Category: Năm đầu đời của bé

Trong bài viết này, cha mẹ sẽ hiểu rõ hơn về sự phát triển của bé 17 tháng tuổi. Đồng thời, MarryBaby gợi ý mẹ cách chăm sóc bé ở giai đoạn này.

1. Sự phát triển của bé 17 tháng tuổi

1.1 Các chỉ số chiều cao, cân nặng của bé 17 tháng

Theo Bảng chiều cao và cân nặng của trẻ chuẩn WHO, chỉ số chiều cao, cân nặng của bé 17 tháng:

• Bé gái: trẻ sẽ nặng khoảng 10kg, cao khoảng 80cm.
• Bé trai: trẻ sẽ nặng khoảng 10,8kg, cao khoảng 81cm.

Mỗi bé sẽ có một sự phát triển khác biệt; do đó, nếu em bé của mẹ có lệch chuẩn một chút thì cũng không sao mẹ nhé. Mẹ có thể dùng Công cụ Biểu đồ Tăng trưởng của trẻ để theo dõi sát sao sự phát triển của con.

Điều quan trọng hơn là bé đạt được các cột mốc phát triển về vận động, ngôn ngữ, nhận thức và xã hội sau đây.

1.2 Sự phát triển kỹ năng vận động của bé

Bé ở tháng thứ 17 đã có thể tự đi đứng mà không cần nhiều hỗ trợ. Ngoài ra, con có thể sớm bắt đầu chạy, đi lên hoặc xuống cầu thang với tay vịn hoặc tay của cha mẹ; hoặc trèo lên đồ đạc.

Các kỹ năng vận động tay cũng trở nên hoàn thiện hơn. Các hoạt động như viết nguệch ngoạc; lật trang sách; dùng muỗng; uống nước từ cốc hoặc xếp tháp khối đã trở nên dễ dàng hơn với bé.

Ở độ tuổi này, trẻ mới biết đi cũng có thể:

• Cởi bỏ một số quần áo của bé.
• Lấy đồ khi được cha mẹ yêu cầu.
• Nhặt những vật rất nhỏ – ví dụ như đá cuội hoặc mảnh vụn.
• Tự ngồi vào một chiếc ghế nhỏ, hoặc cố ngồi vào ghế của người lớn.

1.3 Sự phát triển ngôn ngữ và nhận thức của bé 17 tháng tuổi

Bé đã nói được ở độ tuổi này, tuy nhiên, những gì bé nói có thể khó hiểu. Cha mẹ có thể là những người duy nhất “giải mã” được thông điệp của bé. Việc bé 17 tháng tuổi nói ngọng, nhầm lẫn các từ với nhau hoặc nói các cụm từ bập bẹ là điều bình thường.

Về số lượng từ, bé có thể nói từ 7 đến 10 từ, một số ít hơn có thể nói lên đến 50 từ.

>> Xem thêm: Trẻ biết nói sớm có thông minh không? Dấu hiệu trẻ có IQ cao

1.4 Sự phát triển về mặt xã hội của trẻ 17 tháng tuổi

Cha mẹ có thể ngạc nhiên khi phát hiện ra bé 17 tháng tuổi của mình đã biết tỏ ra thích hay không thích một điều gì đó. Ở tuổi này, các bé thể hiện rõ ràng về những điều bé muốn và không muốn.

Một số bé còn có thể khiến ba mẹ kinh ngạc bởi một hành động bé chưa từng có trước đây, đặc biệt khi bé bực mình, đó là đánh vào người ba mẹ, nhất là mẹ. Điều này nghe có thể khác thường; nhưng đây thật sự là một biểu hiện của niềm tin.

Bé 17 tháng tuổi biết cha mẹ là một người an toàn để bé thể hiện bé buồn và bực mình như thế nào.

>> Xem thêm: Hiểu các giai đoạn phát triển tâm lý theo lứa tuổi để trở thành cha mẹ hiểu con

2. Hướng dẫn chăm sóc bé 17 tháng tuổi

2.1 Chế độ dinh dưỡng cho bé 17 tháng

Trong lịch sinh hoạt cho trẻ 1 tuổi, bé ở giai đoạn này tiếp tục ăn 3 bữa chính cân đối và 2 bữa phụ lành mạnh mỗi ngày. Khẩu phần của bé 17 tháng tuổi bằng khoảng 1/4 của người lớn.

Ở độ tuổi này, mẹ nên cho bé ăn cân bằng: Chất đạm – Tinh bột – Chất xơ – Chất béo tốt. Bé vẫn cần tiêu thụ 480ml – 720ml sữa mỗi ngày.

Bé có thể muốn uống sữa trong một cái ly nhất định. Mặc dù những yêu cầu này có thể khiến cha mẹ bực mình; nhưng tất cả chỉ phục vụ một mục đích quan trọng duy nhất: Những thói quen giúp cho thế giới quanh bé dễ đoán, và bé thấy thoải mái với điều đó.

[key-takeaways title=”Mẹ xem thêm:”]

• Trẻ 1 tuổi uống bao nhiêu sữa mỗi ngày thì tốt cho bé?
• Chế độ ăn uống và dinh dưỡng cho trẻ 1 tuổi khỏe mạnh
• Trẻ 1 tuổi biếng ăn phải làm sao? Mách mẹ 10 giải pháp hiệu quả

[/key-takeaways]

2.2 Giấc ngủ của trẻ 17 tháng tuổi

Bé ở độ tuổi này thường thức dậy sớm, để có thể chăm sóc giấc ngủ của trẻ và của cha mẹ tốt hơn, hãy thử những mẹo sau:

• Sắp xếp giờ ngủ hợp lý: Nếu bé đi ngủ quá sớm (khoảng 6:45 – 7:00); bé có thể dậy sớm vào sáng hôm sau. Cha mẹ hãy thử đẩy lùi giờ ngủ của bé vào khoảng 7:30 – 8:00 tối.
• Tránh để bé đi ngủ quá trễ: Việc trì hoãn giờ ngủ của bé 17 tháng tuổi quá 8:00 tối sẽ khiến bé mệt mỏi. Sự mệt mỏi ảnh hưởng đến giấc ngủ; bé ngủ không ngon giấc và thực dậy sớm sáng hôm sau.
• Thay đổi thời gian ngủ trưa: Nếu con bạn thức dậy lúc 5 giờ sáng nhưng lại chợp mắt lúc 8 giờ sáng; giấc ngủ trưa của bé có thể là quá sớm. Thay vào đó, hãy thử cho bé 17 tháng tuổi ngủ trưa 10 phút sau mỗi ngày cho đến khi bé đi ngủ lúc 10 giờ sáng hoặc 10:30 sáng.

>> Xem thêm: Trẻ bao nhiêu tuổi thì ngủ riêng là phù hợp với sự phát triển?

2.3 Cách chăm sóc tâm lý của bé 17 tháng tuổi

Cha mẹ có thể sẽ nhận ra có những lúc bé cố tình chống đối. Ví dụ khi cha mẹ nói: “Con hãy tránh xa cái bình đó ra”, bé nhìn thẳng, đồng thời với tay chạm vào cái bình bông; và có thể nắm lấy bó hoa lôi ra khỏi bình.

Cha mẹ biết bé đã nghe được lời dặn, vì thế thay vì xem việc bé không nghe lời bạn là một vấn đề lớn, các chuyên gia cho rằng bạn nên phớt lờ việc đó bất cứ khi nào có thể.

Một khi hiểu rằng hành động của bé có thể khiến bạn nổi nóng, bé sẽ tiếp tục làm nó những lần sau. Một thực tế là ba mẹ nên cố gắng tránh đối đầu với con trong những vấn đề nhỏ nhặt.

2.4 Cách chăm sóc răng miệng và cơ thể cho bé

Để khuyến khích bé đánh răng và duy trì thói quen giữ gìn vệ sinh răng miệng, cha mẹ hãy thử mua cho con một chiếc bàn chải đánh răng đặc biệt có in hình nhân vật yêu thích (ví dụ: Elmo hoặc Gấu Pooh).

Nếu bé 17 tháng tuổi không thích chải tóc, hãy cưỡng lại ý muốn kiềm chế trẻ, điều này sẽ chỉ khiến trẻ sợ hãi hơn. Cha mẹ có thể thử chải hoặc chải tóc cho bé khi béđang phân tâm, thậm chí mời trẻ ăn nhẹ. Hoặc thay phiên nhau với trẻ: Hãy để bé chải hoặc chải tóc cho cha mẹ, sau đó cha mẹ chải tóc cho bé.

>> Xem thêm: Top kiểu tóc cho bé trai 1-10 tuổi chất và dễ thương nhất 2023

3. Cha mẹ cần lưu ý gì khi chăm sóc bé 17 tháng tuổi?

3.1 Có lịch trình sinh hoạt nhất quán

Ở giai đoạn này, các thói quen của bé đã phát triển mạnh. Một đứa bé 17 tháng tuổi có thể nhớ mỗi bước của một lịch trình nhất định.

Do đó, đây là thời điểm lý tưởng để có lịch sinh hoạt nhất quán, tạo thói quen cho bé 17 tháng tuổi. Hãy ăn – ngủ – chơi đúng giờ giấc. Cha mẹ có thể kết thúc một ngày bằng thói quen như tắm, sấy tóc, đánh răng, lấy truyện ra. Và sau đó cùng nằm trên giường đọc sách.

Mặc dù còn nhỏ, nhưng các bé 17 tháng tuổi có thể tỏ ra cứng rắn về những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Khi cha ẹm đặt bé vào giường buổi tối, bé có thể khăng khăng bắt cha mẹ lấy cho bé món đồ chơi yêu thích; và cái mền quen thuộc của bé.

3.2 Cách xây dựng và duy trì quan hệ xã hội với người khác

Khi 17 tháng tuổi, hầu hết các bé đều không còn sợ người lạ nữa. Tại tiệm tạp hóa, bé có thể chào tất cả mọi người bạn gặp, điều mà bé chưa từng làm trước đây. Khi bé tham gia lớp học nhạc hoặc lớp học nhảy, bé sẽ đột nhiên muốn ở gần giáo viên hướng dẫn.

Cha mẹ vẫn là người quan trọng, nhưng bé đang bắt đầu phát triển những mối quan hệ xã hội với những người khác. Bé có thể trở nên thân thiết với họ hàng và hàng xóm thông qua một số hoạt động nhất định. Ví dụ như khi cha mẹ cho bé về thăm ông bà, bé có thể kéo ông ra vườn để “nghiên cứu” những bông hồng ông đã chỉ cho bé trong lần về thăm ông bà trước đó.

Tóm lại, bé 17 tháng tuổi trải qua cột mốc phát triển quan trọng, đặc biệt là cảm xúc của bé. Trong giai đoạn này, cha mẹ hãy tích cực trò chuyện, quan tâm đến bé cưng và tránh nổi đóa với con. Đó là cách để giúp trẻ học kiềm chế cảm xúc và hoàn thiện các kỹ năng của mình.

Dấu hiệu của hội chứng tăng động giảm chú ý

Không có gì lạ nếu các bé tuổi tập đi thích được vận động, đây là chuyện hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, sẽ không bình thường nếu bé vận động quá mức như liên tục cựa quậy và nói chuyện hoặc chuyển động mà không tự chủ, những cử động không chủ ý lặp lại nhiều lần.

Ở độ tuổi này rất khó để xác định như thế nào là “quá mức”, nhưng nếu cảm thấy lo lắng khi bé hoạt động không ngừng, bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ nhi. Đặc biệt là những chuyển động lặp đi lặp lại nhiều lần một cách bất thường như run, máy giật, cơ thỉnh thoảng lại giật một cách tự phát, nhất là ở mặt, động kinh hoặc nhăn mặt đều cần được sự chẩn đoán y khoa chuyên nghiệp.

Nguyên nhân của hội chứng tăng động giảm chú ý

Liên tục di chuyển hoặc cựa quậy ở trẻ em có thể là dấu hiệu của chứng tăng động giảm chú ý (ADHD). Tuy nhiên, dấu hiệu lâm sàng củabệnh ADHD lại khá tương đồng với các hành vi tự nhiên của bé ở tuổi tập đi như loay hoay, thích chạy và leo trèo hay vội vàng…Do đó, rất khó chẩn đoán chính xác ADHD cho đến khi bé đã đến tuổi đi học. Bên cạnh đó, tật máy giật và động kinh cũng có thể được gây ra bởi một loạt các hoạt động thần kinh và cần được đánh giá kỹ lưỡng bởi bác sĩ

Giải pháp điều trị hội chứng tăng động giảm chú ý

Khi bé ở tuổi đi học được chẩn đoán mắc phải tình trạng rối loạn tăng động giảm chú ý, ba mẹ sẽ cần cùng với bác sĩ xây dựng một kế hoạch để giúp cho bé hoạt động tốt ở trường, ở nhà, bao gồm các phương pháp trị liệu dùng thuốc và không dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu bé còn ở tuổi tập đi, đây lại là một vấn đề khác.

Như đã nói ở trên, việc bé quá hiếu động và thiếu chú ý trong hoạt động hàng ngày là bình thường ở độ tuổi của bé, do đó, ngay cả khi gia đình bạn có người từng bị bệnh ADHD, bạn có thể cảm thấy nghi ngờ nhưng chưa đến lúc để chẩn đoán hội chứng này ở một đứa trẻ còn chập chững.

Nếu bé quá hiếu động, ba mẹ có thể sẽ cần được tư vấn về việc quản lý hành vi của bé hoặc đơn giản là nghỉ ngơi nhiều hơn. Trong trường hợp nghi ngờ bé gặp vấn đề về thần kinh, bác sĩ sẽ kiểm tra toàn bộ hệ thần kinh của bé, có thể bao gồm chụp cộng hưởng từ MR và việc điều trị sẽ dựa trên kết quả của các xét nghiệm này.

Những điều ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trẻ

1. Tính tình của bé
Với một số bé bạo dạn thì dường như không có gì làm chúng lo lắng hay sợ hãi được: chúng có thể tự trèo lên những chiếc ghế hay bàn cao có thể vì hiếu kỳ một điều gì đó và sau đó chúng có thể nhảy nhào xuống ngay sau đó mà không sợ hãi gì. Với những bé có tính cách năng động này thì thường sẽ biết đi rất sớm. Ngược lại, các bé thận trọng hơn, chúng thường muốn biết cái nào tốt nhất trước khi thực hiện những thứ còn lại.

2. Khả năng tự nhiên
Thông thường, những đặc điểm nổi trội của bản thân bé sẽ được thể hiện khá sớm ngay từ khi bé 1 tuổi. Theo thống kê, những bé có khả năng nói sớm thì sau này có thể thành công ở những công việc liên quan đến văn chương hoặc hùng biện. Nhưng nếu bé biết nói muộn thì bạn cũng không thể suy luận bé đó không thể đạt thành quả trong những lĩnh vực này khi lớn lên.

3.  Anh chị em ruột
Những đứa trẻ có anh chị lớn hơn thường chạm các mốc phát triển sớm hơn thông thường bởi vì chúng phải thúc đẩy bản thân mình để theo kịp anh chị. Ngược lại, những bé là anh chị lớn trong nhà thì thường các mốc phát triển đến trễ hơn. Ví dụ, đứa em thì thường bị anh chị lớn giành đồ chơi nhiều hơn là được nhường. Trong những tình huống này, người mẹ cần có những hành động can thiệp như nhắc nhở bé lớn nên chia sẻ đồ chơi với em mình, nhưng cũng đừng bắt trẻ làm điều gì quá khó khi bé chưa sẵn sàng.

4. Sinh sớm
Những đứa bé được sinh sớm thường mất nhiều thời gian hơn những bé sinh bình thường để đạt được những mốc phát triển. Nhưng đến khoảng 2 tuổi, những bé này có thể bắt kịp các bé khác như bình thường. Theo các bác sĩ, khi đánh giá thời gian phát triển của những bé sinh sớm, phụ huynh nên tính từ thời điểm mang thai bé chứ không phải từ ngày bé được sinh ra. Vì một đứa trẻ sinh sớm 3 tháng sẽ đạt mốc phát triển ở tháng thứ 6 sau khi sinh thay vì ở tháng thứ 3 sau khi sinh như những bé sinh đủ ngày.

Dấu hiệu của sự chậm phát triển
Sau đây là điều mà các phụ huynh cần lưu ý theo dõi trong quá trình phát triển của bé:

• Các mốc phát triển của bé bị chậm quá nhiều. Ví dụ, bé 15 tháng tuổi và chưa biết nói từ nào hoặc chưa bước đi được; cảm giác bé luôn bị gói gọn trong một thế giới riêng của bé; bé không phản ứng, không quay lại nhìn mẹ khi mẹ bước vào phòng hoặc gọi tên bé.
• Một mốc phát triển nào đó của bé chậm từ 2 tháng trở lên so với thông thường. Ví dụ, bé đã 17 tháng tuổi và chưa biết đi hoặc 7 tháng tuổi mà chưa biết cười.
• Dường như bé không hiểu hoặc không phản ứng khi bạn nói chuyện với bé. Trong khoảng từ 8 đến 12 tháng, hầu hết các bé sẽ có phản ứng tìm kiếm những món đồ yêu thích như thú bông, thú nuôi…khi bạn hỏi bé chúng đang ở đâu, hoặc ít nhất bé sẽ nhìn theo đúng hướng đến các vật đó. Khoảng 12 đến 15 tháng tuổi, bé sẽ bắt đầu phản ứng với những lời yêu cầu đơn giản, ví dụ, bạn yêu cầu một bé một tuổi lấy cho bạn đôi giầy của bé, bé sẽ làm được.
• Thực tế cho thấy, những ông bố bà mẹ thường quá lo âu về những mốc phát triển của bé nên họ thường chỉ tập trung vào việc kiểm tra “đồ thị phát triển” của con mình hơn là cùng bé tham gia vào hành trình đi đến những mốc phát triển thú vị đó.

Làm sao để ngừng những lo lắng đó lại?

• Hãy tham khảo những thông tin tìm kiếm được từ Internet khi con của bạn vẫn chưa chạm đến các mốc phát triển như thông thường. Nhưng nhìn chung, các thông tin này dường như là không giới hạn, do đó bạn cần tỉnh táo để lọc ra những thông tin cần thiết cho mình. Đồng thời, bạn có thể tham khảo sự tư vấn từ bác sĩ.
• Đừng so sánh con bạn với những đứa trẻ khác. Không đủ cơ sở để nói những khác biệt trong việc chạm mốc phát triển của con bạn có liên quan đến việc bé có năng lực hay không có năng lực. Dù con của những người quen của bạn biết lăn, bò, đi hay nói trước con bạn thì cũng thể nói rằng con bạn mất lợi thế hơn được.
• Với những tình huống mà bạn phát hiện có những dấu hiệu chứng tỏ việc chậm trễ của bé trong việc chạm đến các mốc phát triển là có liên quan đến nhau hoặc các mốc phát triển chậm hơn thông thường nhiều tháng thì bạn hãy nhanh chóng đưa bé đến bác sĩ để được kiểm tra chính xác hơn.

Tóm lại, để bé có những bước đầu phát triển tốt, các ông bố bà mẹ ngoài việc hiểu biết về những cột mốc quan trọng của bé, thì cũng cần dành nhiều thời gian thể hiện tình cảm, sự quan tâm, chơi đùa cùng bé để bé cảm nhận được tình yêu thương, sự động viên từ bố mẹ. Điều này giúp tạo được mối liên kết tốt giữa cha mẹ với con trẻ và là nền tảng tốt cho bé phát triển vững chắc sau này.

I.Tupalu