Category: Năm đầu đời của bé

Chọn bình sữa cho bé
Có nhiều chủng loại và nhãn hiệu bình sữa khác nhau trên thị trường nên mẹ sẽ mất chút ít thời gian để chọn được loại tốt nhất và phù hợp nhất với con. Các bé có nhu cầu bú mẹ khác nhau nên sở thích với bình sữa cũng khác nhau. Khi chọn bình sữa, nhớ chú ý đến núm vú của bình sữa. Nếu bạn dốc ngược bình xuống mà sữa chảy thành dòng có nghĩa là lỗ trên núm vú quá lớn và không phù hợp để cho bé bú, bạn cần thay núm vú khác sao cho sữa chỉ ngỏ giọt khi bạn dốc ngược bình.

Theo Viện Nhi Khoa Hoa Kỳ, trẻ nhỏ nên được bỏ bú bình trước khi được 18 tháng tuổi để không ảnh hưởng xấu tới quá trình phát triển răng miệng. Các bé trên 1 tuổi có thể làm quen với cốc mỏ vịt (sippy cup) sau khi cai sữa mẹ. Loại cốc này còn có tác dụng tốt trong việc phát triển kỹ năng vận động thô cho trẻ cũng như hành vi đưa tay lên miệng khi ăn uống. Điều này sẽ giúp mẹ thuận lợi về sau khi muốn tập cho bé tự bốc thức ăn và ăn.

Chuẩn bị cho bé ăn dặm
Nếu muốn cho bé làm quen với thức ăn dặm đồng thời với quá trình cai sữa mẹ, bạn có thể sẽ vất vả hơn một chút. Bạn dự định tập cho bé ăn dặm theo phương pháp nào? Bạn đã biết những loại thực phẩm nào nên và không nên dùng cho bé khi ăn dặm chưa? Hãy tìm hiểu những kiến thức và kinh nghiệm cho bé ăn dặm, không cần quá nhiều để trở thành chuyên gia mà chỉ cần vừa đủ để sẵn sàng cho những tình huống có thể xảy ra và cách ứng phó. Bên cạnh đó còn phải chuẩn bị các vật dụng cho bé ăn dặm nữa chứ. Nếu con thích thú với việc thử các thực phẩm mới, bạn quả là may mắn đấy. Còn nếu con tỏ ra kén chọn thì cũng đừng vội nản nhé. Tích cực giới thiệu cho bé nhiều món mới rồi bạn sẽ biết bé thích những loại mùi vị nào.

Vỗ về con nhiều hơn
Khi cai sữa cho bé, mẹ có thể cảm thấy thật buồn vì không được ôm con vào lòng cho bé ti mẹ. Điều này cũng xảy ra tương tự với bé vì bé không chỉ nhớ sữa mẹ mà còn nhớ cảm giác được ôm ấp, nhớ cảm giác ấm áp trong vòng tay mẹ, nhớ mùi của mẹ và tất cả những điều ngọt ngào khác khi bé được mẹ cho bú. Đây cũng là nguyên nhân khiến bé không muốn xa rời bầu vú mẹ. Do đó, trong giai đoạn cai sữa cho con, mẹ cần ôm ấp và vỗ về con nhiều hơn để “bù đắp” cho bé nhé. Điều này có thể có ích cho quá trình cai sữa đấy.

Sẽ có lúc cần ngưng cai sữa cho bé
Không nên bắt đầu cai sữa cho bé khi trong gia đình có những thay đổi như chuyển nhà, đi du lịch xa hoặc mẹ vừa đi làm lại. Cần cố gắng tiến hành cai sữa trước khi những thay đổi này diễn ra để tránh cho bé hoảng sợ vì quá nhiều sự khác lạ đến cùng lúc. Trong thời gian đang cai sữa, nếu bé bị bệnh, mẹ có lẽ nên tạm ngưng cai sữa vì các bé lúc này cần thêm kháng thể cũng như cần được ôm ấp, vỗ về khi đau yếu.

MarryBaby

Cai sữa do bé hay do mẹ?

Chị Mai, nhà ở Quận 4, Tp.HCM dự định cai sữa mẹ cho con khi bé được 6 tháng tuổi nhưng thất bại dù đã thử đủ mọi cách. Thế nên bé Tú, con gái chị vẫn tiếp tục được bú mẹ cho tới khi hơn 2 tuổi thì tự ngừng bú vì bị mọi người xung quanh “chọc quê”. Cũng cho con bú tới năm 2 tuổi nhưng lý do của chị Loan, nhà ở quận Thủ Đức, TP. HCM thì lại vì “muốn cho con bú mẹ thỏa thích tới khi nào chán thì thôi”. Tuy nhiên không phải bà mẹ nào cũng có thể chờ đến lúc con tự bỏ ti mẹ như thế này.

Đa số các mẹ đều phải đi làm lại vài tháng sau khi sinh, đây là lúc mẹ phải chọn lựa: cho con bú mẹ hoàn toàn, cho con chuyển sang bú hẳn sữa công thức hay kết hợp cả hai? Nếu biết sẽ không thể cho con tiếp tục bú mẹ 100% như trước, mẹ cần chuẩn bị một quá trình chuyển tiếp để bé làm quen với nguồn dinh dưỡng mới trước khi quay lại làm việc.

Ở giai đoạn thực tập này, mẹ nên bắt đầu bằng việc bỏ dần các cữ bú mẹ và thay vào đó là bú bình hoặc thức ăn dặm nếu bé đã đủ cứng cáp. Với các bé trên 6 tháng tuổi, mẹ có thể bỏ hẳn cữ bú ban đêm để cai sữa cho bé.

Cần nhiều thời gian và sự kiên nhẫn

Quá trình cai sữa cho con có thể mất vài tuần đến vài tháng tùy người nhưng mẹ không nên cho con ngưng bú đột ngột mà cần tiến hành dần dần. Điều này sẽ giúp cho cơ thể của mẹ và bé thích nghi kịp thời. Việc ngưng bú mẹ ngay tức thì có thể khiến bé bị sốc và biếng ăn còn mẹ gặp phải những vấn đề như tắc tia sữa, viêm đầu vú, áp-xe vú…

Một đặc tính của trẻ nhỏ là thích những thứ quen thuộc và có thể rất khó chịu khi có gì đó thay đổi. Do đó, sẽ không có gì là lạ nếu trong quá trình cai sữa, mẹ phải chịu đựng những tiếng khóc lóc, la hét, tức giận… Hãy chuẩn bị tinh thần sẵn sàng cho những điều này và xác định rõ mục tiêu mà bạn muốn hướng tới là gì để luôn chú tâm vào mục tiêu đó nhé.

Tìm nguồn dinh dưỡng thay thế sữa mẹ

Trước khi cai sữa cho bé, mẹ cần xác định đâu sẽ là nguồn dinh dưỡng thay thế sữa mẹ một cách tốt nhất với bé yêu nhà mình. Với các bé dưới 6 tháng tuổi, bạn có thể cho bé bú sữa mẹ được hút ra bình hoặc thay thế hẳn bằng loại sữa công thức dành riêng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi. Đặc điểm của loại sữa này là dễ tiêu hóa và có các thành phần dinh dưỡng như sắt, canxi, phốt pho theo tỷ lệ phù hợp với các bé từ mới sinh tới 6 tháng.

Với các bé từ 6 tháng trở lên, mẹ đã có thể cho bé làm quen với các thức ăn dặm song song với việc uống sữa công thức dành cho độ tuổi của bé. Khi bé được hơn 1 tuổi, mẹ có thể cho bé làm quen với sữa bò, sữa tươi rồi nhé.

Chọn bình sữa cho bé

Có nhiều chủng loại và nhãn hiệu bình sữa khác nhau trên thị trường nên mẹ sẽ mất chút ít thời gian để chọn được loại tốt nhất và phù hợp nhất với con. Các bé có nhu cầu bú mẹ khác nhau nên sở thích với bình sữa cũng khác nhau. Khi chọn bình sữa, nhớ chú ý đến núm vú của bình sữa. Nếu bạn dốc ngược bình xuống mà sữa chảy thành dòng có nghĩa là lỗ trên núm vú quá lớn và không phù hợp để cho bé bú, bạn cần thay núm vú khác sao cho sữa chỉ nhỏ giọt khi bạn dốc ngược bình.

Theo Viện Nhi Khoa Hoa Kỳ, trẻ nhỏ nên được bỏ bú bình trước khi được 18 tháng tuổi để không ảnh hưởng xấu tới quá trình phát triển răng miệng. Các bé trên 1 tuổi có thể làm quen với cốc mỏ vịt (sippy cup) sau khi cai sữa mẹ. Loại cốc này còn có tác dụng tốt trong việc phát triển kỹ năng vận động thô cho trẻ cũng như hành vi đưa tay lên miệng khi ăn uống. Điều này sẽ giúp mẹ thuận lợi về sau khi muốn tập cho bé tự bốc thức ăn và ăn.

Chuẩn bị cho bé ăn dặm

Nếu muốn cho bé làm quen với thức ăn dặm đồng thời với quá trình cai sữa mẹ, bạn có thể sẽ vất vả hơn một chút. Bạn dự định tập cho bé ăn dặm theo phương pháp nào? Bạn đã biết những loại thực phẩm nào nên và không nên dùng cho bé khi ăn dặm chưa? Hãy tìm hiểu những kiến thức và kinh nghiệm cho bé ăn dặm, không cần quá nhiều để trở thành chuyên gia mà chỉ cần vừa đủ để sẵn sàng cho những tình huống có thể xảy ra và cách ứng phó.

Bên cạnh đó còn phải chuẩn bị các vật dụng cho bé ăn dặm nữa chứ. Nếu con thích thú với việc thử các thực phẩm mới, bạn quả là may mắn đấy. Còn nếu con tỏ ra kén chọn thì cũng đừng vội nản nhé. Tích cực giới thiệu cho bé nhiều món mới rồi bạn sẽ biết bé thích những loại mùi vị nào.

Vỗ về con nhiều hơn

Khi cai sữa cho bé, mẹ có thể cảm thấy thật buồn vì không được ôm con vào lòng cho bé ti mẹ. Điều này cũng xảy ra tương tự với bé vì bé không chỉ nhớ sữa mẹ mà còn nhớ cảm giác được ôm ấp, nhớ cảm giác ấm áp trong vòng tay mẹ, nhớ mùi của mẹ và tất cả những điều ngọt ngào khác khi bé được mẹ cho bú. Đây cũng là nguyên nhân khiến bé không muốn xa rời bầu vú mẹ. Do đó, trong giai đoạn cai sữa cho con, mẹ cần ôm ấp và vỗ về con nhiều hơn để “bù đắp” cho bé nhé. Điều này có thể có ích cho quá trình cai sữa đấy.

Sẽ có lúc cần ngưng cai sữa cho bé

Không nên bắt đầu cai sữa cho bé khi trong gia đình có những thay đổi như chuyển nhà, đi du lịch xa hoặc mẹ vừa đi làm lại. Cần cố gắng tiến hành cai sữa trước khi những thay đổi này diễn ra để tránh cho bé hoảng sợ vì quá nhiều sự khác lạ đến cùng lúc. Trong thời gian đang cai sữa, nếu bé bị bệnh, mẹ có lẽ nên tạm ngưng cai sữa vì các bé lúc này cần thêm kháng thể cũng như cần được ôm ấp, vỗ về khi đau yếu.

MarryBaby

>> Lần đầu cho bé bú bình như thế nào?

>> Bé trai và bé gái nên uống sữa công thức riêng? 

Nếu bạn và bé chưa thích ứng kịp, những mẹo dưới đây sẽ thực sự có ích đấy.

Bỏ qua cảm giác tội lỗi: Có một số mẹ cai sữa cho bé vì phải đi làm hoặc gặp phải vấn đề khi cho con bú. Đừng ngại ngùng hay xấu hổ, bởi bạn sẽ tiếp tục chăm sóc bé tốt trong thời gian sắp tới. Mọi bà mẹ đều sẽ trải qua giai đoạn này và cai sữa khi đến thời điểm không phải là một tội ác.

Đợi đúng thời điểm: Nếu bé đã ăn được các loại thức ăn đặc, bạn sẽ dễ dàng giảm bớt việc bú mẹ hơn.

Giảm dần dần: Nếu mẹ ngừng cho bé bú đột ngột, ngực mẹ sẽ bị căng cứng và đau. Mẹ nên chia theo lịch, chẳng hạn giảm bớt 1 cữ bú sau mỗi 3-5 ngày, ngực mẹ sẽ tiết sữa ít dần để tránh gây khó chịu.

Bên cạnh đó, dùng lá bắp cải, chườm nóng lên ngực hoặc bơm sữa ra ngoài cũng giúp mẹ giảm đau. Các chuyên gia cũng khuyến cáo mẹ chỉ nên “xả” bớt lượng sữa vừa đủ. Một lượng sữa còn trong ngực được giữ trong bầu ngực là dấu hiệu để cơ thể nhận biết không cần tiết sữa nhiều nữa.

Duy trì sự gắn kết: Một số mẹ bày tỏ lo lắng rằng cai sữa sẽ làm mất đi mối dây liên kết đặc biệt giữa 2 mẹ con nhưng lại quên rằng tình thân này luôn mạnh mẽ và sâu đậm dù bất kể chuyện gì xảy ra. Vui chơi, ôm ấp, cùng đọc truyện… là những hoạt động giúp bé gần gũi và cảm nhận làn da cũng như tiếng nói của mẹ.

Dành 1 lần bú mẹ “đặc biệt”:  Đôi khi thật khó để mẹ và bé bước qua giai đoạn bú mẹ dù đã cắt hấu hết cữ cho bé bú trong ngày. Vậy nên nhiều mẹ vẫn tiếp tục duy trì 1 lần cho bú trong ngày. Với nhiều bé, bú đêm là “cửa ải” quan trọng cuối cùng để bắt đầu bài học mới. Một số bé thấy thoải mái khi bú lúc giữa đêm, buổi sáng; số khác lại thích bú khi mẹ đi làm về. Dù gì đi nữa thì chỉ có mẹ và bé mới biết điều gì là phù hợp cho cả hai.

Nhờ ai đó cho bé bú bình: Bé có khả năng buồn chán, thất vọng nếu mẹ “dí” bình sữa vào bé sau nhiều tháng bú mẹ. Nhiều mẹ chọn giải pháp đi đâu đó và nhờ “cứu viện” từ bố, ông bà hay thậm chí là bạn bè, miễn sao đó là người luôn yêu thương, chăm sóc và có ý thức trách nhiệm với bé…

Tạo cảm giác thân quen: Nếu mẹ đang chuyển hướng cho bé bú bình, hãy tạo không gian càng giống với lúc bé bú mẹ càng tốt vì bé sẽ có cảm giác an toàn hơn.

Đánh lạc hướng bé khỏi ngực mẹ: Nếu bé đã hơn 6 tháng tuổi và bắt đầu làm quen với thực phẩm ăn dặm một cách suôn sẻ, mẹ nên giảm cho bé bú, để bé bú trong thời gian ngắn hơn hoặc dùng các loại thực phẩm, bú bình… khiến bé xao nhãng. Mẹ có thể chọn quần áo làm bé khó bú hơn, dành thời gian đi loanh quanh, thay thế bằng các loại thức ăn vặt hoặc kể nhiều chuyện hơn cho bé nghe…

MarryBaby

Tình trạng ít sữa có thể bắt nguồn từ sự mất cân bằng hormone bên trong cơ thể mẹ dẫn đến từ khi mới sinh mẹ đã tiết ít sữa. Hoặc cũng có nhiều trường hợp mẹ ban đầu có đủ sữa cho con bú nhưng lượng sữa bị giảm dần theo thời gian.

Các mẹ đã bao giờ nghe tới prolactin hay chưa? Đây chính là loại hormone quan trọng ảnh hưởng đến quá trình sản xuất sữa mẹ đấy. Việc thiếu prolactin có thể là nguyên nhân khiến mẹ ít sữa. Bên cạnh đó, các mẹ có núm vú ẩn cũng có thể gặp khó khăn khi cho con bú.

Tuy nhiên, không phải lúc nào mẹ tiết ít sữa cũng là do mẹ mà có khi lại do em bé mới sinh, chẳng hạn trẻ có khiếm khuyết về răng miệng như bệnh hở hàm ếch hoặc trẻ bị bệnh hiểm nghèo đều sẽ dẫn đến việc bú mớm bị cản trở. Cả trong trường hợp trẻ khi mới sinh được cho bú bình cũng có thể khiến việc bú mẹ sau đó trở nên kém thuận lợi hơn.

Khi phát hiện ra mẹ ít sữa, cần tìm hiểu được nguồn cơn để có hướng cải thiện phù hợp. Chắc hẳn các mẹ sẽ rất sốt ruột khi thấy sẽ không về hoặc về ít nhưng lo lắng cũng không giúp giải quyết được vấn đề mà chỉ khiến mẹ thêm mệt mỏi mà thôi. Cho nên cần phải thật bình tĩnh mẹ nhé.

Dưới đây là các phương pháp giúp chị em thuận lợi hơn trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.

Sinh con tự nhiên
Việc sinh mổ cần dùng nhiều thuốc kháng sinh để tránh nhiễm trùng vết mổ nên sẽ ảnh hưởng đến quá trình sản xuất sữa sau khi sinh. Còn khi sinh thường, hàm lượng oxytocin và prolactin được tối ưu hóa, kích thích sữa về nhanh và nhiều hơn. Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh cũng chịu ít nhiều tác động của các loại thuốc nói trên, ảnh hưởng đến khả năng bú mẹ của bé.

Cho con bú ngay sau khi sinh
Sinh thường được coi là bước khởi đầu thuận lợi trong việc nuôi con bằng sữa mẹ nhưng như thế không có nghĩa là những mẹ sinh mổ sẽ không thể cho con bú thành công. Dù sinh thường hay sinh mổ, mẹ đều nên cố gắng cho con bú trong vòng một giờ sau sinh để tận dụng được nguồn sữa non quý giá, đồng thời có những cử chỉ âu yếm, gần gũi với con càng nhiều càng tốt. Ở bên con và cho con bú bất cứ khi nào bé muốn sẽ tạo nên phản xạ tích cực cho cơ chế sản xuất sữa của mẹ.

Tích cực cho con bú
Sữa mẹ được sản xuất theo nguyên lý cung – cầu. Mẹ càng cho con bú thường xuyên thì sữa càng tiết ra nhiều. Thế nên, mẹ cứ thoải mái cho bú khi con đòi bú mà không nhất thiết phải tuân theo một “thời gian biểu” cho bú nào cả nhé.

Hạn chế sử dụng bình sữa
Mẹ có biết rằng trẻ sơ sinh cần sử dụng những cử động lưỡi và hàm khác nhau khi bú mẹ và bú bình? Khi bé mới làm quen với việc bú mẹ nhưng cùng lúc lại “học” bú bình, việc bú mẹ của bé có thể bị ảnh hưởng theo chiều hướng xấu. Do đó, mẹ nên hạn chế việc cho con bú bình, ngay cả khi đó là sữa mẹ, cũng như việc dùng núm vú giả ở thời kỳ đầu sau sinh.

Cân nhắc khi dùng máy hút sữa
Khá nhiều mẹ thường dùng máy hút sữa ngay sau mỗi cữ bú của con vì nghĩ rằng việc này sẽ kích thích sản xuất sữa nhiều hơn. Tuy nhiên, theo một số chuyên gia dinh dưỡng, thói quen này ở những tuần đầu sau sinh sẽ làm mất đi sự cân bằng tự nhiên giữa lượng sữa mà mẹ sản xuất ra với lượng sữa mà bé cần. Các mẹ sẽ mất thêm thời gian cho việc này một cách không cần thiết mà còn có thể dẫn đến tình trạng căng tức ngực hoặc nghiêm trọng hơn là áp xe vú do sữa ra quá nhiều. (còn tiếp)

MarryBaby