sinh hoạt hằng ngày. 
• Ngủ đủ giấc và duy trì lịch sinh hoạt hợp lý: Phần lớn người trưởng thành thường cần ngủ khoảng 7 – 9 giờ mỗi đêm, tùy theo độ tuổi và nhu cầu của cơ thể. Nên duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ và tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Hạn chế những thói quen gây hại cho sức khỏe: Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Đối với rượu bia, uống càng ít thì nguy cơ gây hại cho sức khỏe càng thấp. 
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, tham gia các hoạt động yêu thích và duy trì kết nối với gia đình và bạn bè. Khi gặp căng thẳng hoặc khó khăn về tâm lý nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ.
• Chủ động phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe: Khám sức khỏe định kỳ phù hợp với độ tuổi và yếu tố nguy cơ, thực hiện các biện pháp phòng bệnh cần thiết và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính nếu có. Điều này đểgiúp phát hiện sớm một số các vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp và can thiệp kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

1. Sống thọ là bao nhiêu tuổi?

Theo quan niệm của người Việt, sống thọ thường được tính từ 80 tuổi trở lên. Tuy nhiên, không có một độ tuổi cố định nào được xem là mốc duy nhất để xác định một người là sống thọ. Quan niệm về tuổi thọ còn phụ thuộc vào văn hóa, điều kiện sống và tuổi thọ trung bình của dân số ở từng thời kỳ.

2. Bao nhiêu tuổi thì gọi là thượng thọ?

Theo cách gọi phổ biến trong văn hóa Việt Nam, có thể hiểu thượng thọ là người từ 80 tuổi trở lên. Ngoài ra, còn có các cột mốc khác về tuổi thọ như:

• 60 tuổi: Hạ thọ
• 70 tuổi: Trung thọ
• 80 tuổi trở lên: Thượng thọ
• 90 tuổi: Thượng thượng thọ hoặc được gọi là mừng thọ 90 tuổi
• 100 tuổi trở lên: Bách tuế, thường được gọi là bách niên giai lão hoặc mừng thọ 100 tuổi.

Kết luận

Tuổi thọ của người Việt Nam ngày càng tăng cho thấy những  tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe và điều kiện sống. Tuy nhiên, sống lâu không chỉ là có thêm nhiều năm tuổi, mà quan trọng hơn là được sống khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng cuộc sống tốt. Để hướng đến cuộc sống khỏe mạnh và trường thọ, mỗi người cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia, chăm sóc sức khỏe tinh thần và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Quặm mi là gì?

Quặm mi (entropion) là tình trạng bờ mi xoay vào trong, hướng về phía nhãn cầu thay vì nằm ở vị trí bình thường. Khi đó, lông mi có thể liên tục chạm và cọ vào giác mạc – lớp mô trong suốt nằm ở phía trước mắt.

Quặm mi thường gặp ở mi dưới, có thể ở một hoặc cả 2 mắt. Nếu không được điều trị, tình trạng cọ xát kéo dài có thể gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực.

Tuy nhiên, cần lưu ý, không phải mọi trường hợp có lông mi cọ vào mắt đều là quặm mi. Một số người có thể bị lông mi mọc sai hướng (trichiasis) trong khi vị trí bờ mi vẫn bình thường. Để xác định đúng nguyên nhân, tốt nhất bạn nên đến thăm khám tại các cơ sở y tế.

Dấu hiệu quặm mi

Quặm mi có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu ở mắt, bao gồm:

• Cảm giác cộm mắt hoặc như có dị vật trong mắt
• Quan sát thấy có tình trạng lông mi mọc ngược vào trong
• Đỏ mắt
• Chảy nước mắt.
• Nhìn mờ.
• Đau hoặc khó chịu ở mắt.
• Ngứa mắt.
• Nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng) và gió.
• Tiết dịch hoặc đóng ghèn, vảy quanh mắt.

Khi mới xuất hiện, các triệu chứng của quặm mi có thể chỉ xảy ra thỉnh thoảng. Tuy nhiên, theo thời gian, khi tình trạng quặm mi tiến triển, các triệu chứng có thể xuất hiện thường xuyên và kéo dài hơn.

Nguyên nhân quặm mi là gì?

Quặm mi thường xảy ra khi các cấu trúc nâng đỡ mi mắt bị thay đổi, khiến bờ mi không còn giữ được vị trí bình thường và có xu hướng cuộn vào phía trong. 

Tuổi tác là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất, đặc biệt ở người trên 60 tuổi. Khi lớn tuổi, các cơ, gân và mô nâng đỡ mi dần trở nên lỏng lẻo, khiến mi dưới dễ bị xoay vào trong.

Ngoài quá trình lão hóa, quặm mi cũng có thể xuất hiện do:

• Chấn thương mắt làm thay đổi cấu trúc và vị trí của bờ mi.
• Nhiễm trùng ở mắt, gây viêm và để lại những thay đổi ở mi.
• Phẫu thuật mắt trước đó làm ảnh hưởng đến vị trí của mi mắt.
• Tình trạng viêm kéo dài khiến các mô quanh mi thay đổi
• Sẹo ở mi mắt do chấn thương, nhiễm trùng, viêm hoặc phẫu thuật.

[summary title=””]

Trẻ nhỏ bị quặm mi có thể là do bẩm sinh. Quặm mi bẩm sinh là tình trạng hiếm gặp, xuất hiện từ khi trẻ còn nhỏ do đặc điểm cấu trúc của mi mắt. Mức độ quặm ở mỗi trẻ có thể khác nhau. Một số trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi trẻ lớn lên, trong khi những trường hợp nặng có thể cần được phẫu thuật.

[/summary]

Điều trị quặm mi như thế nào?

Phương pháp điều trị quặm mi sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ quặm và tình trạng của giác mạc. Mục tiêu điều trị là giảm sự cọ xát của lông mi với bề mặt mắt, bảo vệ giác mạc và đưa bờ mi trở lại vị trí phù hợp.

Điều trị quặm mi nhẹ

 

Ở những trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ như nước mắt nhân tạo, thuốc mỡ bôi trơn, băng dán mi hoặc kính áp tròng mềm để giảm kích ứng và bảo vệ giác mạc. 

Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định đốt điện, áp lạnh hoặc laser. Tuy nhiên, các phương pháp này thường hiệu quả không cao, hay tái phát nên phải thực hiện nhiều lần. 

Phẫu thuật quặm mi dưới

Đối với trường hợp nặng, gây tổn thương giác mạc, phẫu thuật thường là phương pháp điều trị chính. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật để điều chỉnh các cấu trúc nâng đỡ mi, làm căng mi hoặc xử lý mô sẹo để đưa bờ mi về vị trí bình thường.

Khi gặp phải tình trạng quặm mi, người bệnh không nên tự ý nhổ lông mi hoặc áp dụng các biện pháp tại nhà kéo dài thay cho việc thăm khám. Bởi tình trạng quặm nếu không được điều trị đúng cách có thể gây trầy xước, sẹo hoặc các tổn thương khác ở giác mạc.

Các câu hỏi thường gặp

1. Có nên thực hiện các mẹo chữa lông quặm theo dân gian?

Bạn không nên tự ý áp dụng các mẹo chữa lông quặm theo dân gian, đặc biệt là những cách đưa các loại lá, nước hoặc nguyên liệu chưa khử trùng vào mắt. Những phương pháp này chưa có đủ bằng chứng về hiệu quả và có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, nhiễm trùng hoặc tổn thương bề mặt mắt.

Nếu với trường hợp có biểu hiện quặm mi, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân. Trường hợp chỉ có một vài sợi lông mi mọc sai hướng, bác sĩ có thể xử lý trực tiếp. Nếu nguyên nhân là quặm mi (bờ mi cuộn vào trong), cần điều trị tình trạng bờ mi thay vì chỉ xử lý phần lông mi.

2. Có nên nhổ lông mi quặm không? Cách nhổ lông mi quặm “chuẩn” khoa học

Bạn không nên tự dùng nhíp nhổ lông mi thường xuyên tại nhà, bởi thao tác không đúng hoặc dụng cụ không sạch có thể gây tổn thương da mi, kích ứng hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. 

Nếu lông mi liên tục cọ vào giác mạc, cách nhổ lông mi quặm khoa học là hãy đến cơ sở y tế. Bác sĩ nhãn khoa có thể kiểm tra và loại bỏ những sợi lông mi bất thường bằng dụng cụ phù hợp trong điều kiện vô khuẩn.

3. Quặm mi có tự khỏi không?

Quặm mi thường không tự khỏi hoàn toàn, đặc biệt ở người lớn tuổi khi nguyên nhân liên quan đến sự lỏng lẻo của các cấu trúc nâng đỡ mi. Một số trường hợp quặm mi nhẹ ở trẻ nhỏ có thể cải thiện khi mi mắt phát triển nhưng không nên tự theo dõi kéo dài nếu lông mi liên tục cọ vào mắt.

Nếu quặm mi gây cộm, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc đau mắt, bạn nên khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương. Điều trị phù hợp giúp hạn chế tình trạng lông mi cọ xát với giác mạc và phòng ngừa các biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.

Quặm mi kéo dài nếu không được điều trị có thể làm tổn thương giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực. Vì vậy, nếu nghi ngờ bị quặm mi, bạn không nên chủ quan hoặc tự xử lý bằng các mẹo dân gian. Thay vào đó, hãy đến thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Alexithymia không có nghĩa là một người không có cảm xúc hay cố tình tỏ ra lạnh lùng. Họ vẫn có những trải nghiệm cảm xúc nhưng gặp khó khăn khi nhận diện, phân biệt và diễn đạt chúng bằng lời. Hiểu đúng đặc điểm này có thể giúp mỗi người chăm sóc sức khỏe tinh thần, giao tiếp hiệu quả và tìm kiếm hỗ trợ phù hợp.

Alexithymia là gì?

Alexithymia là tình trạng một người gặp khó khăn trong việc nhận biết, phân biệt, xử lý hoặc diễn tả cảm xúc của chính mình. Đây không phải là một rối loạn tâm thần được chẩn đoán độc lập mà thường được xem là một đặc điểm tâm lý.

Thuật ngữ “alexithymia” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, mang ý nghĩa gần với “không có từ ngữ cho cảm xúc”. Ba đặc điểm cốt lõi thường được nhắc đến gồm:

• Khó xác định mình đang cảm thấy điều gì.
• Khó mô tả cảm xúc bằng lời nói.
• Có xu hướng tập trung vào sự kiện và thông tin bên ngoài hơn trải nghiệm nội tâm.

Người mắc chứng alexithymia không hoàn toàn mất cảm xúc. Họ có thể nhận thấy cơ thể đang phản ứng hoặc biết rằng mình cảm thấy dễ chịu hay khó chịu, nhưng không gọi tên chính xác cảm xúc. Chẳng hạn, một người nhận ra tim đập nhanh và bụng cồn cào nhưng không biết gọi tên cảm xúc đó là lo lắng, hào hứng hay tức giận.

Alexithymia có thể xuất hiện ở bất kỳ ai. Đặc điểm này được ghi nhận phổ biến hơn ở người tự kỷ và có thể đồng thời xuất hiện cùng trầm cảm, rối loạn lo âu, sang chấn tâm lý hoặc một số tình trạng thần kinh. Tuy nhiên, có alexithymia không đồng nghĩa với việc chắc chắn mắc các tình trạng trên.

Phân biệt alexithymia với khó khăn ngẫu nhiên khi diễn tả cảm xúc

[summary title=””]

Khó nói thành lời trong một vài tình huống là phản ứng bình thường. Trong khi đó, chứng alexithymia thường mang tính kéo dài, xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh và ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống.

[/summary]

Bất kỳ ai cũng có lúc bối rối trước cảm xúc phức tạp, đặc biệt khi căng thẳng, xảy ra xung đột hoặc trải qua biến cố. Sau khi bình tĩnh, người đó thường có thể nhận ra và trình bày cảm xúc của mình.

Với chứng khó nhận biết cảm xúc, khó khăn này thường lặp lại. Người mắc có thể không gọi tên được cảm xúc ngay cả khi có thời gian suy nghĩ; thường xuyên nhầm cảm xúc với cảm giác cơ thể; hoặc chỉ thuật lại sự việc mà không mô tả trải nghiệm bên trong. Vì vậy, không nên dựa vào một lần “không biết nói gì” để tự kết luận mình mắc chứng alexithymia.

Dấu hiệu alexithymia

Dấu hiệu nổi bật của alexithymia là thường xuyên không biết mình đang cảm thấy gì hoặc không thể chuyển trải nghiệm cảm xúc thành lời, dù vẫn nhận ra các phản ứng trong cơ thể.

Các biểu hiện có thể khác nhau giữa mỗi người, bao gồm:

• Khó phân biệt buồn bã, lo âu, tức giận, thất vọng hoặc phấn khích.
• Chỉ nhận ra cảm xúc khi chúng đã trở nên rất mạnh.
• Thường chỉ biết dùng những từ chung chung như “ổn”, “khó chịu” hoặc “mệt” để mô tả tâm trạng.
• Tập trung kể lại sự kiện, hành động và chi tiết thực tế nhưng ít đề cập cảm xúc.
• Nhầm phản ứng cảm xúc với triệu chứng thể chất như đau, hồi hộp hoặc căng cơ.
• Khó hiểu điều gì đã tạo ra cảm xúc hoặc bản thân đang cần gì.
• Nét mặt, giọng nói hay ngôn ngữ cơ thể không tương ứng với cảm xúc bên trong.
• Khó phản ứng phù hợp trước cảm xúc của người khác.
• Hạn chế khả năng tưởng tượng hoặc khả năng suy ngẫm về nội tâm.

Những dấu hiệu này không đủ để tự chẩn đoán. Một số công cụ test như Toronto Alexithymia Scale, có thể hỗ trợ đánh giá ba khía cạnh: khó nhận diện cảm xúc, khó mô tả cảm xúc và tư duy hướng ngoại. Tuy nhiên, kết quả sàng lọc không thay thế đánh giá của chuyên gia.

[key-takeaways title=””]

Alexithymia có phải là rối loạn lo âu không? Hãy lưu ý rằng alexithymia và rối loạn lo âu không giống nhau. Rối loạn lo âu thường liên quan đến nỗi sợ, sự lo lắng quá mức, khó kiểm soát và các triệu chứng ảnh hưởng sinh hoạt. Trong khi đó, alexithymia mô tả khó khăn trong nhận diện và diễn đạt cảm xúc. Hai tình trạng có thể cùng xuất hiện và cần được phân biệt qua các đánh giá chuyên môn.

[/key-takeaways]

Ảnh hưởng của chứng mất khả năng biểu đạt cảm xúc

Alexithymia có thể ảnh hưởng đến điều hòa cảm xúc, giao tiếp, các mối quan hệ và khả năng nhận biết nhu cầu của bản thân. Mức độ tác động phụ thuộc vào từng người.

Khi không xác định được cảm xúc, một người cũng khó lựa chọn cách phản ứng phù hợp. Họ có thể tích tụ căng thẳng đến khi bùng nổ, rút lui hoặc cảm thấy quá tải mà không hiểu nguyên nhân. Việc không nhận biết mình cần nghỉ ngơi, được an ủi hay thiết lập ranh giới cũng khiến nhu cầu cảm xúc không được đáp ứng.

Trong quan hệ, người có đặc điểm này đôi khi bị hiểu lầm là thờ ơ hoặc thiếu đồng cảm vì không biểu lộ cảm xúc theo cách người khác mong đợi. Thực tế, biểu hiện bên ngoài hạn chế không chứng minh họ không quan tâm. Một số người vẫn cảm nhận cảm xúc mạnh mẽ nhưng cần thêm thời gian, câu hỏi cụ thể hoặc phương thức giao tiếp khác để trình bày.

Khó mô tả trải nghiệm bên trong còn có thể gây trở ngại khi đi khám. Thay vì nói mình đang lo lắng hoặc đau buồn, người bệnh có thể tập trung vào mất ngủ, mệt mỏi hay đau nhức. Điều này khiến việc nhận diện vấn đề tâm lý đi kèm trở nên phức tạp hơn.

Các nghiên cứu ghi nhận alexithymia có liên quan với nguy cơ cao hơn của lo âu, trầm cảm, triệu chứng cơ thể và suy giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, mối liên hệ không có nghĩa alexithymia trực tiếp gây ra tất cả vấn đề này.

Bệnh alexithymia có thể được khắc phục không?

Alexithymia có thể được cải thiện, dù hiện chưa có một phương pháp điều trị tiêu chuẩn dành riêng cho hội chứng. Mục tiêu thường là tăng nhận thức cảm xúc, mở rộng vốn từ và xử lý tình trạng đi kèm.

Một số biện pháp có thể hữu ích gồm:

• Ghi lại sự kiện, phản ứng cơ thể, suy nghĩ và cảm xúc mỗi ngày.
• Sử dụng bảng tên cảm xúc để tìm từ diễn đạt cụ thể hơn.
• Tập quan sát các tín hiệu như nhịp tim, hơi thở và mức căng cơ.
• Tự hỏi: “Chuyện gì vừa xảy ra?”, “Cơ thể đang phản ứng ra sao?” và “Tôi cần gì?”.
• Trao đổi với người thân bằng ví dụ cụ thể thay vì câu hỏi quá rộng.
• Tham vấn chuyên gia tâm lý để rèn kỹ năng nhận diện và điều hòa cảm xúc.

Trị liệu cần được điều chỉnh theo khả năng và nhu cầu của từng người. Thuốc không điều trị trực tiếp alexithymia nhưng bác sĩ có thể chỉ định để kiểm soát trầm cảm, lo âu hoặc tình trạng đồng mắc. Người gặp khó khăn kéo dài, ảnh hưởng công việc, quan hệ hoặc xuất hiện ý nghĩ tự làm hại bản thân nên sớm tìm hỗ trợ chuyên môn.

Kết luận

Alexithymia là gì? Đây là đặc điểm khiến một người khó nhận diện, phân biệt và diễn tả cảm xúc, không phải tình trạng hoàn toàn không có cảm xúc. Việc hiểu đúng chứng mất biểu đạt cảm xúc giúp một người tìm được cách giao tiếp phù hợp hơn.

Nếu những biểu hiện này lặp lại và gây trở ngại đáng kể, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Đánh giá chuyên môn có thể giúp xác định alexithymia, rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc vấn đề liên quan, từ đó xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp.

Thực tế, khoa học hiện chưa có bằng chứng cho thấy giấc mơ dự đoán chính xác tương lai. Nội dung mơ thường được tạo nên từ ký ức, cảm xúc, niềm tin, trải nghiệm gần đây và những điều đang khiến bạn quan tâm. Do đó, thay vì vội giải mã theo một khuôn mẫu, bạn có thể xem giấc mơ như cơ hội quan sát đời sống tinh thần của chính mình.

Thường ngủ nằm mơ thấy Phật là điềm báo gì?

[summary title=””]

Nằm mơ thấy Phật không phải bằng chứng chắc chắn về điềm lành hay điềm dữ. Giấc mơ có thể phản ánh niềm tin tâm linh, ký ức, mong muốn được che chở hoặc nhu cầu tìm sự bình an trong hiện tại.

[/summary]

Theo một bài viết trên Cổng thông tin Phật giáo Việt Nam, điều quan trọng không nằm ở việc thấy Phật bao nhiêu lần, mà ở sự thay đổi sau giấc mơ: người mơ có sống tỉnh thức, từ bi và bớt nóng giận hơn không. Cách tiếp cận này khuyến khích mỗi người không bám chấp vào hình ảnh trong mơ hoặc tự xem đó là dấu hiệu mình có vị thế tâm linh đặc biệt.

Dưới góc nhìn tâm lý, hình ảnh tôn giáo có thể xuất hiện vì mang ý nghĩa sâu sắc với người mơ.  

 Bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý trị liệu và nhà tâm lý học người Thụy Sĩ C.G. Jung dùng khái niệm cổ mẫu để mô tả những mô thức hình ảnh có sức cộng hưởng rộng. Theo cách hiểu này, hình tượng Phật có thể liên hệ với trí tuệ hoặc hành trình nội tâm. Đây là diễn giải biểu tượng, không phải lời tiên tri.

Ý nghĩa của giấc mơ thấy Phật hay thấy Chúa còn phụ thuộc vào bối cảnh cá nhân. Nếu bạn vừa đi chùa, xem nội dung tâm linh, tụng kinh hoặc suy nghĩ nhiều về đời sống tinh thần, việc nằm mơ thấy Phật hoặc thấy Chúa có thể là sự tiếp nối của trải nghiệm ban ngày. Nếu bạn đang căng thẳng, mất phương hướng hoặc đứng trước quyết định khó khăn, hình ảnh ấy có thể tượng trưng cho mong muốn được hướng dẫn, an ủi và ổn định.

Mơ thấy Phật trên trời có ý nghĩa gì? Hình ảnh có thể gợi sự tôn kính, hy vọng hoặc lý tưởng bạn hướng tới, không chứng minh sự kiện siêu nhiên sắp xảy ra. Mơ thấy Phật nói chuyện với mình có thể phản ánh suy nghĩ, giá trị hoặc lời khuyên từng tiếp nhận. Nằm mơ thấy Phật Quan Âm có thể gắn với nhu cầu được lắng nghe, nâng đỡ hoặc chăm sóc người khác.

Ngủ mơ thấy Phật có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần không?

Bản thân việc mơ thấy Phật thường không gây hại cho sức khỏe tinh thần. Ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực chủ yếu phụ thuộc vào cảm xúc, cách bạn diễn giải và mức độ giấc mơ làm xáo trộn giấc ngủ hoặc cuộc sống.

[summary title=””]

Một nghiên cứu tổng quan về giấc mơ và củng cố trí nhớ cho thấy nội dung mơ có liên hệ với quá trình tái xử lý ký ức khi ngủ; mơ về nhiệm vụ học tập cũng có thể đi cùng khả năng ghi nhớ tốt hơn. Điều này không có nghĩa mọi giấc mơ đều mang ý nghĩa cố định.

[/summary]

Nghiên cứu năm 2024 của UC Irvine trên 125 phụ nữ ghi nhận người nhớ mình đã mơ có khả năng nhớ hình ảnh cảm xúc tốt hơn và phản ứng ít mạnh hơn với hình ảnh tiêu cực vào ngày hôm sau. Kết quả gợi ý giấc mơ có thể tham gia vào quá trình xử lý ký ức cảm xúc. Tuy vậy, đây là mối liên hệ trong một mẫu nghiên cứu cụ thể, không chứng minh giấc mơ mang thông điệp tâm linh hay dự báo tương lai.

Psychology Today cho rằng những giấc mơ sống động có thể góp phần hình thành hoặc củng cố trải nghiệm tôn giáo. Khái niệm “giấc mơ lớn” của Jung mô tả giấc mơ hiếm, rõ nét và để lại ấn tượng lâu dài. Cảm giác thiêng liêng có thể rất thật, dù không xác nhận được nguồn gốc siêu nhiên.

Bạn hãy trao đổi với chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nếu giấc mơ lặp lại kèm sợ hãi, mất ngủ, ám ảnh, suy giảm tập trung hoặc khó phân biệt mơ với thực tế. Bạn cũng cần trợ giúp khẩn cấp nếu bạn nghĩ đến việc làm hại bản thân hay người khác.

Những tình trạng tâm lý khiến một người thường nằm mơ thấy Phật

Không có một tình trạng tâm lý duy nhất giải thích việc thường xuyên mơ thấy Phật. Các yếu tố thường gặp gồm căng thẳng, nhu cầu được an ủi, thực hành tôn giáo, biến cố cảm xúc và thói quen chú ý hoặc ghi nhớ giấc mơ.

Căng thẳng hoặc lo âu

Khi đối diện áp lực, tâm trí có thể đưa vào giấc mơ biểu tượng gắn với an toàn và chỉ dẫn. Nếu Phật đại diện cho bình an trong niềm tin của bạn, hình ảnh này có thể xuất hiện nhiều hơn. Mơ thường xuyên không đồng nghĩa mắc rối loạn lo âu.

Đau buồn và nhu cầu nâng đỡ

Sau mất mát hoặc biến cố, một người có thể tìm kiếm ý nghĩa và cảm giác được chở che. Giấc mơ tôn giáo có thể giúp bạn cảm thấy an ủi. Tuy nhiên, bạn hãy tìm hỗ trợ nếu cảm giác đau buồn kéo dài và cản trở sinh hoạt.

Thực hành tâm linh và sự chú tâm

Người thường tụng kinh, niệm Phật, thiền, đi chùa hoặc đọc nội dung tôn giáo có nhiều “chất liệu” liên quan trong trí nhớ. Hình ảnh được chú ý khi thức có thể đi vào giấc mơ. 

Xung đột nội tâm hoặc tìm kiếm ý nghĩa

Khi cảm thấy có lỗi, mất phương hướng hoặc muốn thay đổi một điều gì đó, bạn có thể mơ thấy hình tượng đại diện cho đạo đức và trí tuệ. 

Giấc ngủ bị gián đoạn

Thức giấc trong hoặc sau giai đoạn có giấc mơ khiến nội dung dễ được ghi nhớ. Thiếu ngủ, lịch ngủ thất thường, stress, một số thuốc hoặc chất kích thích có thể làm thay đổi chất lượng giấc ngủ, khiến bạn ngủ chập chờn hoặc ngủ mơ thường xuyên. Lúc này, bạn không nên tự ngừng thuốc kê đơn; hãy hỏi bác sĩ nếu hiện tượng xuất hiện sau khi đổi thuốc hoặc liều.

Kết luận

Mơ thấy Phật có thể là trải nghiệm giàu cảm xúc và ý nghĩa cá nhân, nhưng không có một “từ điển” chung áp dụng chính xác cho mọi người. Góc nhìn Phật giáo nhấn mạnh không bám chấp vào giấc mơ mà hãy quan sát cách sống khi tỉnh. Trong khi đó, tâm lý học xem biểu tượng trong bối cảnh ký ức, cảm xúc và văn hóa; nghiên cứu giấc ngủ và ý nghĩa của giấc mơ liên quan đến xử lý trí nhớ và cảm xúc, chứ không xác nhận năng lực tiên tri.

Bạn có thể ghi lại nội dung, cảm xúc, sự kiện gần đây và chất lượng giấc ngủ trong một đến hai tuần một cách bình tĩnh và thực tế hơn. Nếu giấc mơ gây đau khổ, mất ngủ hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ hay chuyên gia tâm lý để được đánh giá.

Bạn hãy đọc thêm các bài viết về giấc ngủ và sức khỏe tinh thần trên Hello Bacsi để chăm sóc tâm trí bằng thông tin đáng tin cậy.

Bài viết này giúp bạn hiểu rằng ai nên hạn chế ăn xôi, phân tích đặc điểm dinh dưỡng của đồ nếp và giải đáp các thắc mắc thường gặp.

Đặc điểm dinh dưỡng của xôi

Gạo nếp chủ yếu cung cấp carbohydrate, vì vậy xôi là nguồn năng lượng khá thuận tiện, đặc biệt đối với những người cần một bữa ăn no và có năng lượng cho hoạt động thể chất.

Xôi cũng có ưu điểm là dễ kết hợp với nhiều loại thực phẩm khác nhau. Một phần xôi ăn cùng trứng, thịt, cá, đậu, mè, các loại hạt và rau củ có thể tạo thành một bữa ăn tương đối đầy đủ hơn so với việc chỉ ăn một phần xôi đơn thuần.

Một số loại gạo nếp có màu như nếp cẩm, nếp than còn chứa các hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Tuy nhiên, không nên vì vậy mà xem chúng như “thực phẩm chống ung thư” hay có tác dụng điều trị bệnh.

Điều quan trọng nhất vẫn là đa dạng thực phẩm trong cả chế độ ăn.

Vì sao không nên ăn quá nhiều xôi?

Gạo nếp có hàm lượng amylopectin cao và hàm lượng amylose thấp, tạo nên đặc tính dẻo đặc trưng. Một số loại gạo nếp có đáp ứng đường huyết tương đối cao. Tuy nhiên, chỉ số đường huyết của các sản phẩm từ gạo nếp còn phụ thuộc vào giống, cách nấu, mức độ chế biến và những thực phẩm ăn cùng.

[quotation title=””]

Điều đáng lưu ý không phải là “ăn xôi sẽ gây bệnh”, mà là ăn khẩu phần lớn, quá thường xuyên và thiếu các nhóm thực phẩm khác có thể khiến chế độ ăn mất cân đối.

[/quotation]

Xôi thường ít chất xơ nếu được làm từ gạo nếp trắng đã xay xát. Khi ăn một phần xôi rất lớn nhưng lại thiếu rau, đạm và các thực phẩm giàu chất xơ khác, bữa ăn sẽ thiên về carbohydrate.

Ai không nên ăn xôi thường xuyên hoặc ăn quá nhiều?

1. Người mắc bệnh tiểu đường hoặc đường huyết khó kiểm soát

Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần carbohydrate và cách phối hợp bữa ăn. Có thể ăn một lượng vừa phải cùng nguồn protein và rau củ thay vì ăn một phần xôi lớn riêng biệt.

Người bệnh tiểu đường nên dựa vào kế hoạch ăn uống và đường huyết thực tế của mình thay vì coi mọi món từ gạo nếp là thực phẩm bị cấm.

Các nghiên cứu về gạo cho thấy đáp ứng đường huyết thay đổi đáng kể theo giống gạo hoặc nếp, cách chế biến và khẩu phần năng lượng.

2. Người bị bệnh tim mạch hoặc mỡ máu cao 

Không có cơ sở để nói rằng bản thân xôi trực tiếp gây xơ vữa động mạch.

Tuy nhiên, người có bệnh tim mạch nên ưu tiên một chế độ ăn giàu rau quả, chất xơ và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa, muối và thực phẩm siêu chế biến. Do đó, xôi có thể xuất hiện trong khẩu phần với lượng phù hợp, nhưng không nên trở thành nguồn tinh bột duy nhất hoặc chiếm phần quá lớn trong chế độ ăn hằng ngày.

3. Người bị thừa cân, béo phì hoặc đang cần kiểm soát năng lượng

Xôi có thể cung cấp khá nhiều năng lượng nếu ăn với khẩu phần lớn hoặc kết hợp thêm nhiều nguyên liệu giàu năng lượng như thịt mỡ, chả, lạp xưởng, đường, nước cốt dừa… Một phần xôi vừa phải hoàn toàn khác với việc thường xuyên ăn một khẩu phần rất lớn.

4. Người bệnh thận

Tất cả người mắc bệnh thận không nhất thiết phải kiêng xôi hoàn toàn. 

Chế độ ăn của người bệnh thận phụ thuộc vào mức độ suy thận, kali, phospho máu, lượng protein cần thiết, huyết áp và việc có lọc máu hay không.

Vì vậy, người bệnh thận nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần cụ thể thay vì tự loại bỏ hoàn toàn gạo nếp.

5. Người cao tuổi hoặc người có khó khăn khi nhai, nuốt

Xôi có tính dẻo và kết dính nên một số người cao tuổi, người có phản xạ nuốt kém hoặc gặp khó khăn khi ăn có thể có nguy cơ sặc nghẹn cao hơn.

Kết luận

Xôi nếp là món ăn quen thuộc và không phải là “thực phẩm xấu”, cũng không phải món ăn mà người khỏe mạnh cần tránh nhưng cần ăn uống khoa học. Điều quyết định lợi hay hại chủ yếu là lượng ăn, tần suất ăn, cách chế biến, thực phẩm ăn kèm và tình trạng sức khỏe của mỗi người Người mắc tiểu đường, thừa cân, bệnh tim mạch, bệnh thận hoặc các bệnh chuyển hóa nên chú ý hơn đến khẩu phần và cách phối hợp bữa ăn, nhưng không nên tự động xem xôi là thực phẩm phải kiêng tuyệt đối nếu chưa có chỉ định cụ thể.

Một chế độ ăn tốt không phải là chế độ loại bỏ thật nhiều món ăn mà là chế độ đa dạng, vừa đủ và phù hợp với nhu cầu của từng người.