Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ em và những điều mẹ cần biết

Bàn chân bẹt ở trẻ em
Trẻ bị bàn chân bẹt. Ảnh minh họa: theindusparent

Bàn chân bẹt là gì?

Người bị bàn chân bẹt thì gan bàn chân họ không cong lên mà phẳng sát dưới sàn. Nếu có cong thì cũng rất ít.

Chân người có 33 khớp nối, 26 xương,100 cơ, gân và dây chằng. Vòm bàn chân giúp chúng ta bật đứng dễ dàng và giúp phân phối trọng lượng cơ thể đều ở chân và bàn chân.
Cấu trúc vòm chân sẽ quyết định dáng đi của một người. Vòm này vừa phải cứng cáp vừa phải linh hoạt để thích nghi với các loại bề mặt khác nhau.

Những người có bàn chân bẹt thì trọng lượng lại dồn vào má trong của chân khi họ đứng hoặc đi, khiến mũi chân chĩa ra ngoài.

Hiện tượng bàn chân bẹt ở trẻ em

bé bị bàn chân bẹt
Trẻ em sinh ra chân thường phẳng. Ảnh min họa: ezshopex

Trẻ em thường sinh ra với gan bàn chân phẳng. Lúc này xương khớp của trẻ dễ uốn nên bàn chân bé bị phẳng khi đứng lên. Nếu bạn kéo bé đứng trên đầu ngón chân hoặc bế bé lên, thì bạn vẫn có thể nhìn thấy gan bàn chân cong theo dạng vòm. Nhưng khi bé đứng thì vòm này biến mất. Bàn chân có khuynh hướng chìa ra, dồn trọng lực vào mặt trong khiến lòng bàn chân càng phẳng.

Thông thường khi trẻ 3 tuổi, chân sẽ cứng hơn và không còn dễ uốn như trước, lúc này vòm gan bàn chân mới hình thành. Chỉ khoảng 1-2 trong số 10 trẻ là vẫn duy trì bàn chân phẳng tới khi trưởng thành.

Đối với trẻ không xuất hiện vòm gan bàn chân hoặc vòm gan này rất thấp, thì cũng không cần điều trị gì đặc biệt trừ khi chân bị đau hay thiếu linh hoạt.

Tuy nhiên, bàn chân bẹt có nhiều dạng và một số trường hợp sau có thể dẫn tới viêm khớp khi bước vào độ tuổi teen, do đó mẹ cần lưu ý.

Dấu hiệu bàn chân bẹt ở trẻ em

Với tật bàn chân bẹt ở trẻ, bố mẹ nên sớm nhận biết những dấu hiệu sau đây để nhanh chóng có những biện pháp can thiệp phù hợp.

  • Bé bị bàn chân bẹt không có hình vòm như bình thường.
  • Bé có khuynh hướng áp cạnh trong của bàn chân xuống đất.
  • Khi trẻ bị bàn chân bẹt di chuyển, bố mẹ có thể dễ nhận thấy chân bé có dấu hiệu biến dạng và nghiêng vào sâu bên trong.
  • Khi bé yêu đứng quay mặt về phía bạn, cạnh mắt cá chân bị cong khá nhiều.
  • Mỗi khi nô đùa hay chạy giỡn, bé thường phàn nàn với bạn về cảm giác đau ở bàn chân, đầu gối hay mắt cá chân.
  • Trẻ bị bàn chân bẹt không nhanh nhẹn, hay tỏ ra vụng về, lúng túng hơn với những bạn đồng lứa khi chạy nhảy hay chơi thể thao.

Các mẹ lưu ý, trẻ dưới 2 tuổi thường sở hữu bàn chân dẹp tự nhiên. Tuy nhiên, bé 3 tuổi trở lên sẽ dần hình thành rõ vòm bàn chân. Nếu trong giai đoạn này, ba mẹ không nhận thấy sự phát triển của vòm chân ở trẻ và bé thường xuyên phàn nàn về việc đau đầu gối, lưng hay bàn chân thì con yêu của bạn có thể đã mắc hội chứng bàn chân dẹp.

Các dạng bàn chân bẹt ở trẻ em

  • Bàn chân bẹt mềm mại: Đây là dạng linh hoạt nhất. Vòm bàn chân sẽ xuất hiện khi bạn nâng chân khỏi sàn. Gan bàn chân sẽ hoàn toàn chạm đất khi bạn đặt chân xuống sàn. Loại này xuất hiện ở trẻ em và không đau.
  • Gân Asin căng: Gân Asin (gân gót chân) nối xương gót chân với cơ bắp chân. Nếu gân này quá căng, trẻ sẽ thấy đau khi đi và chạy. Tình trạng này khiến gót chân nhỏm lên sớm trước khi trẻ đi hoặc chạy. Trọng lực dồn xuống mũi chân, gây ra tình trạng ngón chân hình búa và biến dạng ngón chân cái. Đây là hậu quả của tình trạng bàn chân bẹt và ở trẻ em thì tập vật lý trị liệu có thể kéo giãn gân.
Biến dạng ngón chân cái
Biến dạng ngón chân cái. Ảnh minh họa: drgraff
  • Bàn chân bẹt thể cứng: Tình trạng này khá hiếm gặp ở trẻ nhỏ mà chủ yếu ở tuổi teen. Lúc này trẻ sẽ rất khó di chuyển bàn chân lên xuống, không thể nghiêng chân qua lại ở mắt cá. Chân sẽ đau và nếu không được điều trị có thể dẫn tới viêm khớp.
  • Rối loạn chức năng gân cơ chày sau: Dạng bàn chân phẳng này lại xuất hiện ở người lớn khi gân nối giữa cơ bắp chân và mặt trong mắt cá bị tổn thương, sưng và đứt. Nếu vòm bàn chân không nhận được sự hỗ trợ, bạn sẽ cảm thấy đau trong chân và mắt cá.

Tùy vào nguyên nhân mà trẻ bị bàn chân bẹt có thể phải điều trị một hoặc cả hai bàn chân.

Bàn chân bẹt ở người lớn
Bàn chân bẹt ở người lớn. Ảnh minh họa: fixflatfeet

Nguyên nhân khiến bé bị bàn chân bẹt

Các nguyên nhân phổ biến gây ra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ bao gồm:

  • Di truyền: Bàn chân bẹt có thể truyền từ bố mẹ sang con hoặc từ ông bà sang cháu.
  • Vòm chân yếu: vòm chân chỉ xuất hiện khi ngồi nhưng lại phẳng khi đứng
  • Chấn thương chân hay mắt cá
  • Viêm khớp hoặc viêm khớp dạng thấp (mãn tính)
  • Tổn thương, mất chức năng hoặc đứt gân cơ chày sau
  • Tổn thương thần kinh hoặc mắc bệnh cơ bắp, chẳng hạn bại não, loạn dưỡng cơ bắp hoặc nứt đốt sống.

Một nguyên nhân khác là hội chứng ”dính các xương bàn chân”. Lúc này các xương ở bàn chân dính lại với nhau một cách bất thường, gây ra tình trạng bàn chân bẹt và cứng.

Người bị béo phì hoặc tiểu đường cũng dễ mắc bàn chân bẹt. Phụ nữ có thai hoặc người già cũng có thể bị bàn chân bẹt do gân cơ chày sau bị yếu.

Gân là cấu trúc hỗ trợ chính của vòm bàn chân. Gân có thể bị viêm, bị đứt hoặc quá tải. Gân bị tổn thương khiến gan bàn chân phẳng.

Gân gót chân có thể bị đứt
Gân gót chân có thể bị đứt. Ảnh minh họa: Mayoclinic

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Trẻ bị bàn chân bẹt nếu không cảm thấy đau hay các triệu chứng khác thì không cần điều trị. Ngược lại nếu xuất hiện các dấu hiệu sau thì nên đi khám:

  • Lòng bàn chân mới bị phẳng gần đây
  • Đau bàn chân, mắt cá và chi dưới
  • Các triệu chứng không được cải thiện dù đã mang giày chỉnh hình cho bàn chân bẹt
  • Một hoặc cả hai chân trở nên bẹt hơn
  • Bàn chân cứng ngắc, nặng nề, khó di chuyển, khó xoay trở.

Các bài tập giúp giảm các triệu chứng do bàn chân bẹt gây ra

Bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia vật lý trị liệu có thể hướng dẫn bạn một số bài tập để cải thiện độ chắc khỏe và linh hoạt của bàn chân, mắt cá.

Bài tập giãn gân gót chân: Mục đích của bài tập này là kéo giãn gân gót chân Asin và cơ đùi sau, giảm tình trạng bàn chân khuỳnh vào trong.

  • Đứng đối mặt với tường, chống hai tay lên tường ngang tầm mắt.
  • Đưa bàn chân bị bẹt ra sau chân còn lại, sao cho gót chân chạm vững chắc xuống sàn nhà.
  • Khuỵu đầu gối bàn chân trước cho đến khi chân sau căng hết cỡ.
  • Giữ 30 giây, sau đó thả lỏng rồi tiếp tục. Thực hiện 9 lần rồi đổi bên nếu chân còn lại cũng bị bẹt.
  • Nhớ giữ lưng thẳng trong suốt quá trình tập.
  • Thực hiện 2 lần mỗi ngày.
Cách tập giãn gót chân
Cách tập giãn gót chân cho trẻ bị bàn chân bẹt. Ảnh minh họa: Duchenne Therapy Network

Bài tập lăn bóng golf: Bài tập này cần một cái ghế và một quả bóng golf

Bạn ngồi lên ghế, hai bàn chân đặt vững chắc trền sàn. Đặt 1 quả bóng golf dưới chân lăn nó phía dưới gan bàn chân trong 2 phút để kéo giãn dây chằng cân gan chân.

Cách thực hiện bài tập lăn bóng
Cách thực hiện bài tập lăn bóng. Ảnh minh họa: marinafarook

Cách điều trị bàn chân bẹt ở trẻ em và người lớn

Nếu chân bị đau thì những đôi giày chỉnh hình dành cho người bị bàn chân bẹt có thể giúp giảm đau. Hoặc bạn có thể mua những miếng quế lót giày dành riêng cho người bị bàn chân bẹt. Tuy nhiên, những sản phẩm này chỉ giúp giảm căng thẳng ở mô gân, giảm triệu chứng đau chứ không đem lại lợi ích lâu dài.

Đeo băng nẹp chuyên dụng cho mắt cá chân cũng giúp giảm viêm.

Băng mắt cá chân
Băng mắt cá chân

Đối với người bị đứt gân thì việc mang giày có thể giúp giảm thiểu triệu chứng. Nếu không, bạn sẽ phải phẫu thuật nối gân.

Quế lót giày chỉnh hình lòng bàn chân
Quế lót giày chỉnh hình lòng bàn chân. Ảnh minh họa: freepik

Những trẻ bị dính xương bàn chân thì việc phẫu thuật cũng sẽ cần thiết.

Một số trẻ béo phì bị bàn chân bẹt kèm xương yếu, cách tốt nhất là giảm cân và bổ sung canxi + vitamin D cho xương chắc khỏe.

Bàn chân bẹt có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng và liên kết của cơ thể khi đứng, đi và chạy, làm tăng nguy cơ đau hông, đầu gối và mắt cá. Do đó, từ lúc bé 3 tuổi, bạn nên bắt đầu quan sát bàn chân của con, đưa con đi khám và hướng dẫn con các bài tập vật lý trị liệu, vừa là một hình thức luyện tập thể thao. Đặc biệt, hãy khuyến khích trẻ thừa cân tập luyện và ăn uống đủ chất để giảm sức nặng lên đôi chân.

[inline_article id=64498]

Xuân Thảo

 

 

 

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Thực phẩm tăng cường trí nhớ cho trẻ tiền dậy thì

Có nhiều phương pháp giúp cải thiện trí nhớ của trẻ, trong đó bổ sung thực phẩm tăng cường trí nhớ mỗi ngày là cách hiệu quả, dễ áp dụng nhất hiện nay.

Cá – thực phẩm thiết yếu không thể thiếu

Đối với trẻ, cá có thể coi là “siêu thực phẩm”, ngay từ khi mới bắt đầu ăn dặm cho tới khi đi học các cấp, cá luôn là nguồn cung cấp Omega 3 cần thiết cho sự phát triển của bộ não cũng chính là cách tăng cường trí nhớ thường xuyên. Mỗi tuần hãy chế biến hai món ăn từ các cho thực đơn của trẻ.  Các loại cá giàu Omega 3: Cá hồi, cá tuyết, cá ngừ…

thuc pham tang cuong tri nho
Cá hồi là thực phẩm tăng cường trí nhớ rất tốt cho trẻ

Trứng gà – món yêu thích của mọi trẻ em

Là món ăn ưa thích thích của trẻ, trứng cũng dễ biến tấu thành nhiều món: Chiên, luộc, làm nem rán, trưng mắm hay làm các món cơm bento ngộ nghĩnh. Ngoài các dinh dưỡng thiết yếu như giàu protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ, trứng gà cũng có các nguyên tố  DHA và lecithin, đẩy sự phát triển của của hệ thần kinh và bộ não.

Đặc biệt, theo các nghiên cứu khoa học, lòng đỏ trứng gà còn chứa chất choline rất có lợi cho trí nhớ của trẻ. Nên ăn trứng vào buổi sáng, mỗi tuần ăn từ 2-3 quả.

Sữa – dinh dưỡng cần thiết cho trẻ

Sữa và các chế phẩm từ sữa: Sữa chua, phô mai, bơ… rất giàu đạm và vitamin B, cần thiết cho sự phát triển của tổ chức não và enzyme. Ở thời điểm hiện tại, sữa đang là thực phẩm mà mọi gia đình đều muốn trẻ sử dụng. Sữa tươi đóng hộp tiện lợi hoặc sữa bột nhiều cải tiến đặc biệt được hầu hết mọi trẻ yêu thích.

Sữa cũng cung cấp vitamin D cho trẻ. Nếu trẻ không thực sự thích các thực phẩm giàu vitamin này, bạn có thể thay thế bằng sữa và các chế phẩm. Theo nghiên cứ gần đây, trẻ tiền dậy thì cần lượng vitamin D cao gấp 10 lần con số được các tổ chức y tế khuyến cao.

Cam – món tráng miệng hấp dẫn

Nước ép cam, mỗi ngày uống một ly bổ sung vitamin A, B1, C và các khoáng chất quan trọng khác tốt cho trí não. Hoặc đơn giản hơn là cho trẻ thưởng thức những múi cam mát lạnh, ngọt chua thanh thanh vào sau mỗi bữa ăn còn  giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng và đào thải độc tố ra ngoài cơ thể, giúp tinh thần minh mẫn, hưng phấn, chống lại sự căng thẳng, mệt mỏi.

thực phẩm tăng cường trí nhớ
Uống nước cam mỗi ngày giúp não hoạt động tốt hơn

Gan động vật – ăn chơi hiệu quả thật

Gan động vật rất tốt cho trí não vì lượng chất sắt trong gan chính là chất cần thiết để giúp đưa oxy lên não. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều gia đình ngại cho trẻ dùng thực phầm này vì e ngại chứa nhiều độc tố, vô hình chung đã loại bỏ mất một thực phẩm tăng cường trí nhớ hiệu quả.

Có những bí quyết chọn gan động vật bạn nên biết: Gan gia súc, gia cầm có màu đỏ sẫm hoặc màu tím nhạt, sờ tay vào thấy mềm và mịn. Dùng ngón tay trỏ ấn vào mặt gan, gan lõm xuống và giữ nguyên vết lõm khi rút tay ra.Loại bỏ những độc tố trong lá gan bằng cách ngâm vào nước nóng khoảng 3,4 lần.

Quả việt quất – dinh dưỡng hảo hạng cho não

Đây là một loại quả phổ biến với những gia đình ở thành thị và có thể coi là “sang chảnh” so với nhiều loại trái cây khác. Quả việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp cho việc xử lý và loại bỏ các gốc tự do có hại trong cơ thể đồng giúp cải thiện trí nhớ và khả năng vận động, bảo vệ mạch máu não.

I ốt – Gia vị nên có của mỗi món ăn

Muối là gia vị cần có của mỗi món ăn nhưng để tăng cường trí nhớ cho trẻ bạn nên sử dụng muối i ốt cho mỗi món ăn. I ốt có vai trò quan trọng cho sự phát triển trí tuệ của trẻ. Lưu ý, với trẻ từ 6 – 9 tuổi chỉ cần 120µg/ ngày là đủ, nếu trẻ ăn quá nhiều muối sẽ gây gây phù thủng, rối loạn tim…

Dầu ô-liu – tinh khiết tuyệt đối

Đây là một thực phẩm bổ dưỡng dành cho não bộ vì có chứa chống oxy hóa polyphenols. Sử dụng dầu chế biến các món salad cho trẻ mỗi ngày sẽ giúp cải thiện khả năng ghi nhớ và học tập.

thuc pham tang cuong tri nho 2
Những món salad màu sắc sẽ hấp dẫn trẻ

Thực phẩm tăng cường trí nhớ cho trẻ tiều học dễ dàng được tìm thấy ở chợ hoặc các trung tâm mua sắm. Đa dạng cách chế biến món ăn sẽ giúp trẻ có hứng thú với việc ăn uống và dễ hấp thu dưỡng chất hơn.

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Bài tập tăng cường trí nhớ hiệu quả cho trẻ

Ở độ tuổi tiền dậy thì, nhiều trẻ mải chơi, mất tập trung và hay nhớ nhớ, quên. Đó là lý do nhiều phụ huynh lo lắng. Bạn có thể thử áp dụng một số bài tập tăng cường trí nhớ trong bài viết này cho trẻ.

Não xử lý thông tin như thế nào?

Nói về cách xử lý thông tin, các các nhà khoa học đã chỉ ra, bộ não xử lý qua ba giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Tiếp nhận, định nghĩa và xử lý thông tin.
  • Gia đoạn 2: Lưu trữ, mã hóa thông tin và đưa vào bộ nhớ.
  • Giai đoạn 3: Lấy các thông tin đã được lưu trữ và cung cấp thông tin cần thiết.

Đối với trẻ ở độ tuổi tiền dậy thì, hoạt động của vỏ bán cầu đại não dễ tiếp nhận những tín hiệu hình ảnh, màu sắc, đồ vật cụ thể nên trí nhớ trực quan – hình tượng được phát triển hơn trí nhớ từ ngữ – logic. Đặc biệt ở học sinh lớp 1 và lớp 2 có khuynh hướng ghi nhớ máy móc bằng cách lặp đi lặp lại nhiều lần. Vì vậy, rèn luyện trí nhớ trong giai đoạn này là cần thiết.

Một số bài tập tăng cường trí nhớ

Để tăng cường trí nhớ cho trẻ ở đổ tuổi tiền dậy thì, bạn chỉ nên áp dụng các bài tập đơn giản, từ dễ đến khó đến trẻ hào hứng.

  • Tập di chuyển mắt

Theo các nhà nghiên cứu, bài tập đơn giản như luyện di chuyển mắt từ trái sang phải và ngược lại là một cách đơn giản để cải thiện trí nhớ. Điều này giúp hai bán cầu não tương tác với nhau đồng thời giúp não có được tinh tường, nhạy bén một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn.

  • Đọc to

Đây là phương pháp thường được các giáo viên áp dụng khi trẻ mới đi học tiểu học. Về nhà, bạn cũng có thể thực hành cho trẻ. Khi đọc to lượng thông tin quan trọng cần ghi nhớ, bộ nhớ có thể được kích hoạt một cách hữu hiệu.

bai tap tang cuong tri nho 1
Chơi cờ vua là một bài tập tăng cường trí nhớ hiệu quả
  • Trò chơi trí não

Tham gia các trò chơi luôn tạo sự hứng khởi cho trẻ. Một số trò đòi hỏi sự vận động trí não như cờ vua, giải ô chữ, ghép hình… sẽ tập cho trẻ sự chú ý, tập trung, suy nghĩ, hỗ trợ khả năng ghi nhớ, cải thiện các kỹ năng cũng như cung cấp một số kiến thức cho chúng.

  • Đọc thứ tự các tháng trong năm theo thứ tự bảng chữ cái

Nghe tưởng chừng khá đơn giản nhưng lại đòi hỏi trẻ có sự tập trung cao độ cũng như biết cách sắp xếp. Tăng độ khó vằng cách đố trẻ đọc tên 12 tháng trong năm bằng tiếng Anh theo thứ tự bảng chữ cái.

  • Tập so sánh

Thói quen so sánh các đồ vật hoặc thông tin bài học sẽ giúp trẻ cải thiện trí nhớ nhanh hơn. Bài tập tăng cường trí nhớ này có thể áp dụng mọi lúc mọi nơi. Dạy trẻ cách so sánh cái cũ và cái mới, tìm điểm chung và điểm khác biệt, tìm logic trong sự so sánh…

  • Tìm 5 vật màu đỏ, 5 vật màu xanh

Thỉnh thoảng, hãy cùng trẻ chơi trò này tại nhà. Thay vì làm các bài tập tính toán đau đầu, thử thư giãn trong 2 phút để tìm ra  5 vật màu đỏ và 5 vật màu xanh xung quanh. Đặt thêm điều kiện tìm kiếm để tăng tính hấp dẫn cho những lần chơi tiếp theo.

  • Học bài bằng cách ghi nhớ ý nghĩa

Với các bài tập ở nhà của trẻ, bạn nên xem qua, khuyến khích trẻ đặt câu hỏi cũng như chỉ cho trẻ ý nghĩa của bài học tự nhiên – xã hội. Nghiên cứu của các nhà tâm lý học lứa tuổi cho thấy rằng, sự học thuộc lòng máy móc ở trẻ em không hiệu quả bằng việc  sự học thuộc lòng hiểu ý nghĩa.

Ghi nhớ ý nghĩa từ dễ đến khó sẽ giúp não bộ tư duy tốt hơn. Để tạo thói quan này, bạn cũng cần có sự hỗ trợ của giáo viên.

bai tap tang cuong tri nho
Những bài tập tăng cường trí nhớ đơn giãn sẽ giúp trẻ hào hứng hơn

Để các bài tập tăng cường trí nhớ hiệu quả, bạn cũng cần lưu ý: Không nên cho trẻ xem phim quá khuya, nhìn vào màn hình máy tính nhiều giờ sẽ là mỏi mắt và hệ thần kinh, khi thực hiện các bài tập rèn luyện với não sẽ không đạt hiệu quả cao. Nhắc trẻ ngủ đủ giấc vì thiếu ngủ có thể làm cho khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin bị giảm sút.

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Trào lưu fast food: Lợi bất cập hại

Fast food là những món như gà rán, xúc xích, khoai tây chiên… Năm 1951, thuật ngữ fast food được đưa vào từ điển tiếng Anh Merrian – Webster. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, thức ăn nhanh là một thuật ngữ chỉ thức ăn có thể được chế biến và phục vụ thực khách nhanh chóng.

fast food

Tại sao trẻ mê fast food?

Tính tiện lợi chính là yếu tố mà nhiều gia đình lựa chọn các hệ thống cửa hàng thức ăn nhanh. Trẻ cũng từ đó hình dần thói quen với loại thức ăn này. Ngoài ra, cũng phải kể đến một số lý do như:

  • Bao bì hấp dẫn: Ngày càng có nhiều thương hiệu đồ ăn nhanh với những thiết kế hấp dẫn, bắt mắt. Chỉ cần nhìn qua cũng đủ sức níu chân các cô cậu học trò.
  • Kích thích vị giác: Đầu tư một khoản tiền không nhỏ cho việc nghiên cứu khẩu vị của thực khách, chính vì vậy hầu hết các món ăn vặt như fast food đều được chế biến với mùi vị thơm ngon, dễ gây nghiện.
  • Giá hợp túi tiền: Nhiều chương trình khuyến mãi hấp dẫn được tung ra hàng tháng, vị trí của hàng luôn nằm ở ngã ba, ngã tư hay trung tâm mua sắm tiêu dùng nhưng giá cả lại “hạt dẻ” hơn nhiều với các nhà hàng khác cũng là lý do lôi cuốn trẻ “tụ tập bạn bè”. Nhiều gia đình còn lựa chọn đồ ăn nhanh là món ngon cuối tuần cho cả nhà.

Ăn fast food không chỉ là trào lưu mà những cửa hàng ăn nhanh còn là nơi thể hiện sự sành điệu của trẻ. Đang trong độ tuổi tiền dậy thì, trẻ càng rất dễ bị ảnh hưởng tâm lý từ bạn bè. Tuy nhiên, mọi cảnh cảnh từ chuyên gia y tế đều khẳng định nguy cơ ung thư dạ dày đến từ đường miệng này.

Fast food: Lợi bất cập hại

1. Nguy cơ ung thư

Lựa chọn fast food chính là chọn loại thực phẩm giàu protein (đạm), ít vitamin, chất xơ và khoáng chất chính là nguyên nhân làm gia tăng các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa của trẻ. Nguy hiểm hơn đó là ung thư đại tràng và ung thu rượt non.

Ngoài tác hại nguy hiểm về lâu dài như bệnh ung thư còn phải kể đến một số bệnh lý liên quan tức thì sau:

2. Bệnh béo phì

ô nhiễm không khí 3

Với những trẻ đã ăn đầy đủ các bữa chính nhưng vẫn ăn thêm thức ăn nhanh sẽ dẫn đến dư thừa năng lượng. Còn nếu chọn lựa thực đơn fast food thay thế cho bữa ăn thì có nguy cơ thiếu các vitamin và khoáng chất vì loại thức ăn này có nhiều chất béo, nhiều muối nhưng lại ít rau, do vậy không cân đối được các chất dinh dưỡng

Nếu trẻ thường xuyên lựa chọn thực đơn đầy hấp dẫn từ những cửa hàng ăn nhanh gần trường học hay các trung tâm mua sắm, bạn sẽ thấy tốc độ tăng cân “chóng mặt”. Chẳng mấy chốc trẻ sẽ bị thừa cân, béo phì. Vì vậy, hãy chú ý tới chế độ ăn uống hằng ngày của trẻ.

3. Bệnh tim mạch

Đa phần các phương pháp chế biến thức ăn nhanh đều sử dụng nhiều dầu mỡ được chiên đi chiên lại nhiều lần. Thành phẩm sẽ là các món ăn có nhiều chất béo no không tốt cho sức khỏe, đặc biệt không tốt cho tim mạch do hàm lượng muối cao. Đồng thời, khi chiên ở nhiệt độ cao gần như các vitamin và khoáng chất đã bị phá hủy hết.

4. Kích thích tâm ký bất ổn

Với những trẻ có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh sẽ giữ được sự cân bằng cho hoóc môn tăng trưởng. Nhưng nếu là thức ăn nhanh thay thế sẽ hoàn toàn ngược lại. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy, mức độ bất ổn tâm lý của trẻ độ tuổi tiền dậy thì sử dụng món ăn vặt là đồ ăn nhanh cao hơn 50% so với trẻ bình thường khác. Từ đó dẫn đến những hành động bất thường của trẻ ở trường học và sinh hoạt trong gia đình.

5. Dậy thì sớm

Những trẻ sử dụng quá nhiều thức ăn nhanh có thể gây mất cân bằng nội tiết tố. Đây là nguyên nhân chính gây dậy thì sớm.

6. Tâm lý tự ti

Với ngoại hình “đồ sộ” hơn so với bạn bè cùng trang lứa, hầu hết trẻ bị béo phì sẽ thu mình, ngại giao tiếp và dễ bị ảnh hưởng bởi những lời trêu chọc của bạn bè.

Ngoài hệ lụy lớn nhất là béo phì, sử dụng quá nhiều thức ăn nhanh trẻ có nguy cơ mắc bệnh về tiểu đường và hen suyễn, sỏi thận hay gan nhiễm mỡ hoặc nặng hơn là nguy cơ gây ung thư dạ dày.

Có nên cấm trẻ ăn đồ ăn nhanh?

Ăn vặt
Ăn xúc xích khiến trẻ dễ bị béo phì

Khó có thể cấm trẻ đang ở độ tuổi bướng bỉnh từ bỏ thói quen yêu thích. Bạn nên cho trẻ thấy những hình ảnh minh họa về các tác hại của thức ăn nhanh đồng thời khuyên trẻ chỉ thỉnh thoảng ăn cùng bạn bè chứ không nên thường xuyên ghé vào các cửa hàng đồ ăn nhanh.

Nếu có kế hoạch đưa trẻ tới một tiệm đồ ăn nhanh nào đó, hãy bổ sung thêm rau xanh và trái cây trong các bữa ăn còn lại.  Đặc biệt không nên tạo thói quen xấu cho trẻ như dùng thức ăn nhanh để thưởng mỗi khi trẻ làm điều tốt, được điểm cao trong học tập…

Chọn fast food thông minh

  • Một tuần, bạn chỉ nên cho con ăn 1-2 lần và chọn khẩu phần vừa đủ.
  • Chọn cách chế biến là nướng thay vì chiên.
  • Nếu đang cùng trẻ bước vào một cửa hàng thức ăn nhanh bạn nên: Lựa chọn thức ăn nhanh ít phô mai và các loại sốt béo. Tránh xa các thức ăn nhanh cỡ lớn.
  • Dần dần thay thế bằng những lựa chọn khoa học hơn như: Thay vì kết hợp bánh mỳ kẹp với soda hay khoai tây chiên, nên thay thế  bằng các loại trái cây và sữa chua.
  • Khi gọi bánh sandwich, chọn loại thịt gà nướng thay vì các món chiên. Sử dụng mù tạt hoặc sốt cà chua thay vì sốt mayonnaise.
  • Thay vì đến cửa hàng, bạn cũng có thể nấu thức ăn nhanh tại nhà. Điều này không chỉ đảm bảo vệ sinh mà còn giúp kiểm soát thành phần dinh dưỡng tốt hơn. Một bữa cơm cả nhà cùng vào bếp vừa cân đối dinh dưỡng vừa ngon, bổ, rẻ lại rất tiết kiệm ngân sách hàng tháng của bạn. Bạn cũng có thể tập cho trẻ thói quen phụ giúp mẹ nấu nướng. Sao bạn không thử làm một số món fast food vừa đơn giản vừa đậm đà tại gia, biết đâu sẽ tạo ra niềm yêu thích mới cho trẻ?
  • Bạn đã biết nhiều tác dụng của rau? Hãy thêm nhiều rau xanh và trái cây ăn kèm cùng với chiếc bánh mì kẹp cho con để vừa đang dạng đổi vị lại có lợi cho sức khỏe bé yêu nhé!
Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Suy dinh dưỡng

Ăn fast food: Từ sành điệu tới nguy cơ ung thư

Ăn fast food không chỉ là trào lưu mà những cửa hàng ăn nhanh còn là nơi thể hiện sự sành điệu của trẻ. Đang trong độ tuổi tiền dậy thì, trẻ càng rất dễ bị ảnh hưởng tâm lý từ bạn bè. Tuy nhiên, mọi cảnh cảnh từ chuyên gia y tế đều khẳng định nguy cơ ung thư dạ dày đến từ đường miệng này.

fast food
Sức hấp dẫn khó chối từ từ đồ ăn nhanh

Ngoài tác hại nguy hiểm về lâu dài như bệnh ung thư còn phải kể đến một số bệnh lý liên quan tức thì sau:

Bệnh béo phì

Với những trẻ đã ăn đầy đủ các bữa chính nhưng vẫn ăn thêm thức ăn nhanh sẽ dẫn đến dư thừa năng lượng. Còn nếu chọn lựa thực đơn fast food thay thế cho bữa ăn thì có nguy cơ thiếu các vitamin và khoáng chất vì loại thức ăn này có nhiều chất béo, nhiều muối nhưng lại ít rau, do vậy không cân đối được các chất dinh dưỡng

Nếu trẻ thường xuyên lựa chọn thực đơn đầy hấp dẫn từ những cửa hàng ăn nhanh gần trường học hay các trung tâm mua sắm, bạn sẽ thấy tốc độ tăng cân “chóng mặt”. Chẳng mấy chốc trẻ sẽ bị thừa cân, béo phì. Vì vậy, hãy chú ý tới chế độ ăn uống hằng ngày của trẻ.

Ảnh hưởng đến tim mạch

Đa phần các phương pháp chế biến thức ăn nhanh đều sử dụng nhiều dầu mỡ được chiên đi chiên lại nhiều lần. Thành phẩm sẽ là các món ăn có nhiều chất béo no không tốt cho sức khỏe, đặc biệt không tốt cho tim mạch do hàm lượng muối cao. Đồng thời, khi chiên ở nhiệt độ cao gần như các vitamin và khoáng chất đã bị phá hủy hết.

Ăn quá nhiều thức ăn nhanh sẽ ảnh hưởng tới tâm lý trẻ

Kích thích tâm ký bất ổn

Với những trẻ có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh sẽ giữ được sự cân bằng cho hoóc môn tăng trưởng. Nhưng nếu là thức ăn nhanh thay thế sẽ hoàn toàn ngược lại. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy, mức độ bất ổn tâm lý của trẻ độ tuổi tiền dậy thì sử dụng món ăn vặt là đồ ăn nhanh cao hơn 50% so với trẻ bình thường khác. Từ đó dẫn đến những hành động bất thường của trẻ ở trường học và sinh hoạt trong gia đình.

Nguy cơ mắc bệnh ung thư

Lựa chọn fast food chính là chọ loại thức ăn nhiều đạm, ít vitamin, chất xơ và khoáng chất chính là nguyên nhân làm gia tăng các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa của trẻ. Nguy hiểm hơn đó là ung thư đại tràng và ung thu rượt non.

Nêm cấm trẻ ăn đồ ăn nhanh?

Khó có thể cấm trẻ đang ở độ tuổi bướng bỉnh từ bỏ thói quen yêu thích. Bạn nên cho trẻ thấy những hình ảnh minh họa về các tác hại của thức ăn nhanh đồng thời khuyên trẻ chỉ thỉnh thoảng ăn cùng bạn bè chứ không nên thường xuyên ghé vào các cửa hàng đồ ăn nhanh.

Nếu có kế hoạch đưa trẻ tới một tiệm đồ ăn nhanh nào đó, hãy bổ sung thêm rau xanh và trái cây trong các bữa ăn còn lại.  Đặc biệt không nên  tạo thói quen xấu cho trẻ như dùng thức ăn nhanh để thưởng mỗi khi trẻ làm điều tốt, được điểm cao trong học tập…

Chọn fast food thông minh

Nếu đang cùng trẻ bước vào một cửa hàng thức ăn nhanh bạn nên: Lựa chọn thức ăn nhanh ít phô mai và các loại sốt béo. Tránh xa các thức ăn nhanh cỡ lớn.

Dần dần thay thế bằng những lựa chọn khoa học hơn như: Thay vì kết hợp bánh mỳ kẹp với soda hay khoai tây chiên, nên thay thế  bằng các loại trái cây và sữa chua.

Khi gọi bánh sandwich, chọn loại thịt gà nướng thay vì các món chiên. Sử dụng mù tạt hoặc sốt cà chua thay vì sốt Mayonnaise.

Cùng chuẩn bị những phần ăn fast food tại nhà tốt cho sức khỏe

Có thể những bữa ăn truyền thống rất tốt nhưng đôi khi bạn quá bận rộn để chuẩn bị các món ăn đa dạng cho trẻ khiến chúng cảm thấy chán ngán. Có thể bạn đơn giản là muốn chiều theo ý thích của trẻ với món gà rán hấp dẫn nhưng… hãy nhìn vào yếu tố sức khỏe để có thể cố gắng có những bữa ăn ngon miệng cho cả nhà.

Một bữa cơm cả nhà cùng vào bếp vừa cân đối dinh dưỡng vừa ngon, bổ, rẻ lại rất tiết kiệm ngân sách hàng tháng của bạn. Bạn cũng có thể tập cho trẻ thói quen phụ giúp mẹ nấu nướng. Làm một số món fast food tại gia biết đâu sẽ tạo ra niềm yêu thích mới cho trẻ.

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Suy dinh dưỡng

Trẻ suy dinh dưỡng ăn gì để tăng cân nhanh, hiệu quả?

Mặc dù ngày càng có nhiều trẻ em béo phì hơn, nhưng theo báo cáo của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh từ năm 2007-2010 cũng vẫn còn khoảng 3,5% trẻ em từ 2-19 tuổi đang trong tình trạng thiếu cân, suy dinh dưỡng.

Hầu hết các trường hợp trẻ suy dinh dưỡng đều bắt nguồn từ sai lầm trong cách chăm sóc dinh dưỡng của mẹ. Không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, trẻ suy dinh dưỡng cũng bị tác động rất nhiều đến sự phát triển trí tuệ. Vậy, trẻ suy dinh dưỡng ăn gì để tăng cân nhanh, hiệu quả?

Trẻ suy dinh dưỡng ăn gì để tăng cân
Trẻ suy dinh dưỡng ăn gì để tăng cân nhanh là câu hỏi khó với nhiều mẹ

Những dưỡng chất cần thiết trong chế độ dinh dưỡng của trẻ

So với những trẻ có cân nặng vừa phải, trẻ còi xương, suy dinh dưỡng cần tăng cường nhu cầu năng lượng nhiều hơn để nhanh chóng phục hồi. Ngoài 3 bữa chính một ngày, mẹ nên cho trẻ ăn thêm 2-3 bữa phụ nhỏ, mỗi bữa cách nhau 2-3 tiếng. Ưu tiên thực phẩm giàu calories nhưng vẫn phải đảm bảo về dinh dưỡng cho trẻ. Đồng thời khuyến khích trẻ thường xuyên vận động để tăng sức đề kháng, tăng sự phát triển các nhóm cơ.

Tăng cường chất béo lành mạnh: Trong khi carbonhydrate và protein chỉ cung cấp 4calorie/gr, chất béo có thể cung cấp tới tận 9calorie/gr. Vì vậy, các chuyên gia khuyến khích mẹ nên bổ sung thêm chất béo vào thực đơn hàng ngày nếu muốn con tăng cân nhanh. Ưu tiên thực phẩm giàu chất béo lành mạnh như quả bơ, ô liu, bơ đậu phộng, các loại hạt… Sử dụng các loại dầu có nguồn gốc từ thực vật khi nấu để tăng hàm lượng calo trong bữa ăn của bé.

Chất đạm: Các thực phẩm giàu chất đạm như sữa, sữa chua, phô mai, thịt đỏ, gia cầm, hải sản, trứng và các sản phẩm từ đậu nành sẽ giúp bé cưng tăng cân và cơ bắp. Nhu cầu đạm của trẻ từ 1-2 tuổi là 13gr/ ngày, 19gr cho trẻ em từ 4 đến 8 tuổi và 34gr protein mỗi ngày cho trẻ từ 9 đến 13 tuổi.

Carbonhydrate: Chiếm phần lớn trong chế độ dinh dưỡng cho bé  hàng ngày. Khoảng 45- 65% lượng calories cần thiết cho hoạt động mỗi ngày của trẻ đến từ các thực phẩm giàu carbonhydrate. Cho trẻ ăn ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, đậu, sữa và sữa chua để đáp ứng nhu cầu carbohydrate hàng ngày của bé. Mẹ có thể cho thêm bơ đậu phộng, hạnh nhân hoặc bơ hạt điều vào bánh mì và trái cây, cho bé ăn thêm trái cây khô vào bữa ăn vặt.

Top 5 siêu phẩm giúp bé tăng cân nhanh

1. Khoai lang

Giàu tinh bột, khoai lang cung cấp một lượng đáng kể calories cho cơ thể bé cưng. Hơn nữa, khoai lang cũng chứa nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng. Mẹ có thể cho bé ăn khoai lang nghiền hoặc trộn thêm sữa, sử dụng khoai lang để làm bánh cho bé.

2. Trứng

Trứng chứa nhiều protein, vitamin D và đặc biệt là choline, dưỡng chất quan trọng giúp phát triển trí não. Trẻ từ 1 tuổi trở lên đã có thể ăn nguyên một quả trứng.

[inline_article id=146508]

3. Ngũ cốc

Giàu protein, vitamin E, chất xơ và chất béo là những ưu điểm hàng đầu khi nhắc đến ngũ cốc. Mẹ có thể trộn thêm ngũ cốc khi nấu cháo cho bé, hoặc cho bé ăn ngũ cốc như một món ăn vặt trong ngày.

4. Khoai tây

Đây là nguồn carbohydrates và năng lượng tuyệt vời cho thực đơn của trẻ suy dinh dưỡng. Khoai tây rất dễ chế biến. Cháo, súp hay canh khoai tây hầm thịt,  khoai tây nghiền trộn phô mai đều là những món ăn giúp bé tăng cân nhanh chóng.

5. Sữa nguyên kem

Không những có đầy đủ can-xi và các chất dinh dưỡng của sữa bình thường, sữa nguyên kem còn nhiều calo và chất béo hơn. Chỉ cần 1 ly sữa nguyên kem mỗi sáng đã giúp bé cưng có đủ lượng chất béo cần thiết. Tuy nhiên, cũng chính vì giàu chất béo, mẹ không nên cho bé uống loại sữa này trước khi đi ngủ, vì có thể làm bé đầy bụng khó chịu.

Dinh dưỡng đặc biệt cho bé khi đau ốm

Sau một đợt bệnh, hầu hết các bé sẽ kén ăn và tiêu hóa kém hơn. Để giúp bé tiêu hóa thức ăn tốt hơn, thay vì cho con ăn 3 bữa chính, mẹ có thể chia nhỏ thành 5 bữa ăn. Đồng thời cho bé uống thêm 2-3 cữ sữa/ ngày. Cố gắng đa dạng hóa thực đơn của bé với nhiều thực phẩm để tránh gây nhàm chán. Đặc biệt, cho bé ăn thêm nhiều rau xanh, trái cây.

Mách nhỏ cho mẹ: Trẻ mới ốm dậy có thể sẽ thay đổi một chút về khẩu vị. Vì vậy, khi chế biến thức ăn cho bé, mẹ nên nêm đậm đà hơn thường lệ, kích thích vị giác, giúp trẻ cảm thấy ngon miệng hơn. Ngoài ra, mẹ cũng có thể thêm dầu ăn, dầu ôliu hoặc dầu cá hồi vào món ăn của bé.

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em có nguy hiểm không?

1. Bệnh viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em là bệnh gì?

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em là tình trạng viêm lành tính. Biểu hiện của bệnh là bề mặt lưỡi có các vết, mảng đỏ phân bố rải rác giữa lớp gai vị giác vón có màu hồng nhạt. Những mảng đỏ này dễ làm các mẹ liên tưởng đến một tấm bản đồ các châu lục. Phía trong lưỡi, các vệt này có màu đỏ hơn, các vết loang ngày càng rộng ra nhiều vị trí nhưng đa phần sẽ tự khỏi.

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em có biểu hiện từ nhẹ (ít vết đốm đỏ, đốm có tiết diện nhỏ) đến nặng (vết đốm đỏ nhiều, loang rộng trên bề mặt lưỡi, vết đỏ sưng tấy khiến bé đau, khó chịu) . Đa phần khó phát hiện vì bé không có biểu hiện đau, vẫn bú hoặc ăn uống bình thường. Chỉ khoảng 2-5% số trẻ bị viêm lưỡi bản đồ bỏ ăn hoặc quấy khóc, đôi khi có biểu hiện nóng rát vùng miệng lưỡi.

Viêm lưỡi bản đồ là bệnh khá phổ biến ở trẻ 4 tuổi trở xuống. Bệnh thường xuất hiện trong vòng 10 ngày rồi mất hẳn, rất ít trường hợp kéo dài lâu ngày.

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em
Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em sẽ tạo ra những hình ảnh đáng sợ như thế này đấy mẹ ạ

2. Nguyên nhân gây viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em

Nhiều mẹ vẫn gọi bệnh là nấm lưỡi bản đồ ở trẻ em, nhưng nguyên nhân của bệnh lại không phải do nấm. Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em thoạt nhìn có vẻ đáng sợ nhưng lại vô hại. Bệnh có thể gây khó chịu nhẹ cho bé vì những mảng lưỡi bị viêm thường khá mẫn cảm với các loại gia vị trong thức ăn. Bệnh này không liên quan đến các bệnh có sẵn về răng miệng nhưng theo ý kiến của các chuyên gia, bệnh viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em có liên kết chặt chẽ với bệnh vẩy nến, những bé bị dị ứng với thời tiết, bị hen suyễn hoặc bệnh eczema ở trẻ sơ sinh.

3. Làm thế nào để chẩn đoán bệnh viêm lưỡi bản đồ? 

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em sẽ được chẩn đoán lâm sàng kỹ lưỡng dựa trên tiền sử bệnh của trẻ kết hợp những xuất hiện đặc trưng của tổn thương bề mặt lưỡi. Mỗi đứa trẻ sẽ có những biểu hiện nặng nhẹ khác nhau chính vì thế việc sinh thiết các mô của lưỡi là không cần thiết. Bác sĩ chuyên khoa chỉ cầ,n nhìn vào bề mặt lưỡi của một em bé, kiểm tra các vết nứt trên lưỡi cũng như việc biến mất của các gai vị giác trên lưỡi bé là có thể nhận biết được bệnh.

4. Cách chữa lưỡi bản đồ ở trẻ em

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em là một dạng viêm lưỡi lành tính vì vậy không cần điều trị nội khoa. Chỉ cần tránh cho bé ăn thức ăn cay nóng và thức ăn có chứa chất kích thích, bệnh sẽ mau khỏi hơn.

Khi bé bị bệnh, mẹ nên cho con ăn thức ăn lỏng như cháo, mỳ, bún… nên ăn nhạt là tốt nhất. Đặc biệt, mẹ nên chú ý giữ gìn răng miệng cho bé để tránh viêm nhiễm. Tránh đánh răng cho bé với kem đánh răng có vị cay sẽ gây khó chịu, đau rát cho lưỡi của bé.

Tuy hiếm xảy ra, những trường hợp bé bị đau, quấy khóc hoặc bỏ bú, bỏ ăn sẽ được bác sĩ cho sử dụng thuốc giảm đau tại chỗ kết hợp sử dụng một đợt thuốc kháng sinh kháng viêm để tránh tình trạng nhiễm trùng bội nhiễm. Trong trường hợp này, mẹ nên cho trẻ ăn thức ăn bổ sung vitamin nhóm B từ thiên nhiên và bổ sung vitamin C giúp tăng cường sức đề kháng cho bé.

Một lưu ý mẹ cần nhớ, đó là không nên tự ý lấy các loại thuốc lá giã nát để đắp vì nếu không biết sử dụng đúng cách và hợp vệ sinh có thể làm cho tình trạng bệnh trở nên nặng hơn. Thay vào đó, mẹ nên cho bé bú nhiều, uống nhiều nước, bao gồm cả nước trắng và nước ép trái cây để cơ thể thoải mái, không bị mất nước. Sữa mẹ cũng cung cấp các kháng thể cần thiết giúp bé chống lại các vi khuẩn xâm nhập. Nếu bệnh kéo dài không hết, mẹ nên nghĩ đến trường hợp con đã bị bội nhiễm và nên có sự hỗ trợ của bác sĩ để đẩy lùi bệnh.

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Mẹo xử lý nhanh khi trẻ bị hóc xương cá

Dấu hiệu cho thấy trẻ bị hóc xương cá

Không phải bé nào cũng biết diễn đạt tình trạng hóc xương, nên mẹ cần tinh ý để biết con có bị tai nạn này hay không. Khi bé bị hóc xương cá, mẹ có thể bắt gặp những biểu hiện như:

  • Khi đang ăn bỗng nhiên thấy trẻ đột ngột la khóc.
  • Bé dùng tay gạt thức ăn khi mẹ đút.
  • Bé thường chảy dãi nhiều do không nuốt được nước bọt.
  • đau họng, khó nuốt, nuốt đau, khiến trẻ khó chịu, quấy khóc.
  • Ngoài ra, có trường hợp bé tắt tiếng hoặc khàn tiếng do xương hóc vào thanh quản, tuy nhiên, đây chỉ là trường hi hữu.

    Trẻ bị hóc xương cá
    Trẻ bị hóc xương cá thường bị đau nơi cổ họng và không muốn ăn uống gì cho đến khi xương cá được lấy ra

Phải làm gì khi trẻ bị hóc xương cá?

Khi thấy dấu hiệu trẻ hóc xương cá, mẹ nên xử lý bằng các bước sau:

  • Trấn an trẻ: Khi con bình tĩnh, mẹ mới có thể tiến hành các bước tiếp theo.
  • Tìm nơi hóc xương: Mẹ yêu cầu trẻ há miệng to ra, dùng đến pin rọi vào cổ họng của trẻ và quan sát vị trí của xương mắc trong cổ họng của trẻ.
  • Gắp xương cá ra: Nếu trường hợp trẻ há miệng ra thấy được xương cá thì mẹ có thể dùng kẹp để gắp ra. Trong trường hợp không thấy xương cá và bé quá đau thì nên đưa con đến bệnh viện để các bác sĩ xử lý.

Với trường hợp trẻ hóc xương cá nhỏ, bạn có thể dùng ngón tay sạch sẽ của mình cho vào miệng của bé chặn lưỡi lại, lúc này trẻ sẽ nôn ói và xương cũng trôi ra ngoài.

Trong trường hợp bạn không thể biết bé bị hóc xương cá to hay nhỏ hoặc biết chắc là xương cá to thì bạn không nên làm gì vì sẽ làm nguy hiểm trẻ mà nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để các bác sĩ xử lý.

Mẹo chữa hóc xương cá ở trẻ em

Dưới đây là một số mẹo chữa hóc xương cá dân gian mà bạn có thể áp dụng. Tuy nhiên, không thể chắc chắn chúng sẽ hiệu quả trong trường hợp cụ thể của bé nhà bạn.

Cho trẻ ngậm viên vitamin C: Khi trẻ bị hóc xương cá, mẹ có thể cho trẻ ngậm 1 viên vitamin C. Sau một lúc, xương cá sẽ mềm ra và trôi xuống cổ.

Ngậm vỏ cam: Trẻ bị hóc xương cá, mẹ có thể cho trẻ ngậm vỏ cam trong miệng. Sau một lúc, hoạt chất trong vỏ cam sẽ làm mềm xương cá và xương sẽ tự trôi xuống cổ.

Dùng hạt tiêu xay để gần mũi bé: Mùi tiêu cay sẽ làm bé nhảy mũi, hắt hơi mạnh, xương cá sẽ văng ra ngoài. Tuy nhiên, cách này chỉ áp dụng khi bé bị hóc xương nhỏ và ở vị trí không sâu.

Ngậm nước lá hẹ: Đối với trẻ bị hóc xương làm cổ họng bị sưng, khó nuốt, bạn có thể dùng lá hẹ rửa sạch, giã nhuyễn, lấy nước cốt nhỏ vào cổ họng của trẻ vài giọt cho bé ngậm vài phút.

Mẹ không nên chỉ cho bé cách nuốt một miếng cơm lớn để đẩy xương cá chui xuống cổ. Cách này có thể khiến bé mắc nghẹn, làm xương càng đâm sâu vào họng và có thể gây tổn thương nặng cho bé. Những cách chữa hóc xương cá theo mẹo dân gian không có hiệu quả trong trường hợp bé bị hóc xương ở sâu trong cổ họng và kích thước xương cá lớn hoặc trong trường hợp mẹ không xác định được vị trí bị hóc xương. Để đảm bảo an toàn, mẹ nên nhờ các bác sĩ kiểm tra và giúp bé lấy xương ra ngoài.

Cách phòng ngừa trẻ bị hóc xương cá

Cá là thực phẩm rất giàu dinh dưỡng, cung cấp cho trẻ những dưỡng chất cần thiết cho quá trình phát triển như protein, các axit béo omega-3, 6 và nhiều dưỡng chất khác, vì thế đây là món ăn không thể thiếu trong thực đơn của trẻ. Tuy nhiên, cá thường có nhiều xương, vì vậy khi cho trẻ ăn, mẹ cần lưu ý một số điểm sau để tránh những tai nạn tiếc:

  • Mẹ nên cho trẻ ăn những loại cá lớn, ít xương, và cá có xương lớn để dễ gỡ.
  • Nên lọc xương cá trước khi nấu. Sau khi nấu chín, mẹ cần kiểm tra lại một lần nữa để chắc chắn không còn xương dăm nhỏ trong cá.
  • Một cách khác để giảm tình trạng trẻ bị hóc xương là mẹ hầm cá thật nhừ và làm rục xương cá trước khi cho con ăn.
  • Mẹ nên dặn dò đối với trẻ lớn mỗi khi trẻ ăn cá và với trẻ nhỏ mẹ phải gỡ xương kỹ càng rồi mới cho trẻ ăn.
  • Với các bé lớn, mẹ cũng nên dạy trẻ cách nhằn xương khi ăn cá.

 

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Rối loạn hành vi và phát triển

Điều trị chứng tăng động giảm chú ý không cần dùng thuốc

Hiện nay, Ritalin và các loại thuốc kích thích khác đang được dùng để điều trị ADHD và với nhiều trẻ bị tăng động giảm chú ý, các loại thuốc này sẽ tạo ra một số tác dụng phụ như hồi hộp, lo lắng, khó chịu, đau bụng, nhức đầu, chán ăn và khó ngủ. Cao huyết áp, chậm phát triển và chậm tăng cân là những tác dụng phụ khác có thể xảy ra. Do đó, bác sĩ điều trị sẽ cần gặp bệnh nhân ADHD thường xuyên để kiểm soát tình hình và can thiệp kịp thời. Bên cạnh đó, bé cần được hỗ trợ đúng cách khi ở tại nhà và đi học. Với cách nuôi dạy hợp lý, bạn sẽ giúp các bé bị tăng động giảm được các biểu hiện bệnh.

Tăng động giảm chú ý
Sự chăm sóc của gia đình chính là cách tốt nhất giúp bé chiến đấu với chứng tăng động giảm chú ý

Việc đầu tiên bạn cần làm là chấp nhận hiện thực và điều chỉnh kỳ vọng về năng lực, về những gì bé có thể làm vào thời điểm này. Thực tế, có rất nhiều trẻ mắc chứng tăng động giảm chú ý nhưng vẫn rất thông minh và sáng tạo. Biết đâu con của bạn sau này có thể trở thành một nhà khoa học nổi tiếng hay một đạo diễn phim sáng giá. Tuy nhiên bạn sẽ cần suy nghĩ lại cách bạn sẽ cư xử với bé cũng như môi trường bạn sẽ tạo ra cho bé sắp đến là gì. Dưới đây là một số gợi ý dành cho bạn:

Chia sẻ thông tin và mở lòng đón nhận sự giúp đỡ

Khi có được kết luận cuối cùng về bệnh của con, bạn nên thông báo cho các thành viên trong gia đình biết (ít nhất là với những người thường dành nhiều thời gian cho con bạn), bạn thân, giáo viên và bất cứ người nào có thể giúp đỡ bạn. Một số cha mẹ thường giữ im lặng khi biết con mình bị ADHD vì họ sợ bé sẽ bị kì thị. Tuy nhiên điều này là không nên vì một khi người ta không có được thông tin cần biết, rất nhiều câu chuyện không hay sẽ được “sáng tạo” và tạo điều kiện cho những hành vi không phù hợp diễn ra, sẽ càng không tốt cho bé.

Các giáo viên và người hướng dẫn sẽ có thể giúp con bạn tốt hơn khi họ biết bạn sẵn sàng phối hợp cùng họ để làm cho không khí trong lớp học, những chuyến đi dã ngoại thú vị hơn và nhất là phù hợp với con bạn hơn. Ngoài ra, bạn cũng nên chú trọng đến việc xây dựng mạng lưới hỗ trợ để con bạn sẽ nhận được sự giúp đỡ thiết thực trong khoảng thời gian sắp đến.

[inline_article id=61000]

Thay đổi không gian

Một đứa trẻ bị tăng động vốn có khả năng tập trung không tốt. Đó là lý do mẹ nên chú ý hơn đến những yếu tố có thể càng làm bé thấy rối rắm. Bạn nên hạn chế và loại bỏ những yếu tố có thể kích thích hay làm bé bị phân tâm trong không gian của bé. Ở nhà, bạn cần đảm bảo phòng của bé luôn gọn gàng, ngăn nắp; sắp xếp đồ chơi và truyện tranh của bé ở những nơi “kém thu hút”. Không nên để quá nhiều đồ chơi hoặc vật gì khiến bé muốn cầm, nắm thường xuyên trước mặt bé, bởi con sẽ muốn nhặt đồ chơi lên mày mò đến nỗi quên mất việc mình đang làm. Trong lúc bé đang cần tập trung, mẹ cũng nên giúp bé có một không gian yên tĩnh, không có những âm thanh như chuông điện thoại, TV… Ngay cả quần áo không thoải mái cũng khiến bé khó chịu và giảm hẳn sự chú ý đến việc cần làm.

Trẻ tăng động cũng không thích hợp với những chỗ quá đông đúc và có nhiều tiếng ồn. Ở trường, bạn nên nhờ giáo viên cho bé ngồi hay chơi ở những chỗ nào mà cô có thể theo dõi được bé hay hạn chế bé tiếp xúc với những bé khác và vật dụng có thể làm bé mất tập trung.

Trẻ bị tăng động nên được sinh hoạt theo trật tự

Các bé tăng động giảm chú ý thường cảm thấy mất bình tĩnh khi ở trong một môi trường không rõ ràng. Đó là lý do vì sao mẹ nên sắp đặt một lịch sinh hoạt thật rõ ràng cho bé: Đâu là thời gian thức dậy, thời gian đánh răng, thời gian ăn sáng, ngủ trưa… Một khi bé nắm rõ trình tự sinh hoạt và biết trước điều gì sắp đến, bé sẽ giữ bình tĩnh và hành vi cũng được cải thiện hơn, kể cả ở nhà lẫn ở trường.

Tất cả trẻ mẫu giáo đều có thể tuân theo một thời khóa biể cụ thể nào đó và trẻ ADHD lại cần tuân thủ nghiêm ngặt hơn. Một lịch trình được lăp đi lặp lại sẽ giúp trẻ ADHD ít bị lo lắng hay căng thẳng về những gì sắp diễn ra. Bạn cũng không nên quá cứng nhắc mà chỉ cần bé nắm được khi nào và ở đâu bé sẽ được ăn, ngủ, tắm…

Nên khen thưởng thay vì phạt bé

Bạn sẽ tự thấy việc phạt bé về tội không vâng lời, chạy lòng vòng…là vô nghĩa và bạn sẽ không thể biết được bé ADHD sẽ phản hồi tốt như thế nào khi chúng được nhận những phần thưởng, lời khen dù rất đơn giản. Hãy khen ngợi bé ngay khi bé có biểu hiện hay hành vi tốt, chẳng hạn khi bé có thể tự đánh rắng theo chỉ dẫn của bạn, bạn có thể nói “Con gái mẹ giỏi quá! Tuyệt vời!…và tặng cho bé những món quà nhỏ nhỏ xinh xinh như một ngôi sao, một mặt cười hay một câu chuyện mà bạn sẽ kể cho bé nghe trước khi đi ngủ…Phần thưởng cho bé nên là những thứ mà bé có thể tận hưởng ngay lúc đó vì trẻ ADHD không thích chờ đợi.

[inline_article id=999]

Với sự khuyến khích, động viên hữu hình, bạn sẽ làm cho bé cảm thấy vui và tự bé sẽ muốn lặp lại những hành vi tốt đó để bé lại được tận hưởng cảm giác hạnh phúc đó. Theo thời gian, những cảm xúc tích cực sẽ được khơi nguồn từ ý thức bên trong bé chứ không còn dựa vào những phần thưởng bên ngoài nữa.

Luôn dịu dàng với bé

Việc quát mắng các bé bị chứng bệnh tăng động thường gây nguy hiểm nhiều hơn là khiến bé nghe lời. Tăng động là một rối loạn tâm lý và bé cần được bố mẹ giúp đỡ và khuyến khích trong mọi việc, kể cả những hoạt động thường ngày như tắm rửa hay đọc sách.

Trẻ bị tăng động
Sự tinh tế, khéo léo trong cách nuôi dạy con của ba mẹ vô cùng cần thiết với trẻ bị tăng động

Đưa ra những hướng dẫn ngắn gọn

Những câu chỉ dẫn hoặc yêu cầu dài dòng thường khiến các bé tăng động khó mà nắm bắt. Để con không còn bối rối, bố mẹ đừng quên đưa ra những lời chỉ dẫn, những yêu cầu ngắn gọn. Bé sẽ hiểu các yêu cầu và dễ dàng làm theo từng yêu cầu riêng lẻ. Nếu bé đã biết đọc, mẹ có thể viết từng yêu cầu nhỏ ra và để ở những nơi bé dễ thấy như cửa tủ lạnh, góc bàn học…

Tránh để bé bị mệt

Cho dù các bé bị bệnh tăng động có tỏ ra giàu năng lượng đến thế nào, con vẫn chỉ là một đứa trẻ chưa biết cách kiểm soát mức độ hoạt động của mình. Mẹ nên chú ý điều này để giúp con tránh việc bị mệt mỏi quá mức. Tình trạng mệt mỏi khi vận động quá sức có thể khiến bé khó kiểm soát bản thân và làm tình trạng tăng động càng thêm tồi tệ.

Áp dụng kỷ luật một cách khéo léo

Mọi đứa trẻ đều cần phải hiểu được một số nguyên tắc kỷ luật nhất định. Tuy nhiên, đối với các bé bị tăng động, mẹ không nên áp dụng những hình thức như la mắng, phạt con bằng các hoạt động thể chất. Một ý tưởng hay khi muốn áp dụng kỷ luật cho các trẻ gặp vấn đề về chú ý hay tăng động, đó là cho bé vào một phòng cách ly một lúc. Bố mẹ nên tha thứ và cho bé ra khỏi phòng ngay khi con nhận lỗi.

Thuốc và các phương pháp trị liệu dành cho trẻ tăng động giảm chú ý

Việc sử dụng thuốc đối với các bé bị tăng động không giúp trị khỏi căn bệnh này. Thuốc chỉ giúp giảm bớt các biểu hiện của bệnh, làm bé tập trung tốt hơn, giảm tình trạng hoạt động liên tục không ngừng. Mẹ nên cho con gặp bác sĩ và các chuyên gia một cách định kỳ để tiện theo dõi sự biến chuyển của bé và chọn ra loại thuốc thích hợp. Ngoài ra, bé có thể cũng sẽ cần các biện pháp trị liệu. Các chuyên viên trị liệu sẽ giúp đưa ra một kế hoạch thích hợp để đạt được những mục tiêu như giúp bé hiểu được các kỹ thuật để giữ bình tĩnh như hít thở, thả lỏng cơ… Ngoài ra, chuyên viên trị liệu cũng có thể “hiến kế” để bé có thể kết bạn hoặc đạt kết quả học tập tốt hơn.

 

Categories
Sự phát triển của trẻ Sức khỏe trẻ em Các vấn đề sức khỏe trẻ em khác

Bé bị chuột rút: Mẹ đã biết cách xử lý

Chuột rút là “nỗi đau bàng hoàng” mà các cơ của bé phải trải qua sau những ngày vận động mạnh. Đặc biệt khi vận động dưới thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh thì tình trạng chuột rút xảy ra thường xuyên hơn.

Bé bị chuột rút
Chuột rút thường xảy ra ở các cơ bắp chân và bàn chân

Biểu hiện của các chuột rút là: đau nhói ở cơ, co thắt hoặc cứng cơ đột ngột; một khối cơ cứng nhô lên có thể nhìn thấy được bên dưới da. Có thể xảy ra ở tất cả các cơ nhưng thường xuyên nhất là bắp chân hoặc ngón chân.

Các cơn chuột rút kéo dài trong vòng vài giây cho đến vài phút. Và sau khi nó qua đi thì có thể khiến bé bị đau cơ trong nhiều tiếng đồng hồ.

Nguyên nhân bé bị chuột rút

Những nguyên nhân nhân chính khiến bé bị chuột rút là:

  • Hoạt động mạnh như chạy nhảy, chơi thể thao,… nhưng không cung cấp đủ nước cho cơ thể. Nếu vận động nhiều ngoài trời, bé cần bổ sung nước mỗi 15 phút.
  • Cơ thể mệt mỏi, ra nhiều mồ hôi, gây mất muối natri clorua dẫn đến rút cơ.
  • Cơ bắp phải hoạt động nhiều, gây ứ đọng axit lactic trong cơ.
  • Không đủ máu lưu thông đến các cơ do ngồi lâu một tư thế
  • Biểu hiện của việc các dây thần kinh bị chèn ép hoặc sự thiếu hụt một số khoáng chất.
  • Triệu chứng của rối loạn chức năng thần kinh thực vật. Nếu bé bị chuột rút thường xuyên và kéo dài mà không phải do vận động mạnh thì rất có thể là triệu chứng bệnh. Cần gặp bác sĩ để có được chuẩn đoán tốt nhất.

Cách xử trí khi bé bị chuột rút

Đầu tiên mẹ hãy lập tức yêu cầu bé thả lỏng cơ thể và dừng vận động ngay. Việc thả lỏng cơ thể sẽ giúp các bắp cơ được thư giãn. Sau đó mẹ nhẹ nhàng xoa bóp phần cơ đang bị rút. Nếu phần cơ bị rút nằm ở chân thì mẹ nên kéo thẳng chân bé, một tay nâng cao gót chân, đồng thời tay còn lại ấn đầu gối xuống. Còn nếu con bị rút cơ ở xương sườn, mẹ hãy hướng dẫn co hít thở sâu để thư giãn cơ hoành. Sau đó mẹ giúp con xoa bóp nhẹ các bắp cơ xung quanh lồng ngực.

Sau khi cơn rút cơ qua đi, mẹ nên bổ sung nước cho con bằng nước trà nóng, nước oresol, nước cam hoặc nước chanh… Bên cạnh đó việc cho bé tắm nước nóng cũng sẽ giúp thư giãn các cơ bắp.

Phòng ngừa chuột rút có khó không? 

Bình thường chuột rút không kéo dài và gây nguy hiểm. Nhưng nếu bé bị chuột rút khi đang bơi, chạy xe đạp thì rất dễ xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Bởi vậy để ngăn cản tối đa những cơn chuột rút bất ngờ tấn công con, mẹ hãy ghi nhớ những điều như sau:

  • Đảm bảo bé luôn bổ sung đủ nước cho cơ thể khi vận động. Cứ sau mỗi 15 phút thì bổ sung nước một lần.
  • Không nên để bé vận động thái quá, khiến cơ thể mệt mỏi và các cơ thì hoạt động “quá tải”. Bé cũng cần hạn chế vận động ngoài trời khi thời tiết tiêu cực như quá nóng hoặc quá lạnh.
  • Dạy con cách khởi động trước khi vận động và cả giãn cơ sau đó. Mỗi tối trước khi đi ngủ bé cũng nên giãn cơ lần nữa. Đơn giản nhất là mẹ hãy cho bé ngồi trên sàn, dùng tay kéo dãn chân vài lần.

    Bé bị chuột rút
    Giãn cơ sẽ trở thành thói quen mỗi tối trước khi đi ngủ của con
  • Về chế độ dinh dưỡng, bé nên ăn nhiều rau trong các bữa ăn chính, sau mỗi bữa ăn nên bổ sung các loại quả có nhiều khoáng chất tốt cho cơ.  Điển hình là chuối, mơ, chà là, nho, đậu, bắp cải, cam, cà chua, đu đủ, xoài, sầu riêng, lựu, lê.

Với những thông tin trên, hy vọng mẹ sẽ ngăn chặn tối đa những cơn chuột rút đến đột ngột với bé.