Đây là nơi cung cấp các kiến thức chăm sóc cho sự phát triển của trẻ từ giai đoạn sơ sinh đến tuổi dậy thì, từ sức khỏe thế chất đến tinh thần, đảm bảo con lớn lên khỏe mạnh, toàn diện.
Dạy con kỹ năng bơi lội, để mắt tới con khi đi bơi là yếu tố tiên quyết đảm bảo an toàn cho con
Trường hợp chết đuối trên cạn không phải là hy hữu. Cậu bé 4 tuổi người Mỹ tên Francisco Delgado sau khi đi bơi về khó chịu vì đau bụng. Vài ngày sau, bé liên tục mệt mỏi, liên tục nôn mửa và bị tiêu chảy. Một tuần sau, bé thiếp đi và không bao giờ có thể tỉnh lại được. Lúc này, bố mẹ cậu đưa con đến bệnh viện nhưng mọi việc đã muộn.
Đuối nước trên cạn chỉ chiếm 1 đến 2% các vụ đuối nước, nhưng bạn không thể lơ là nguy cơ gây tử vong bất bình thường này.
[remove_img id=17473]
Chết đuối trên cạn là gì?
Giải mã hiện tượng đuối nước trên cạn
Đuối nước trên cạn còn có cách gọi khác là đuối nước thứ cấp, đuối nước khô. Đây là tai nạn xảy ra khi trẻ đi bơi bị sặc nước, ngộp nước, hít phải lượng nước nhỏ. Lượng nước này lọt vào đường thở gây co thắt đường thở, cản trở vận chuyển oxy trong cơ thể, tổn hại sức khỏe của trẻ và có khả năng dẫn đến tử vong.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Sáng, Phòng khám Nhi Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết: Đuối nước trên cạn xảy ra khi trẻ đang chơi đùa trong nước thì vô tình bị sặc nước hoặc suýt chết đuối mà được cứu sống.
Đuối cạn: Nước tràn vào phần thanh quản gây co thắt, thanh quản sưng gây cản trở đường thở, bít đường thở dẫn đến khó thở và tử vong.
Chết đuối thứ cấp: Nước tràn vào phổi lấy đi thể tích phổi dành để chứa oxy, gây phù phổi, khó thở, sùi bọt mép và lâm vào nguy kịch do thiếu ôxy lên não nếu không được xử lý kịp thời.
Sau những cơn ho sặc, trẻ tưởng như không sao và trở lại vui chơi, sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên nhiều giờ sau, cha mẹ có thể quan sát thấy biểu hiện ho, khó thở, khò khè với những bóng nước trong miệng.
Nguyên nhân là do chất lỏng tích tụ bên trong phổi ban đầu chưa biểu hiện triệu chứng. Về sau, phổi bị kích thích tiết ra dịch và dẫn tới hiện tượng phù phổi, làm trẻ khó thở hoặc không thể thở được, có thể gây tổn thương não.
Triệu chứng chết đuối trên cạn ra sao?
Cả hai loại đuối nước này tạo ra các triệu chứng ho, đau ngực, khó thở, mệt mỏi. Trong khi các triệu chứng chết đuối cạn thường xảy ra ngay lập tức, thì các triệu chứng đuối nước thứ cấp phải mất từ 1 đến 24 giờ mới xuất hiện.
Các biểu hiện cha mẹ cần quan tâm sau khi con vừa đi bơi xong
Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu này, bạn ngay lập tức đưa con đến bệnh viện, trung tâm y tế để được cấp cứu đúng cách. Một số bước kiểm tra bao gồm: Chụp X-quang, tiêm tĩnh mạch và tiếp tục theo dõi để kịp thời xử lý tình trạng khó thở hay các bất thường xảy ra sau đó. Trong trường hợp tình hình đã trở nặng, bé sẽ được thở ôxy, thông khí.
Xử trí nhanh giúp cứu con khỏi tay tử thần
Sơ cấp cứu ban đầu nên được hoàn thiện để giúp con ngay lập tức cấp cứu ngưng tim, ngưng thở trong trường hợp đuối nước. Điểm khó phòng bị là người suýt bị đuối nước có thể được đưa ra khỏi nước và đi bộ xung quanh một cách bình thường trước khi các dấu hiệu của đuối cạn biểu hiện rõ ràng. Không được điều trị, trẻ khó thở và tổn thương não, dẫn đến tử vong.
Cách tốt nhất là phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức khi xác định các biểu hiện đuối nước. Tại Việt Nam, cậu bé Nguyễn Đăng Đan, 13 tuổi ở Bắc Ninh được cứu chữa thành công sau khi bị chẩn đoán phù phổi cấp do đuối nước.
Do không biết bơi, Đan chấp chới dưới nước và được một người lớn vớt lên để sơ cứu. Cậu bé hoàn toàn bình thường và thậm chí còn tự đạp xe về nhà 10 phút sau đó. Nhưng sau đó cậu khó thở và lịm dần.
May mắn là gia đình đưa đi cấp cứu ở bệnh viện Bạch Mai kịp thời. Cậu bé được cho thở máy, tiến hành điều trị kịp thời và may mắn sống sót.
Dạy con kỹ năng bơi lội, để mắt tới con khi đi bơi là yếu tố tiên quyết đảm bảo an toàn cho con
Để phòng tránh đuối nước, chúng ta phải biết cách hồi sinh tim phổi (PCR), dạy trẻ em bơi và biết cách giữ an toàn với nước, chọn bể bơi có cứu hộ và đạt các tiêu chuẩn an toàn để phòng tránh trẻ em bị ngã xuống do tai nạn.
Đo chính xác nhiệt độ nước tắm là một trong những yếu tố quan trọng khi mẹ tắm cho bé. Nó rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của con. Tắm nước quá nóng sẽ gây bỏng da còn nước quá lạnh có thể gây các bệnh hô hấp ở trẻ em và giảm thân nhiệt.
Nhiệt độ nước tắm cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là chuẩn?
Như chúng ta đều biết, trẻ sơ sinh vừa ra đời phải làm quen với môi trường mới nên cần sự thích nghi dần dần. Chính vì vây, mẹ hãy tạo môi trường gần giống như khi trẻ ở trong bụng để con có thời gian thích ứng.
Thế nên, nhiệt độ nước tắm sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến da bé. Mẹ chỉ nên tắm cho trẻ sơ sinh bằng nước ấm. Đây là lựa chọn tốt nhất.
Mẹ có thể mua những chiếc nhiệt kế kiểu đồ chơi để đo nhiệt độ nước tắm cho trẻ sơ sinh
Kể cả khi chọn nhiệt độ nước tắm cho bé mùa hè nóng nực, bạn cũng không nên dùng nước mát bởi nhiệt độ của trẻ không giống như ở người lớn.
Nhiệt độ thích hợp nhất để tắm cho con là trong khoảng 37 – 38 độ C. Mẹ có thể ước lượng mức nhiệt độ này bằng cách dùng khuỷu tay để thử. Chị em không nên thử bằng bàn tay vì cảm giác thường khó chính xác hơn.
Cách kiểm tra nhiệt độ nước tắm cho bé
Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ của nước. Các nhiệt kế cũng được thiết kế khá sáng tạo thành các hình thù ngộ nghĩnh, đáng yêu như: con vịt, con cá, quả bóng…
Bạn có thể sắm một cái vừa để đo được nhiệt độ của nước, vừa có thêm một đồ chơi an toàn cho bé trong lúc tắm.
Mẹ lưu ý chỉ kiểm tra nhiệt độ của nước khi đã khuấy đều nước trong chậu và sau khi đã tắt vòi nước. Tránh trường hợp cho trẻ vào chậu tắm khi nước vẫn đang chảy sẽ làm nhiệt độ của nước tắm thay đổi.
[inline_article id=197208]
Ngoài việc chú ý tới nhiệt độ nước tắm, mẹ cũng cần quan tâm tới nhiệt độ phòng tắm cho trẻ sơ sinh. Hãy chọn nơi tắm cho trẻ sơ sinh là một phòng kín gió, có nhiệt độ phòng khoảng 28 – 30 độ C để khi đưa bé ra khỏi bồn tắm, cơ thể sẽ bị sốc nhiệt.
Chú ý cả mực nước khi tắm bé
Độ sâu của nước trong chậu phải đảm bảo không để trẻ cảm thấy lạnh và hở từ phần cổ trở lên. Đối với những bé dưới 6 tháng tuổi, mẹ nên để mực nước trong chậu cao khoảng 13cm. Mực nước này là vừa đủ để toàn thân con được ngâm vào nước và từ phần vai thì hở.
Với những bé trên 6 tháng tuổi, mẹ hãy giữ mực nước cao tới eo khi ngồi trong chậu tắm. Bạn nên nhớ chỉ xem xét độ sâu khi đã tắt vòi nước và kiểm tra nhiệt độ nhé.
Mực nước cao gần đến vai là lý tưởng khi tắm bé
Thời gian lý tưởng để tắm cho con yêu
Mẹ nên tắm cho bé hàng ngày, nhất là trong những ngày thời tiết nắng nóng. Thời gian này da trẻ đổ nhiều mồ hôi nên dễ gây bít lỗ chân lông nếu không tắm rửa. Vào mùa đông hay những ngày thời tiết lạnh, chị em có thể giãn cách khoảng 2 – 3 ngày tắm một lần.
Tuy nhiên, những ngày không tắm, bạn vẫn phải lau các bộ phận trên cơ thể bé. Đặc biệt là những vùng da nếp gấp như cổ, nách, hay bộ phận sinh dục, hậu môn.
Thời điểm tốt nhất để tắm cho bé là vào ban ngày trước khi ngủ trưa hoặc tầm buổi chiều. Mẹ tuyệt đối không tắm khi con đói bụng, sẽ quấy khóc khiến việc tắm rửa trở nên khó khăn hơn. Và cả lúc con no cũng không nên tắm, do các động tác kì cọ có thể khiến trẻ bị nôn trớ.
Tắm cho bé và những lưu ý quan trọng kèm theo
Không để trẻ trong chậu một mình
Trong quá trình tắm, mẹ tuyệt đối không để bé ở lại một mình trong phòng tắm, dù chỉ là vài giây. Trẻ sơ sinh có thể bị ngạt nước chỉ với mực nước 3cm.
Do đó, hãy chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần sử dụng khi tắm để không phải “chạy đi chạy lại”. Nếu có người bấm chuông hoặc gọi điện thoại mẹ bắt buộc phải trả lời, hãy quấn bé thật ấm vào khăn và bế theo cùng nhé.
Mẹ không nên để một mình vì bé có thể ngạt nước khi tắm
Trò chuyện với trẻ
Khi tắm, bạn hãy trò chuyện cùng bé để thu hút sự chú ý. Điều này giúp trẻ không còn quẫy đạp, gây khó khăn cho những động tác của mẹ. Đó cũng chính là cách giúp gắn kết tình cảm với trẻ trong thời gian nuôi dạy con.
Có nên dùng sữa tắm cho trẻ sơ sinh không?
Mẹ có thể sử dụng sữa tắm, xà bông chuyên dành cho trẻ sơ sinh nhưng chỉ nên bắt đầu dùng khi em đã được 4 – 6 tuần tuổi. Khi mua các sản phẩm này, chúng ta cần xem kỹ thành phần để chắc chắn không ảnh hưởng tới làn da của bé nhé.
Một lưu ý rất quan trọng nữa là dù nhiệt độ nước tắm cho trẻ sơ sinh đã đạt chuẩn, mẹ cũng không dược dội nước trực tiếp lên đầu bé vì có thể gây sốc nhiệt toàn thân. Hãy để con quen dần với nhiệt độ nước bằng cách tắm từ dưới lên trên, từ chân tới ngực.
Trrường hợp xương sườn của bé bị nhô cao hoặc xương sườn bên trái nhô cao hơn bên phải cũng là một vấn đề mà cha mẹ phải lưu tâm. Bạn hãy cùng tìm hiểu xương sườn của bé nhô cao là bệnh gì, nguyên nhân gây nhô xương ức ở trẻ; cũng như các phương pháp điều trị hiệu quả.
1. Xương sườn của bé nhô cao là bệnh gì?
Xương sườn của bé nhô cao (hay gọi là ngực ức gà/dị tật xương ức gà – Pectus Carinatum / Protruding Sternum) là hiện tượng biến dạng lồi của lồng ngực (trẻ bị lồi quá mức ở xương sườn và ức). Trong độ tuổi trẻ đang lớn, con rất dễ gặp phải biến dạng không mong muốn này.
Khi bị dị tật xương ức gà; đa phần trong các trường hợp, lồng ngực của trẻ sẽ nhô cao dần theo tuổi. Khi bắt đầu tuổi dậy thì, hiện tượng nhô sẽ diễn tiến nhanh hơn và ổn định sau tuổi dậy thì.
Nếu mẹ lo lắng về việc xương sườn của bé nhô cao ảnh hưởng đến tim và phổi thì mẹ có thể yên tâm. Hai bộ phận này của cơ thể vẫn có thể hoạt động bình thường. Duy chỉ có điều dị tật sẽ ngăn cản hoạt động chức năng của tim và phổi làm cho chúng không hoạt động hết khả năng cho phép.
[key-takeaways title=””]
Trường hợp xương sườn trái nhô cao hơn bên phải ở trẻ sơ sinh có thể là kết quả của chấn thương, dị tật bẩm sinh hoặc một tình trạng khác. Mẹ cần thăm khám bác sĩ để xác định chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng này.
[/key-takeaways]
Hình ảnh xương sườn của bé bị nhô cao, hình ảnh trẻ bị nhô ức gà
2. Nguyên nhân khiến trẻ bị nhô xương ức
Đến nay, tình trạng xương sườn của bé bị nhô cao vẫn chưa xác định nguyên nhân cụ thể là do đâu. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cũng đã khoanh vùng một số yếu tố nguy cơ làm phát triển tình trạng trẻ bị lồi xương, nhô xương ở trẻ. Có thể kể đến như:
2.2 Phẫu thuật tim khiến xương sườn của bé nhô cao
Trẻ bị lồi xương, nhô ương ức có thể do trẻ bị bệnh tim bẩm sinh; và phải thực hiện phẫu thuật tim. Sau phẫu thuật, vùng xương ức của trẻ rất có thể bị nhô cao; hoặc xương bên trái nhô cao hơn bên phải.
Trường hợp phẫu thuật muộn ở thời điểm dậy thì mà mắc phải chứng bệnh này thì tình trạng sẽ phát triển nhanh và nhô lồi hẳn ra trước.
2.3 Bị bệnh suyễn
Xương sườn của bé nhô cao cũng thường thấy ở những bé bị dị tật lồi ngực. Suyễn có thể biến mất sau khi điều trị thành công tình trạng ngực lồi.
2.4 Bệnh còi xương
Bệnh còi xương là một chứng rối loạn do thiếu vitamin D, canxi hoặc photphat dẫn đến xương bị mềm và yếu đi; và có thể gây ra hiện tượng trẻ bị nhô xương ức; hoặc tình trạng xương sườn trái nhô cao hơn bên phải ở trẻ nhỏ.
Thiếu vitamin D: Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trẻ mắc bệnh còi xương, ngực ức gà vì không hấp thu đầy đủ vitamin D.
Thiếu canxi: Cũng là nguyên nhân chính gây loãng xương đặc biêt là xương sườn và xương ức, khiến chúng có xu hướng co lại hoặc nhô ra ngoài lồng ngực.
So với dị tật lõm lồng ngực thì dị tật lồi lồng ngực (dị tật ức gà) ít nguy hiểm hơn vì không chèn ép và cản trở tim và phổi. Tuy nhiên bất kỳ sự phát triển không bình thường nào cũng ít nhiều ảnh hưởng đên các cơ quan trong cơ thể. Với dị tật lồi xương ức gà là các cơ quan tại khu vực lồng ngực.
3.1 Cản trở quá trình hô hấp
Xương sườn của bé nhô cao cũng sẽ ngăn cản hoạt động hô hấp bình thường. Tức là, trẻ có thể mệt rất sớm nếu như tham gia các hoạt động thể thao đòi hỏi sức khỏe nhiều như chạy bền, đá bóng…. So với các bạn bè cùng lứa; trẻ bị lồi xương ức thường kém hoạt động thể lực hơn.
Đa số các trẻ mắc căn bệnh này chỉ cần một vài hoạt động mạnh mất sức và phải thở gấp thì sẽ bị thiếu hoặc ngạt hơi do quá trình hô hấp không diễn ra kịp để cung cấp không khí vào phổi.
3.2 Tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn
Bệnh hen suyễn thường xuất hiện ở những trẻ bị dị tật ngực ức gà, nguyên nhân là do lồi ngực khiến hoạt động hô hấp bị cản trở khiến bệnh nhân mắc phải tình trạng hen suyễn.
3.3 Gây mất tự tin
Bên cạnh những ảnh hưởng sức khỏe như trên, tình trạng xương sườn của bé nhô cao có ảnh hưởng đến tâm lý nặng nề. Hình dạng lồng ngực bất thường có thể tác động xấu đến sự tự tin của bé.
Chính vì gây mất thẩm mĩ, thiếu cân bằng cơ thể khiến phần lồng ngực hiện diện rõ ràng khi mặc quần áo, trẻ sẽ tự ti khi đi cùng bạn bè.
Dấu hiệu chính của tình trạng xương sườn của bé nhô cao là lồng ngực của trẻ bị lõm vào trong.
Mặc dù có những trẻ bị dị tật xương ức gà ngay từ khi sinh ra, nhưng có thể không thấy rõ trong vài năm đầu đời. Nhiều trường hợp được phát hiện ở lứa tuổi thanh thiếu niên.
Xương sườn của bé nhô cao nghiêm trọng có thể gây ra một hõm sâu trong lồng ngực và gây áp lực lên phổi và tim; khiến cho trẻ:
Cảm thấy mệt mỏi.
Cảm thấy đau ngực.
Ho hoặc thở khò khè.
Gặp khó khăn khi tập thể dục.
Có nhịp tim nhanh hoặc tim đập nhanh.
Nhiễm trùng đường hô hấp thường xuyên.
Bị hạn chế với một số loại hoạt động thể chất.
Xương sườn của bé nhô cao trở nên tồi tệ hơn khi trẻ em lớn lên; và ảnh hưởng đến các bé trai thường xuyên hơn các bé gái.
5. Phương pháp điều trị xương sườn của bé nhô cao
Hiện tại phương pháp điều trị nhô xương ức ở trẻ phổ biến nhất là dùng khung ép và phẫu thuật. Và chắc chắn một điều là sẽ tốn kém. Đây thuộc về vấn đề thẩm mỹ nên nên việc chỉ định điều trị khi bệnh nhân có nhu cầu thẩm mỹ; hoặc gặp khó khăn trong hô hấp hàng ngày.
Có 2 cách phẫu thuật điều trị xương sườn của bé nhô cao:
5.1 Phẫu thuật Ravitch điều trị xương sườn của bé nhô cao
Phẫu thuật viên rạch 2 đường ngang qua xương ức, ở 2 bên của lồng ngực để đặt 1 thanh cong bằng thép dưới xương ức. Phẫu thuật viên sẽ thực hiện lấy các phần sụn biến dạng.
Nếu lựa chọn phương pháp phẫu thuật thì yêu cầu bệnh qua tuổi dậy thì. Phẫu thuật tạo hình lại thành ngực, ưu điểm là giải quyết nhanh, hiệu quả cao, chi phí thấp, còn nhược điểm là để lại vết mổ trước ngực. Pectus carinatum (pigeon chest)
5.2 Phẫu thuật Nuss
Trong phẫu thuật Nuss can thiệp tối thiểu chỉnh sửa lại chứng ngực lõm, 2 đường rạch da được thực hiện ở 2 vị trí đối diện của lồng ngực. Clamp được đưa vào dưới xương ức để tạo ra một đường hầm cho thanh kim loại (A), sau đó sẽ được kéo rút qua (B). Thanh kim loại cong sẽ được xoay 180 độ lên trên để đẩy xương ức phồng lên (C and D) và sau đó được bắt chặt vào khung sườn.
Nếu dùng khung ép thì áp dụng khi trẻ bắt đầu tuổi dậy thì, bác sĩ chỉ định mang một khung ép, mang liên tục cho đến hết tuổi dậy thì. Ưu điểm của phương pháp này là tránh được phẫu thuật, còn nhược điểm là chi phí cao, mang khung trong một thời gian dài, cồng kềnh.
[inline_article id=182108]
Xương sườn của bé bị nhô cao KHÔNG hẳn là bệnh lý nguy hiểm đến sức khỏe, nhưng có khả năng gây ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển của con. Đặt biệt là sức khỏe tinh thần.
Nếu được, cha mẹ có thể cho con đi khám và cân nhắc can thiệp phẫu thuật sớm con, để con có đủ tự tin với vẻ ngoài của mình. Đồng thời đảm bảo các chức năng hô hấp của con được hoạt động bình thường.
Sau khi sinh mẹ nào cũng muốn nuôi bé khỏe lại thích bụ bẫm bởi chẳng ai muốn nghe loáng thoáng câu nói “con bạn còi quá”. Có thể các mẹ hiện đại không còn quá quan tâm tới chuyện này nhưng các thành viên khác trong gia đình vẫn cứ thích bé sơ sinh mũm mĩm mới chịu.
Nếu vẫn còn lăn tăn bạn có thể nhớ ngay đến câu nói kinh điển của Bác sĩ Nguyễn Trí Đoàn – Phó Trưởng khoa cấp cứu BV Nhi Đồng 2 – Giám Đốc bệnh viện Victoria Healthcare: “Ở Việt Nam, nếu ai nói con của bạn còi nghĩa là bé bình thường, bé bình thường nghĩa là bé vừa cân, ai nói bé bụ bẫm dễ thương nghĩa là bé béo phì”.
Nếu ai đó nói con bạn “còi” thì cứ bơ đi thôi vì chỉ làm mẹ thôi cũng đủ mệt rồi!
Dưới đây là một số lời khuyên để mẹ bỉm sữa đứng vững giữa tâm bão những lời “chê” để nuôi “con còi” bình thường theo cách của mình:
Nếu con bạn còi, hãy bình tĩnh khi trẻ bị ai đó đem ra so sánh với trẻ hàng xóm. Đó là chuyện thường tình, đó là họ đang so sánh con cái của họ, không phải con bạn. Ước muốn con mũm mĩm cũng không phải của bạn luôn!
Sẵn sàng “chống lại cả thế giới” để con bạn được còi. Ông bà nội rồi cả ông bà ngoại cứ liên tục thúc giục phải cho bé ăn nhiều hơn nữa, đổi sữa cho con tăng cân, thuốc bổ… Nhưng nếu bạn vẫn tin vào cách nuôi con của riêng mình thì “còi” không phải cái tội.
Nếu con bạn còi nhưng bé vẫn luôn vui vẻ, chơi đùa bình thường, nhanh lẫy, nhanh bò, ngồi cứng… thì việc gì phải quan tâm tới chuyện tháng này bé tăng bao nhiêu cân.
Theo chuyên trang chăm sóc trẻ nhỏ uy tín Babycenter, bé sơ sinh trong 3 tháng đầu tăng cân nhanh và nhiều nhất sau đó là khoảng thời gian bé tăng ít dần đều. Từ 1 tuổi đến dậy thì tăng rất chậm, mỗi năm chỉ tăng 1-2 kg. Đánh giá dinh dưỡng của bé dựa vào chiều cao và vòng đầu, không nên chỉ dựa vào cân nặng. Bởi vậy:
Nếu ai đó chê con bạn còi thì hãy thật tỉnh táo. Hãy đo vòng đầu của con thay vì chỉ nhìn vào cái cân.
Cũng đừng ép con ăn quá nhiều chỉ vì để tăng lấy tăng để cân nặng. Vì áp lực cân nặng mà bữa ăn thành cuộc chiến là điều đáng giận nhất!
Đừng so sánh sánh con mình với con nhà hàng xóm, cũng đừng so sánh bản thân mình với những người mẹ đang nuôi con “bụ” khác. Chỉ làm mẹ thôi đã quá áp lực và căng thẳng rồi, đừng thêm gì nữa cả!
Sự tự lập của trẻ xây dựng trên nền tảng ban đầu là tự do cảm xúc. Trẻ cần được tự do thể hiện cảm xúc yêu-ghét, biết điều gì làm con hạnh phúc hoặc bất hạnh. Trải nghiệm của chính con cần được tôn trọng. Cha mẹ nên hiểu mình không thể định đoạt và điều khiển được niềm vui, nỗi buồn của con.
[remove_img id=8760]
Cha mẹ không thể ban mãi cho con niềm vui
Cha mẹ có mối quan hệ gần gũi tự nhiên với con cái và yêu con vô điều kiện. Khi con khóc, chúng ta ngay lập tức xuất hiện xem con có nguy hiểm gì không. Con buồn bã, chúng ta sẵn sàng chìa tay ôm ấp con.
Chúng ta muốn gánh cho con hết những cảm giác lo lắng, buồn bã, nhưng liệu trên suốt đường đời, chúng ta có bên con 24/24 để làm điều đó? Không! Vì vậy, tốt nhất dạy con cách sống tự lập, đương đầu với những nỗi buồn, thất bại học cách đánh bại chúng, học cách kiểm soát cảm xúc của mình.
Cha mẹ chẳng tạo cho con lòng tự trọng
Bạn giàu có, sẵn sàng mua cho con những món đồ đắt giá, theo học những ngôi trường danh giá cao cấp. Bạn nghĩ rằng chừng đó đã đủ mang lại cho con sự tự tin và lòng tự trọng cao?
Trong mắt bạn, con là đứa trẻ tuyệt vời nhất. Bạn không ngần ngại tặng con những lời khen có cánh, rằng con rất tài năng, con xinh đẹp. Bạn nghĩ sự cổ vũ của bạn đã mang lại cho con sự tự tin?
Tất cả đều sai lầm. Lòng tự trọng, sự tự tin của con trẻ được xây dựng từ những kỹ năng sống của con trẻ. Dạy cho trẻ thực hiện các nhiệm vụ đầy thử thách, trang bị cho con đủ kỹ năng. Con sẽ làm thất bại nhiều lần, trải nghiệm nỗi buồn, sau đó vượt qua hạn chế bản thân và chiến thắng… Chỉ khi đó, trải qua quá trình tự mình thực hành và trải nghiệm, lòng tự trọng của con dần được xây dựng.
Thay vì ôm ấp khen ngợi con, thay vì cho con vật chất, hãy tập cho trẻ tự chăm lo cho cuộc sống của mình. Tỷ phú Mỹ Bill Gates có giá trị tài sản lên đến hàng tỷ đô la, nhưng ông dành phần lớn cho từ thiện, chỉ cho con phần ít. Các con của ông phải học cách tự lập, đó chính là tài sản lớn nhất mà cha mẹ dành cho con cái.
[remove_img id=40000]
Cha mẹ không thể kết bạn thay con
Ngay khi con còn bò lẫm chẫm, bé đã có nhu cầu kết bạn với bạn đồng lứa chứ không phải chỉ chơi với cha mẹ. Chúng ta có thể thu xếp đưa con đến công viên chơi đùa, để con quen bạn bè. Trẻ biết cách tự kết bạn với người con thích chứ không dưới sự chỉ đạo của người lớn.
“Mẹ, con mới kết bạn với bạn kia tuyệt vời lắm!”, khi con thốt ra câu này chứng tỏ con có sự độc lập trong suy nghĩ và hành động. Bạn không thể kiểm soát, kết bạn thay con, muốn con chơi với bạn này mà không chơi với bạn kia.
Điều bạn có thể làm là quan sát và cổ vũ tình bạn của con, sắp xếp cho con chỗ chơi đùa với bạn, đặt pizza cho chúng cùng ăn, tổ chức các buổi dã ngoại để con vui đùa cùng bạn..
Không can thiệp, cho trẻ tự học cách sống tự lập
Trong quá trình lớn lên của con, cha mẹ thường chia sẻ với con món quà tự nhiên, đó có thể là niềm vui từ âm nhạc, thể thao, giải câu đố, phim ảnh… Thông thường, chúng ta vẫn tự cho mình cái quyền là người dẫn đường, vì chúng ta có kinh nghiệm hơn.
Cha mẹ đã có quá nhiều quyền trong cuộc sống của con trẻ. Nếu tự cho mình cái quyền làm huấn luyện viên, là người quản lý của con, bạn đã vô tình tước đi của con học cách sống độc lập.
Khi con tham gia chơi bóng đá, học nhảy aerobic, bạn đừng can thiệp sâu vào thành tích của con bằng cách đề nghị huấn luyện viên nên làm điều này điều nọ theo suy nghĩ của bạn. Cho con, huấn luyện viên và đồng đội của con không gian riêng và sự tôn trọng, hãy để họ tự quyết định cách chơi, chấp nhận sự thất bại (nếu có) của con, và chia sẻ niềm vui khi con chiến thắng.
Chúng ta không thể bảo vệ con 24/24, hãy dạy con cách tự ứng phó
Chẳng ai không lo lắng cho sự an toàn của con trẻ, khi rình rập quanh con luôn là những bất trắc khó ngờ. Với nhiều cha mẹ người Việt, họ sẽ để con ở yên trong nhà, không muốn cho con ra đường chơi, chấp nhận cho trẻ chúi mặt vào smartphone, xem tivi miễn sao được an toàn.
Trẻ cần 12 giờ đồng hồ vui chơi mỗi tuần. Cha mẹ đừng ngăn cản con chơi đùa trên thảm cỏ, ngoài sân, đừng sợ bẩn và nguy cơ con bị trầy xước khi chơi ngoài trời. Tốt nhất, tập cho con kỹ năng ứng phó các tình huống nguy hiểm, kỹ năng sơ cấp cứu và khả năng phán đoán để tránh tai nạn.
Muốn dạy các kỹ năng này, đừng vì sợ hãi mà nhốt con trong nhà mà hãy cho trẻ ra sân, trải nghiệm thực tế và tự học cách bảo vệ bản thân mình.
Chúng ta không thể tự tạo ra sự độc lập cho con
Bạn đoan chắc không ít lần bối rối khi nghe bé cưng nhà mình trách “Sao mẹ quên gói phần cơm trưa vào túi đi học của con”, “Sao mẹ không chuẩn bị cái này cho con”…
Quá chăm chút cho con, trẻ sẽ mất kỹ năng tổ chức sắp xếp cuộc sống, ỷ lại và thụ động. Trẻ cần gì phải biết chăm sóc bản thân khi cha mẹ đã quá quan tâm và làm hết những gì con cần.
Mỗi đứa trể cần thực hành thường xuyên để hình thành sự tự lập. Cha mẹ cũng cần thực hành nhiều lần để tập cho con cách sống tự lập, đừng đau lòng hoặc nóng ruột khi thấy con chưa làm được việc hoàn hảo như mình kỳ vọng. Tốt nhất cha mẹ đứng ở khoảng cách vừa đủ để quan sát con, nhưng cũng đủ xa để đừng can thiệp vào tất cả mọi việc của trẻ.
Tình trạng ho sổ mũi là do khả năng đề kháng của bé còn yếu, rất mẫn cảm với các loại bệnh trẻ em. Nếu ở người lớn có thể dùng kháng sinh để điều trị nhưng với con nhỏ cách trị cảm ho, sổ mũi, chảy nước mũi tốt nhất là không nên dùng thuốc. Mẹ có thể điều trị cho con nhỏ bằng một số bài thuốc dân gian đơn giản cực kỳ công hiệu.
Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi
Ho, sổ mũi thực chất là những phản ứng của cơ thể bé trước những thay đổi bên ngoài. Một số lý do làm trẻ bị ho sổ mũi có thể kể như sau:
Dị ứng: Con thường bị sổ mũi đi kèm với hắt hơi, mắt đỏ và ngứa.
Ngạt mũi sơ sinh: Nếu trẻ sơ sinh bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác, có thể là do nước nhầy bào thai chưa được hút sạch hết khỏi đường hô hấp của trẻ.
Thời tiết lạnh: Bé ở độ tuổi chập chững hoặc lớn hơn có thể bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác do tiếp xúc với thời tiết lạnh, hoặc do ăn thực phẩm cay nồng.
Cảm lạnh: Trẻ bị sổ mũi do cảm lạnh thường kèm theo các triệu chứng sốt nhẹ, ho, đau họng, chảy nước mắt và hắt hơi.
Cúm: Sổ mũi do cúm thường mệt mỏi hơn với các triệu chứng lạnh run, đau ê ẩm khắp người, đau họng, chóng mặt và chán ăn.
Dị vật trong mũi: Vật lạ trong mũi khiến chảy nước mũi và có thể chảy máu hoặc gây đau đớn.
Thay đổi thời tiết là một trong nhiều nguyên nhân làm trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi và ho
Cách trị ho sổ mũi cho trẻ sơ sinh
Khi xảy ra triệu chứng, mẹ sẽ tự hỏi bé sơ sinh bị ho sổ mũi uống thuốc gì và “tự ý” mua thuốc cho con uống để giảm ngay khó chịu. Hiện nay cũng có rất nhiều loại thuốc sổ mũi không kê toa được bày bán trên thị trường.
Tuy nhiên mẹ nên cẩn thận, có rất nhiều tác hại từ sự “tự ý” này đấy! Bạn nên biết một số loại thuốc kháng sinh không cần kê đơn có thể làm ngừng sổ mũi nhưng lại khiến bé buồn ngủ và bị khô mắt, mũi, miệng.
Với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi: Nếu trẻ bị ho sổ mũi kèm theo sốt, bố mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị để phòng ngừa các biến chứng có thể xảy ra.
Với trẻ sơ sinh từ 3 tháng tuổi trở lên: Khi bé bị ho sổ mũi nhiều và sốt trên 39 độ C, mẹ cũng nên đưa bé đến gặp bác sĩ để được điều trị. Nếu con vẫn ăn ngủ bình thường thì ba mẹ cũng không cần quá lo lắng.
Mẹ có thể nhỏ nước muối sinh lý để vệ sinh đường mũi cho bé
Các bước chăm sóc bé bị ho sổ mũi
Chị em nên bình tĩnh để ý theo dõi biểu hiện của bé và lưu ý chăm sóc như sau:
Nên dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi cho trẻ thường xuyên. Nước muối sinh lý sẽ làm sạch khoang mũi. Nó sẽ cuốn trôi những chất nhầy đàm nhớt vướng ở cổ họng. Đồng thời giúp con bớt ho và bớt sổ mũi.
Ba mẹ có thể dùng dầu tràm pha với nước tắm và xoa dầu tràm vào gan bàn chân, ngực, và lưng trẻ. Cách này giúp giữ ấm và làm bệnh ho sổ mũi mau chóng khỏi hơn.
Với bé còn đang bú, mẹ nên ăn uống dinh dưỡng đầy đủ chất và uống thêm nước cam. Điều này có thể tạo ra nguồn sữa đầy dưỡng chất và tăng đề kháng cho con.
Với những trẻ bắt đầu ăn dặm, ba mẹ nên cho ăn những món ăn loãng, dễ ăn, dễ tiêu hoá và bổ sung thêm những loại trái cây chứa nhiều vitamin C.
Ba mẹ cũng cần nên lưu ý khi trẻ sơ sinh bệnh lúc ngủ cần kê gối con cao hơn một chút, để tránh tình trạng nước mũi chảy xuống họng gây ho.
Ngoài ra, ba mẹ nên chú ý theo dõi tình trạng của trẻ, kịp thời đưa đến bệnh viện để được chữa trị, phòng tránh biến chứng nguy hiểm xảy ra.
[inline_article id=196188]
Một số phương thuốc dân gian điều trị ho và sổ mũi cho trẻ
Đây là những cách chữa bệnh vừa an toàn vừa hiệu quả cho bé mẹ có thể tham khảo:
Pha một thìa cà phê mật ong và nước ấm và cho bé dùng vào mỗi sáng. (Dùng cho trẻ trên 1 tuổi).
Lá hẹ xay nhuyễn thêm đường phèn và hấp cách thủy 15 phút. Sau đó lấy phần nước cách thủy cho trẻ dùng. Ngày 3-4 lần, mỗi lần 2 thìa cà phê.
Quất xanh rửa sạch cắt ngang để cả vỏ và hạt trộn với đường phèn hoặc mật ong hấp cách thủy đến khi quất chín thì dằm ra, lấy phần nước cho bé dùng nhiều lần trong ngày.
1 quả lê nhỏ, 1 nhánh gừng và 3 tép tỏi trộn với vài hạt muối, đường phèn đem hấp cách thủy. Sau khi chín cho con dùng lê hoặc nước lê đều được.
Một ly nước ấm pha mật ong sẽ giúp trẻ nhanh khỏi bệnh
Về tình trạng trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi, chuyên gia PGS.TS. Chu Thị Hạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo: Trẻ em rất dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp. Nếu bé thường có các triệu chứng khò khè, ho có đờm, sổ mũi phụ huynh nên cho con kiểm tra tai mũi họng xem có bị amidan quá to hay bị hen phế quản hay không?
Trẻ sơ sinh hay quấy khóc đêm thường xuyên; nhất là trẻ 1 tháng tuổi không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé; mà còn khiến mẹ bỉm sữa mất ngủ dễ dẫn đến trầm cảm sau sinh.
1. Tại sao trẻ sơ sinh hay quấy khóc đêm?
Khóc là cách thức giao tiếp duy nhất để bé giao tiếp với cha mẹ trong những tháng năm đầu đời. Trẻ sơ sinh ngủ nhiều hơn 16 giờ mỗi ngày bất kể ngày đêm. Nhưng việc bé khóc đêm dữ dội có thể do các nguyên nhân sau:
1.1 Thời gian ngủ không hợp lý
3 tháng đầu sau sinh bé chưa phân biệt được ngày đêm. Nhưng từ tháng thứ 4, khi được đặt trong một căn phòng chỉ có bóng tối; bé sẽ ngủ nhiều hơn và sẽ tỉnh giấc khi thấy ánh sáng.
Do đó nếu không cân bằng giữ thời gian ngủ ngắn vào ban ngày; và thời gian ngủ dài vào ban đêm sẽ khiến bé thức giấc và quấy khóc. Vì vậy mẹ cần tham khảo bảng thời gian ngủ của trẻ sơ sinh theo từng tháng tuổi để cho con đi ngủ một cách khoa học.
Thời gian ngủ không hợp lý làm trẻ sơ sinh quấy khóc đêm
1.2 Trẻ sơ sinh quấy khóc đêm do bé khó chịu khi đi ngủ
Nếu môi trường xung quanh tác động quá lớn sẽ khiến trẻ sơ sinh không yên giấc. Vì não sẽ bị kích thích và bị kích động nên sẽ không thể chuyển sang chế độ ngủ, nghỉ ngơi dẫn đến khóc đêm dữ dội.
Khi bé trải qua các giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng (các đợt tăng trưởng thông thường xảy ra vào khoảng 2-3 tuần; 6 tuần và 3 tháng); bé cần nhiều năng lượng hơn nên dễ đói và muốn bú nhiều. Những lúc này, trẻ sơ sinh sẽ vặn mình hoặc khóc đêm như để nói cho mẹ biết rằng bé đói.
Trẻ đói thì người mẹ nên cho trẻ bú; còn nếu trẻ ị hay tè nhiều thì ngay lập tức nên thay bỉm khác để trẻ được cảm dễ chịu hơn. Còn nếu không có những dấu hiệu trên thì người mẹ nên ôm trẻ để tạo cảm giác an toàn.
Ban đêm bé khó tiêu hóa sữa, thức ăn hơn hoặc cũng có thể do con bị đầy hơi, chướng bụng, không thể tống phân ra khỏi hệ tiêu hóa. Vì vậy con sẽ cảm thấy khó chịu và quấy khóc giữ đêm.
1.5 Trẻ sơ sinh quấy khóc đêm là do bệnh lý
Với những trẻ hay khóc đêm bất thường và có kèm với một số biểu hiện như ngủ ngáy, khi ngủ hay giật mình, hoảng sợ, khóc thét,… có thể là hiện tượng sinh lý.
Nhưng nếu những hiện tượng này xảy ra thường xuyên và kéo dài có thể ảnh hưởng đến tinh thần, thể chất của trẻ. Khi đó, cha mẹ cần phải nghĩ ngay đến vấn đề bé khóc do bệnh lý.
2. Trẻ sơ sinh khóc đêm như thế nào là bình thường?
Khóc được xem như một báo hiệu về sự phát triển của trẻ trong những tháng đầu tiên. Và việc này hoàn toàn bình thường. Sau khi sinh, bé có xu hướng khóc nhiều vào 2-3 tuần đầu tiên; và đạt “mốc đỉnh điểm” ở tuần thứ 6-8.
Sau thời gian này, thời gian bé khóc sẽ giảm xuống cho đến tháng thứ tư của con. Thông thường, trẻ sơ sinh sẽ hay khóc đêm; vì đây là khoảng thời gian giải tỏa căng thẳng trong một ngày dài.
Theo giả thuyết của David Haig, một chuyên gia về sinh vật học và di truyền thuộc trường đại học Harvard được công bố trên Tạp chí Evolution giải thích nguyên nhân bé hay khóc đêm là để trì hoãn việc mang thai lần kế tiếp của mẹ; bằng cách khiến mẹ kiệt sức và không rụng trứng.
Ngoài ra, trẻ sơ sinh cũng có xu hướng bị “hội chứng quấy khóc” hay còn gọi là khóc dạ đề. Hội chứng quấy khóc dùng để mô tả trạng thái khóc dai dẳng liên tục và không đi kèm một biểu hiện khác lạ nào khác. Hội chứng này không phải là bệnh, và không gây bất kỳ nguy hiểm nào cho bé. Tuy nhiên, vẫn chưa có “phương pháp đặc trị” cho hội chứng này; cách duy nhất là ba mẹ phải “chịu trận” mà thôi.
3. Trẻ sơ sinh khóc đêm như thế nào là không bình thường?
Như đã được đề cập ở phần trên, hiện tượng trẻ sơ sinh khóc đêm nếu cứ xảy ra thường xuyên và kéo dài gây ảnh hưởng đến tinh thần, thể chất của trẻ. Rất có thể, trẻ đang mắc các vấn đề về bệnh lý.
Trẻ hay khóc đêm bất thường, giật mình khi ngủ hoặc thức dậy giữa đêm, la hét là do hệ thống thần kinh của bé đang phát triển, chưa hoàn thiện; và khả năng ức chế kém. Vì thế, nếu ban ngày trẻ có những hoạt động phấn khích, quá sức sẽ khiến não bộ vẫn còn đang trong tình trạng hưng phấn làm cho bé quấy khóc khi đang ngủ.
[key-takeaways title=””]
Nếu con thường hay giật mình khi đang ngủ cũng có thể là biểu hiện bất thường về cấu trúc hay chức năng não bộ của bé. Chính vì thế, các bậc phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế thăm khám để có nhiều thông tin cũng như thực hiện các xét nghiệm cần thiết để bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác hơn.
[/key-takeaways]
4. Mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh khóc đêm liên tục?
4.1 Nói chuyện với bé cưng
Không phải tất cả các trường hợp bé khóc đều bày tỏ sự khó chịu hoặc đưa ra một “đòi hỏi” nào đó. Đôi khi đó chỉ là cách bé muốn mẹ biết về sự hiện diện của mình. Những lúc này, giọng nói của bạn chính là cách tốt nhất để tâm trạng của bé dịu xuống.
4.2 Kiểm tra nhu cầu cơ bản của bé
Thông thường, bé khóc để bày tỏ những mong muốn và nhu cầu của mình. Con có đang cần thay tã? Con đói hay cảm thấy đau? Một số bé khóc vì cảm thấy không thoải mái với vị trí hiện tại của mình hoặc chỉ cần được dỗ dành.
Ngoài tiếng khóc, mẹ có thể quan sát một số cử chỉ của bé khi khóc. Chẳng hạn như lúc đói, bé thường khóc và mút ngón tay. Chú ý những hành động nhỏ của con có thể giúp mẹ nhanh chóng phát hiện ra nguyên nhân làm con khóc.
4.3 Massage cho bé
Tâm lý của bé sẽ được thoải mái hơn nếu được mẹ massage cho. Đồng thời, massage cho bé cũng là cách giúp ngăn ngừa và loại bỏ khó chịu trong trường hợp bé bị đầy hơi.
[inline_article id=176054]
4.4 Cho bé nghe nhạc
Tương tự người lớn, những âm điệu nhẹ nhàng có thể giúp bé thư giãn và thoải mái hơn. Mở cho con nghe những bài nhạc mẹ thường nghe khi mang thai. Trẻ sơ sinh sẽ ngừng khóc đêm vì cảm thấy dễ chịu và dễ đi vào giấc ngủ.
Trẻ sơ sinh khóc đêm là bình thường nếu tần suất chỉ là thỉnh thoảng. Nhưng nếu bé khóc nhiều, thường xuyên cũng có thể do sức khỏe có vấn đề. Khi đó đi khám bác sĩ là cách tốt nhất!
Tóm lại, trẻ sơ sinh, nhất là trẻ 1 tháng tuổi hay khóc đêm là do bé muốn giao tiếp với cha mẹ trong những tháng năm đầu đời. Có thể bé đang gặp một số vấn đề về tiêu hóa, khó tiêu, đói bụng; bé cảm thấy khó chịu với môi trường xung quanh hoặc cũng có thể do vấn đề bệnh lý.
Những lúc này mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để khám và chữa trị kịp thời. Nếu không phải do bệnh lý, mẹ nên dỗ bé ngủ bằng cách nói chuyện với bé, kiểm tra nhu cầu, massage hoặc cho bé nghe nhạc. Từ đó có thể khắc phục được tình trạng trẻ sơ sinh khóc đêm.
Các chuyên gia khuyên mẹ đừng tieescc 3 triệu lấy máu gót chân cho trẻ ngay sau khi sinh để làm xét nghiệm một số bệnh bẩm sinh trong đó có cả thiếu men G6PD. Nếu phát hiện sớm trẻ bị thiếu men G6PD khả năng điều bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị thích hợp.
Thiếu men G6PD là gì ?
Thiếu men G6PD (Glucose-6-phosphat dehydrogenase) ở trẻ sơ sinh là một bệnh di truyền liên kết với giới tính, do nhiễm sắc thể X bị dị dạng không còn khả năng tổng hợp được men G6PD. Bé trai có khả năng mắc bệnh cao hơn bé gái. Đối với bé gái để mắc bệnh cần có bất thường trên cả 2 nhiễm sắc thể giới tính (tức di truyền gen bệnh từ cả ba và mẹ).
Trên thế giới hiện nay có khoảng 400 triệu người mắc phải, khu vực châu Phi là một trong những vùng có tỉ lệ mắc bệnh tương đối cao 3-5%. Ngoài ra, người ta còn đặt tên cho bệnh này là Favism bởi vì các cá thể thiếu men G6PD bị dị ứng với loại đậu Fava.
Ở trẻ thiếu men G6PD ở mức độ nhẹ, nếu không sử dụng hoặc tiếp xúc với các chất oxy hóa cao, đôi khi không có triệu chứng gì. Nhưng nếu ở mức độ trung bình đến nặng hay tiếp xúc với các loại thuốc hoặc thực phẩm qua sữa mẹ có tính oxy hóa cao, tế bào hồng cầu bị vỡ dẫn đến hiện tượng tan máu xuất hiện rất sớm ngay sau sinh. Khi tan máu, hồng cầu vỡ sẽ giải phóng một lượng lớn bilirubin tự do làm cho bé bị vàng da bệnh lý, vàng mắt, suy thận do nồng độ bilirubin máu cao.
[inline_article id=181803]
Vàng da sơ sinh có thể ở mức độ nhẹ nhưng cũng có thể tiến triển nặng nhất là trong 2 tuần đầu sau khi sinh. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh trở nặng có thể gây ra biến chứng nhiễm độc thần kinh.
Khi xảy ra tan huyết, lượng ôxy không đủ cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể, nên trẻ thường cảm thấy rất mệt mỏi, thở gấp, tim đập không đều và có thể nước tiểu màu vàng sẫm.
Xét nghiệm chuẩn đoán bệnh thiếu men G6PD
Để chắc chắn bé có bị thiếu men hay không thì gia đình cho cho bé thực hiện xét nghiệm chuẩn đoán hóa sinh và xét nghiệm chuẩn đoán xác định đột biến gen là 2 loại cơ bản được áp dụng.
Xét nghiệm chẩn đoán hóa sinh
Xét nghiệm chẩn đoán xác định đột biến gene
Loại mẫu
Tiến hành lấy máu từ tĩnh mạch tại nơi thực hiện xét nghiệm
Tất cả các mẫu xét nghiệm có chứa ADN đều được chấp nhận.
Phương pháp phân tích
Phân tích định lượng hoạt độ enzyme G6PD có trong mẫu máu (Hoạt độ enzyme G6PD thường được tính trên số lượng hồng cầu hoặc số lượng Hemoglobin có trong mẫu máu tươi nên đơn vị đo là IU/1012HC hoặc IU/g Hb).
Ngoài ra tùy tình trạng sức khỏe của trẻ có thể yêu cầu làm thêm một số xét nghiệm hóa sinh khác như xét nghiệm công thức máu, nồng độ bilirubin…
Xác định các đột biến tại gene G6PD liên quan đến bệnh thiếu men G6PD.
Hiện nay chỉ phân tích 8 loại đột biến thường gặp nhất tại Đông Nam Á và Việt Nam trên tổng số hơn 160 loại đột biến gene G6PD đã phát hiện trên thế giới.
Thời điểm xét nghiệm
Tiến hành càng sớm càng tốt nhưng khi trẻ có biểu hiện thiếu máu thì nên dừng lại, đợi có sự chỉ định từ bác sĩ.
Thực hiện ở mọi độ tuổi, không phụ thuộc tình trạng sức khỏe của trẻ.
Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm
Khẳng định chắc chắn trẻ bị bệnh hay không bị bệnh thiếu men G6PD.
Tuy nhiên, kết quả có thể thay đổi do tình trạng sức khỏe ở thời điểm lấy mẫu, hoặc có bệnh lý khác. Trường hợp này có thể tiến hành xét nghiệm sau vài tháng để chuẩn đoán chính xác.
Phát hiện được loại đột biến gene, phân nhóm theo WHO từ đó đánh giá mức độ bệnh và có chế độ chăm sóc nghiêm ngặt.
Với hình loại xét nghiệm này chỉ thực hiện 1 lần duy nhất.
Khả năng di truyền bệnh từ bố mẹ sang con
Trường hợp
Khả năng sinh con gái bị thiếu men G6PD
Khả năng sinh con gái bình thường mang gen bệnh
Khả năng sinh con trai bị thiếu men G6PD
Khả năng sinh con trai hoàn toàn bình thường
Bố là người không mắc bệnh và mẹ là người bình thường nhưng mang gen bệnh
0%
50%
50%
50%
Bố bị thiếu men G6PD và mẹ hoàn toàn bình thường (không mang gen bệnh)
0%
100%
0%
X
Bố bị thiếu men G6PD và mẹ bình thường nhưng mang gen bệnh
50%
50%
50%
50%
X: Trường hợp này không xảy ra
[inline_article id=188487]
Cách chăm sóc trẻ mắc bệnh thiếu men G6PD
Bệnh thiếu men G6PD có nguy hiểm không?
Thiếu men G6PD là bệnh di truyền, không thể chữa khỏi nhưng chuẩn đoán sớm giúp phòng ngừa được bệnh vàng da sơ sinh và hậu quả tán huyết do bệnh này gây ra để trẻ có thể phát triển bình thường. Nếu phát hiện trẻ bị thiếu men G6PD, cha mẹ cần có chế độ chăm sóc đặc biệt như sau:
Mẹ cho con bú cần tránh sử dụng những thức ăn hoặc dược phẩm cấm kỵ người bị thiếu men G6PD vì những chất này có thể đi vào cơ thể trẻ qua sữa mẹ.
Tránh dùng các loại thuốc có thể gây tán huyết cho bé bệnh thiếu G6PD.
Tránh cho bé ăn đậu tằm (fava) và thức ăn chế biến từ đậu tằm.
Khi trẻ bị nhiễm siêu vi, nhiễm trùng (cảm, ho, sốt…) cần đi khám bác sĩ để dùng thuốc đúng và phát sớm tán huyết.
Không sử dụng băng phiến (long não) để cho vào tủ quần áo, chăn mền, giường gối của trẻ để chống gián do có chứa naphthalen là một chất oxy hóa.
Khi trẻ bị bệnh không tự ý mua thuốc mà phải hỏi ý kiến của bác sĩ.
Trên đây, những thông tin về bệnh thiếu men G6PD ở trẻ sơ sinh mà mẹ có hiểu rõ hơn để có cách chăm sóc tốt nhất, tránh những biến chứng nguy hiểm đến bé.
Bệnh lõm xương ức ở trẻ em là một dạng dị tật bẩm sinh. Có thể thời điểm ngay sau khi sinh còn rất nhỏ mẹ chưa thể phát hiện nhưng càng trưởng thành sẽ càng thấy rõ ngực của càng lõm xuống. Bệnh không chỉ gây biến dạng về mặt thẩm mỹ mà còn gây nhiều hệ lụy đến sức khỏe và sự phát triển.
Những nghiên cứu gần đây tại Mỹ và châu Âu cho thấy cứ 1.000 trẻ sơ sinh thì có một trường hợp bị bệnh này, trong đó tỷ lệ nam/nữ là 3:1. Vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân nhưng tính riêng các trường hợp di truyền chiếm khoảng 35-45%.
Bệnh lõm ngực bẩm sinh
Một điều chắc chắc rằng bệnh lõm ngực có thể sẽ làm tim trẻ sơ sinh không nằm đúng vị trí, lệch trái, lệch phải hoặc có khi bị ép ở chính giữa, gây thiếu hụt khối lượng máu tuần hoàn và hoạt động phát nhịp tim có thể bị nhanh lên hoặc chậm đi bất thường.
Đồng thời, dị tật này cũng khiến diện tích lồng ngực bị giảm rất nhiều. Phổi không thể giãn ra và chức năng hô hấp của bé không đảm bảo.
Có những em bé ngay lúc mới sinh đã phát hiện ngực bị lõm, nhưng cũng có khi đến 3 – 4 tuổi, thậm chí 13 tuổi mới nhận ra.
Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ sơ sinh là cách tốt nhất để phát hiện bệnh
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Không xác định rõ nguyên nhân cụ thể nhưng cũng có nghi ngờ nhất định về “vật thể” gây bệnh lõm ngực:
Di truyền: Yếu tố di truyền chắc chắn là một yếu tố nguy cơ lớn, chiếm tới 25% tỷ lệ bệnh nhi bị lõm ngực có người thân cũng bị lõm ngực. Tần suất của bất thường này ở khoảng 1 trong số 400-1.000 trẻ em và thường có tỷ lệ cao hơn từ 3 đến 5 lần ở nam giới so với phụ nữ.
Hội chứng Marfan: Đây được xác định là một dị dạng độc lập không liên quan bệnh lý hoặc có thể đi chung với các bất thường khác như gù, vẹo, và rối loạn mô liên kết trong hội chứng Marfan. Nếu không được điều trị sớm biến dạng sẽ trở nên trầm trọng hơn khi trẻ lớn.
Nhiễm trùng đường hô hấp nặng: Theo một báo cáomới gần đây một số trường hợp trẻ cũng xuất hiện tình trạng lõm ngực sau một đợt bệnh viêm nhiễm nặng đường hô hấp dưới.
Dấu hiệu nhận biết
Các trường hợp lõm ngực thường có thể nhận biết được bằng mắt thường khi:
Đường rãnh sâu trước ngực của con mình khi còn bé
Khi trẻ quấy khóc hoặc hít sâu, rãnh này trở nên rõ hơn.
Thông thường, đường rãnh này trở nên sâu hơn, dễ nhận thấy hơn khi con bạn lớn lên, đặc biệt trong thời kỳ đang lớn. Một số trường hợp hiếm, nó tự có thể biến mất và không bao giờ trở thành một vấn đề.
Có nên phẫu thuật lõm ngực cho trẻ sơ sinh không?
Nếu bạn phát hiện con mình bị lõm ngực ngay từ lúc mới sinh ra, cha mẹ cũng không nên vội nghĩ đến các phương pháp can thiệp y khoa sớm khả năng đề kháng của trẻ sơ sinh và phục hồi sau phẫu thật còn kém. Ngoài ra, xương trẻ sơ sinh và nhũ nhi quá mềm, nếu can thiệp sớm sẽ dễ dẫn đến mất đối xứng khi trưởng thành.
Dù có can thiệp sớm cũng phải đợi qua tuổi mầm non. Vì trẻ 3-4 tuổi thường sẽ không can thiệp phẫu thuật bệnh không quá nặng.
Tốt nhất nên thực hiện phẫu thuật khi trẻ 7 – 12 tuổi. Những trẻ bị lõm ngực thường được phẫu thuật đặt thanh nâng ngực để nắn xương phát triển theo hướng mới.
Khi xương phát triển cứng, chắc thì trở lại bệnh viện để mổ lấy thanh nâng ngực ra. Khoảng thời gian chờ thường kéo dài khoảng từ 2 đến 3 năm tùy tình trạng phát triển của xương.
Trong thời gian chờ đến tuổi phù hợp, bạn có thể đưa trẻ đến các trung tâm vật lý trị liệu để tập thở, các bài tập tăng sức cơ vùng ngực. Hoặc phụ huynh cho trẻ tập thể dục những động tác tăng hô hấp, nhất là đi bơi.
Nếu bỏ qua những dấu hiệu đây là hệ lụy
Cũng như các bệnh thường gặp khác ở trẻ sơ sinh, nếu phát hiện bệnh lõm ngực muộn có thể ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần của trẻ khi trưởng thành:
Phần xương ức không ở vị trí bình thường mà nằm phía dưới mũi ức bị lõm vào. Trẻ có thể bị lõm về bên phải hoặc bên trái.
Tùy theo mức độ bệnh mà có thể gây đau cho trẻ do biến dạng xương, căng cơ hoặc chèn ép tim.
Trẻ vẫn cảm thấy tự ti hơn về hình thức bất thường của mình, vì điều này mà có thể chậm phát triển so với bạn bè.
[inline_article id=190867]
Bệnh lõm ngực ở trẻ sơ sinh có thể phát hiện và điều trị sớm nếu cha mẹ lưu tâm đến biểu hiện bất thường của bé hàng ngày. Đừng chủ quan nếu không muốn con bạn tự ti khi trưởng thành.
Từ tháng thứ 5, 6 sau khi sinh thực phẩmăn dặm của trẻ chủ yếu là cháo loãng, nhiều nước, rây nhuyễn. Vậy bé 7 tháng tuổi ăn được gì?
1. Trẻ 7 tháng tuổi ăn dặm như thế nào?
Từ tháng thứ 7; mẹ có thể cho bé ăn thức ăn ở dạng đặc hơn, ít loãng, có hình khối (không cần rây). Thịt cá rau củ lúc này có thể xay nát và dùng trực tiếp mà không cần rây để tận dụng tối đa chất xơ.
Đây cũng là giai đoạn bé phát triển chiều cao và cân nặng tốt, mẹ đọc thêm bài viết lượng calo cần thiết cho trẻ mỗi ngày để giúp con không bị thiếu hay thừa dinh dưỡng nhé.
2. Trẻ 7 tháng ăn dặm cần chú ý điều gì?
Trước khi biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ cần hiểu rõ về tầm quan trọng của dưỡng chất để bổ sung cho phù hợp.
Ở giai đoạn này, bé rất dễ thiếu hụt những vi chất dinh dưỡng cần thiết. Mẹ chú ý:
Sắt:11mg mỗi ngày là nhu cầu sắt bé cần để nuôi dưỡng các tế bào máu và đóng góp vào sự phát triển của não bộ.
Kẽm: rất cần cho sự phát triển của tế bào, nâng cao hệ miễn dịch và chữa lành các vết thương. Bé cần 0,003g kẽm mỗi ngày.
Vitamin C:bé cần 50mg mỗi ngày để ngăn ngừa sự xâm nhập của các vi khuẩn, vi rút gây bệnh; giúp tăng cường khả năng hấp thụ chất sắt.
Ngoài ra, các nhóm vitamin B, vitamin A, omega, DHA,.. cũng quan trọng và góp phần vào sự phát triển toàn diện của trẻ.
Biết nhóm dưỡng chất thiết yếu cũng cần thiết như biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì
3. Bé 7 tháng tuổi ăn được những gì?
Theo nhu cầu dinh dưỡng kể trên; mẹ có thể cho bé ăn dặm thêm những loại thực phẩm mới. Một chế độ dinh dưỡng cho trẻ 7 tháng tuổi bao gồm những món thực phẩm như sau.
3.1 Bé 7 tháng tuổi ăn được rau gì?
Bé 7 tháng có thể ăn được nhiều loại rau. Để tập cho bé ăn dặm; mẹ cần nấu chín rau củ để làm mềm; sau đó, nghiền hoặc trộn rau củ cho phù hợp với bé.
Những loại rau gì cho bé 7 tháng tuổi ăn dặm được?
Cà rốt.
Bí ngô.
Trái bơ.
Bí ngòi.
Cải bắp.
Cải xoăn.
Măng tây.
Đậu xanh.
Ớt chuông.
Củ cải vàng.
Đậu Hà Lan.
Súp lơ trắng.
Rau chân vịt.
Bông cải xanh.
Cải củ Thụy Điển.
3.2 Thực phẩm giúp bé 7 tháng bổ sung tinh bột
Với những nhóm thực phẩm bổ sung tinh bột; mẹ có thể nấu chín; nghiền hoặc trộn để cho bé dễ ăn. Mẹ trộn ngũ cốc với sữa mẹ; hoặc sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh; hoặc sữa bò nguyên chất (đầy đủ chất béo) và đã được tiệt trùng.
Những thực phẩm giàu tinh bột gì mà trẻ 7 tháng tuổi ăn được?
Bé 7 tháng tuổi ăn được thịt gì? Thịt gà, thịt bò hay cá đều rất có lợi!
Ngoài việc cung cấp cho bé chất đạm, thịt, trứng này còn chứa các chất dinh dưỡng hữu ích khác; chẳng hạn như sắt và kẽm, rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh.
Mẹ có thể nghiền hoặc trộn các loại trái cây để cho bé 7 tháng dễ ăn. Những loại trái cây có “thịt” hơi cứng sẽ cần được nấu chín và làm mềm. Mẹ đừng quên rửa sạch; loại bỏ vỏ; hoặc những phần trái cây thâm nhé.
Những loại hoa quả gì tốt cho bé 7 tháng tuổi ăn được:
Nhiều mẹ thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được bơ sữa gì?
Thực phẩm sữa tiệt trùng như sữa chua béo và pho mát tiệt trùng là những thực phẩm thích hợp cho bé từ khoảng 6 tháng tuổi.
Sữa chua nguyên chất, không đường; hoặc sữa chua nguyên chất là một lựa chọn tốt vì chúng không chứa thêm đường. Sữa bò hoặc sữa dê hoặc sữa cừu đã được tiệt trùng toàn bộ (nguyên chất béo) có thể được sử dụng để nấu ăn hoặc trộn với thức ăn từ khoảng 6 tháng tuổi; nhưng không phải là thức uống cho đến khi con được 12 tháng.
Phô mai tách muối cũng là một lựa chọn hữu ích khác cho các bé; vừa có thể bổ sung các chất dinh dưỡng lại đa dạng thêm thực đơn cho con nên các mẹ cũng có thể thử nhé.
4. Thực đơn ăn dặm cho bé 7 tháng tuổi
4.1 Bé 7 tháng tuổi ăn được thực đơn gì theo ngày?
Bé 7 tháng tuổi ăn dặm được gì theo ngày?
4.2 Bé 7 tháng tuổi ăn được thực đơn gì theo tuần?
Bé 7 tháng một ngày cần chia thành 5-6 cữ ăn khác nhau. Vì bụng bé còn nhỏ; chưa hấp thụ được một lượng thức ăn lớn mỗi lần. MarryBaby gợi ý mẹ thực đơn cho bé ăn dặm trong 4 tuần như sau:
Bé 7 tháng tuổi ăn dặm được gì theo tuần?
4.3 Thực đơn 30 ngày ăn dặm cho bé 7 tháng
Sau khi biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ biến tấu món ăn hoặc theo thực đơn 30 ngày như sau:
Ngày 1,2,3: Ăn cháo.
Ngày 4: Cháo nấu cà rốt và trà trái cây.
Ngày 5: Cháo rau ngót.
Ngày 6: Cháo nấu với bí đỏ.
Ngày 7: Cháo và bông cải xanh xay nhuyễn.
Ngày 8: Bí xanh rây, cháo và nước lọc.
Ngày 9: Súp khoai lang nấu với bông cải và chút nước lọc.
Ngày 10: Súp bí đỏ nấu với sữa mẹ.
Ngày 11: Nước lọc, cháo trắng tỉ lệ 1:10, rau xanh.
4.4 Thực phẩm gì cho bé 7 tháng tuổi ăn dặm nhận được nhiều dưỡng chất
Bí đao: Bé 7 tháng tuổi ăn được gì để giảm táo bón? Với kết cấu mềm, có vị thanh ngọt tự nhiên, dễ ăn, bí đao luôn là lựa chọn tuyệt vời để chế biến các món ăn dặm cho bé. Ăn bí đao giúp bé thanh nhiệt và ngăn ngừa táo bón. Mẹ có thể lấy một ít bí đao mang đi xay nhuyễn và nấu cùng với bột ăn dặm. Ngoài ra nước ép bí đao cũng rất tốt và dễ uống cho bé.
Đậu lăng: Đậu lăng rất giàu protein, canxi cùng hàm lượng chất xơ dồi dào. Đây là loại thực phẩm vừa rẻ; vừa an toàn lại vừa tốt cho sức khỏe của bé. Để chế biến, các mẹ nên nghiền nhỏ đậu lăng. Sau đó, trộn đậu cùng sữa hoặc trộn cùng với bột để tạo nên thực đơn ăn dặm cho bé thật bổ dưỡng.
Rau màu xanh đậm: Theo các chuyên gia, nếu mẹ đang thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được gì thì các loại rau có màu xanh đậm là một câu trả lời không thể thiếu. Bởi chúng rất giàu chất sắt, beta-carotene cùng các vitamin thiết yếu khác.
Trong số đó, phải kể đến cải bó xôi, cải xoăn, củ cải. Mẹ có thể lựa chọn những phần lá tươi nhất và xay nhuyễn rồi trộn cũng bột ngũ cốc hoặc trộn cùng sữa.
Cà rốt: Bé 7 tháng tuổi ăn được gì để giúp mắt sáng và tăng thị lực? Mẹ nên lựa chọn cà rốt để chế biến món ăn dặm hàng ngày. Trong cà rốt chứa nhiều vitamin A cũng như beta-carotene. Mẹ nhớ nhé, cà rốt có vỏ càng đậm thì càng chứa beta-carotene.
Bơ: Dinh dưỡng cho bé 7 tháng tuổi cần bổ sung nhiều chất béo có lợi cùng lượng chất xơ dồi dào. Những dưỡng chất đó đều tập hợp trong quả bơ. Theo các nghiên cứu khoa học, thành phần chất béo cũng như protein có trong bơ tương tự như sữa mẹ, rất tốt cho bé. Với vị thơm ngọt, dễ ăn, đó là lý do vì sao nhiều bé rất thích món sinh tố từ quả bơ.
5. Lưu ý gì khi bé 7 tháng tuổi ăn dặm được
Ngoài biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ nhớ chú ý những nguyên tắc sau khi cho bé ăn dặm:
Theo các chuyên gia, tuy 7 tháng tuổi là thời điểm bé có thể ăn dặm. Tuy nhiên sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn không được bỏ. Bởi đó là nguồn dinh dưỡng quan trọng, cung cấp đầy đủ protein và các axit béo có lợi. Bé cần bú sữa mẹ, khoảng 600-700ml/24h.
Mỗi ngày bé cần được bú từ 3 đến 5 lần, mỗi lần từ 180ml đến 240ml. Số cữ ăn dặm của bé khoảng 2 – 3 lần. Để tránh tình trạng dị ứng, mẹ nên cho bé ăn thử một loại thức ăn trong 3 ngày.
Vào thời điểm này, bé đã biết ăn những món ăn đặc; nhưng rất cần được xay nhẹ hoặc nghiền nhỏ. Do dạ dày cũng như hệ tiêu hóa của bé còn non nớt nên mẹ chỉ nên cho bé ăn với một lượng nhỏ.
Một số lưu ý khác:
Đừng quên nhóm chất béo khi chế biến món ăn cho bé.
Không nêm cho gia vị vào thức ăn để bảo vệ thận của bé.
Nấu cháo theo tỉ lệ 1:7, tức là cứ 10g gạo thì cần nấu với 70 ml nước.
Kết hợp cháo với các loại thịt, cá, rau, củ… cùng với thay đổi cách chế biến để đa dạng bữa ăn làm phong phú khẩu vị của bé.
Thay đổi hoặc kết hợp các phương pháp ăn dặm khác nhau để có sự phù hợp nhất với bé và tạo hứng thú cho bé trong việc ăn uống.
Không thúc ép tạo tâm lý sợ hãi ở trẻ khi dùng bữa. Vì giai đoạn này trẻ vẫn còn đang làm quen với việc ăn dặm; sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho trẻ dưới 12 tháng tuổi.
Mẹ lưu ý, trong giai đoạn này sữa mẹ vẫn rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ sơ sinh. Vì thế dù đã giải đáp được thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được gì đã tự tin lên thực đơn ăn dặm cho bé. Thậm chí bắt đầu tăng dần số bữa ăn dặm cũng như số lượng thực phẩm, thì sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính của bé cưng, mẹ nhé!
