Category: Trẻ tập đi và Mẫu giáo

Sự đa dạng là gia vị của cuộc sống. Về mặt dinh dưỡng, nguồn thức ăn đa dạng là cách tốt nhất đảm bảo cho bé đầy đủ dưỡng chất phát triển hoàn thiện trong giai đoạn này. Vì vậy, điều quan trọng đầu tiên là mẹ nên chuẩn bị mọi thứ từ tối trước đó như ủi/là quần áo, hộp đồ ăn, các túi gói đồ ăn… sẵn sàng trước. Điều đó có thể giúp mẹ giảm cảm giác căng thẳng và bận rộn vào buổi sáng.

Đến phần lựa chọn thức ăn vặt đem theo cho bé, mẹ hãy tham khảo tháp dinh dưỡng cho bé tập đi. Ở giai đoạn này, bé nên có 3 bữa chính và 2-3 bữa ăn nhẹ bổ dưỡng mỗi ngày. Thức ăn nhẹ bổ dưỡng là một phần quan trọng trong chế độ ăn, giúp bổ sung dưỡng chất hấp thu cho cơ thể mỗi ngày.

1. Trái cây tươi: Mẹ nên duy trì thường xuyên các loại trái cây tươi như táo, lê, quýt, chuối… trong các bữa ăn nhẹ của bé. Mẹ có thể chọn các loại trái cây nhiều màu sắc, cắt nhỏ và để sẵn cho bé thỏa thích “tận hưởng” bữa ăn của mình.

2. Bánh quy lạt/ bánh gạo, phô mai viên hoặc cắt lát: Mẹ nên lưu ý chọn các loại bánh ít muối, tránh quá mặn sẽ không tốt cho bé. Bánh gạo cũng là một gợi ý hấp dẫn cho bé.

3. Bánh mì / bánh cuộn: 1 lát nhỏ bánh mì nâu, bánh ngọt cắt thành các khoanh nhỏ sẽ kích thích vị giác của bé, mẹ có thể thêm 1 lát phô mai hoặc bơ đậu phộng để thức ăn nhẹ thêm phần hấp dẫn. Tuy nhiên mẹ nên lưu ý nếu bé có tiền sử bị dị ứng với các thành phần từ đậu phộng (lạc).

4. Sữa chua: Đây là nguồn thực phẩm tuyệt vời cho bé, tuy nhiên loại thực phẩm này lại khá bất tiện trong việc di chuyển và bảo quản. Mẹ có thể mua các loại sữa chua đóng hộp và gửi trước ở trường để các cô có thể cho bé ăn trong bữa ăn xế. Cần lưu ý lựa chọn các loại sữa chua ít đường, tránh các loại quá ngọt, không tốt cho răng của bé.

5. Bánh nhân trái cây khô, bánh chuối : Nếu bánh do chính tay mẹ làm sẽ khiến bé rất thích thú. Mẹ hãy tranh thủ thời gian rảnh rỗi cuối tuần, chuẩn bị cho bé một lát bánh mì ngọt nhẹ, dùng kèm 1 ly sữa ấm để bé có thêm năng lượng cho ngày cuối tuần năng động.

Lưu ý: Bé dưới 5 tuổi rất dễ bị mắc nghẹn nên các mẹ hãy lưu ý đừng để bé ăn các loại đậu, hạt, bắp rang… tránh trường hợp sẽ gây nghẹn cho bé nhé.

Bánh mì, ngũ cốc và khoai tây: Cung cấp năng lượng giúp bé học và chơi

Khẩu phần khuyến nghị mỗi ngày:

• 1-3 tuổi: 4 khẩu phần
• 3-5 tuổi: 4-6 khẩu phần

1 khẩu phần ăn của bé được tính là 1 trong những loại sau:

• Một lát bánh mì hoặc 1 cuộn bánh mì nhỏ
• Một chén ngũ cốc ( khoảng 30g các loại ngũ cốc khác nhau)
• 2 lát bánh quy kem
• Một chén khoai tây loại vừa

Những bé năng động có thể cần thêm nhóm thực phẩm này để cung cấp đủ năng lượng hoạt động cho bé.

Lưu ý: Khẩu vị của nhiều bé có thể khác nhau. Mẹ có thể cho bé khẩu phần ăn ít hơn nhưng cho bé ăn thường xuyên hơn.

Rau củ quả: Cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết cho sức khỏe của bé

Khẩu phần khuyến nghị mỗi ngày

• 1-3 tuổi: 2-4 khẩu phần
• 3-4 tuổi: 4 khẩu phần hoặc có thể dùng thêm
• Bé hơn 5 tuổi: 5 khẩu phần

1 khẩu phần ăn của bé được tính là một trong những loại sau:

• 1 phần trái cây tươi cỡ trung bình
• 1 ly nước ép trái cây nguyên chất nhỏ không thêm đường – pha loãng với nhiều nước
• 1 phần trái cây tươi xắt nhỏ hoặc 1 phần salad trái cây
• 3 muỗng trái cây tráng miệng nhuyễn
• 2 muỗng cơm rau củ hoặc 3 muỗng tráng miệng salad
• 1 tô súp rau củ

Rau củ quả, đặc biệt là các loại có màu xanh đậm giúp cung cấp vitamin & khoáng chất thiết yếu cho cơ thể.

Sữa, phô mai và sữa chua: Cung cấp canxi cho hệ xương và răng khỏe

Khẩu phần khuyến nghị mỗi ngày

• 1-3 tuổi: 3 khẩu phần
• 3-5 tuổi: 3 khẩu phần

1 khẩu phần được tính là một trong những loại sau:

• 1 ly sữa béo
• 1 hũ sữa chua
• 1 phần phô mai cỡ hộp diêm (1 oz hay 28,3g)
• 2 miếng phô mai
• 1 phần pudding sữa
• 2 phần pho mát tươi

Sữa ít béo ( low fat milk) không phù hợp để là loại thức uống chủ yếu cho bé dưới 2 tuổi. Mẹ có thể dần dần tập cho bé dùng sau 2 tuổi để giúp bé làm quen với nhiều thực phẩm khác nhau. Sữa tách béo ( skimmed milk) không phù hợp cho bé dưới 5 tuổi.

Thịt, cá, và các loại thức ăn thay thế khác: Cung cấp protein để bé phát triển khỏe mạnh

Khẩu phần khuyến nghị mỗi ngày

• 1-3 tuổi: 2 khẩu phần ăn nhỏ
• 3-5 tuổi: 2 khẩu phần

1 khẩu phần được tính là một trong những loại sau:

• 1 phần thịt bò nhỏ
• 2 miếng thịt luộc hoặc nướng
• 2 miếng gà
• 1 phần Phi lê cá
• 2 quả trứng
• 6 muỗng cơm đậu/đậu lăng nướng…

Nhóm thức ăn trên đỉnh tháp dinh dưỡng

Nhóm thức ăn như đồ ngọt, socola, bánh, thức uống có gas, bánh mặn.. thuộc nhóm thức ăn nằm trên đỉnh tháp dinh dưỡng.

Mẹ không nên để nhóm thức ăn này trở thành 1 phần của chế độ ăn hằng ngày của bé. Thức ăn hoặc đồ uống ngọt không tốt cho răng của bé.

Trẻ sơ sinh 4 đến 6 tháng không được ăn gì?

Từ 4 đến 6 tháng là giai đoạn một số trẻ đã bắt đầu ăn dặm. Tuy nhiên, nếu không vì lý do gì đặc biệt thì mẹ nên hoãn quá trình tập ăn dặm lại. 6 tháng đầu đời, sữa mẹ hoặc sữa công thức nên là loại thực phẩm duy nhất của bé.

Dinh dưỡng cho trẻ 6 đến 12 tháng: Những món “cấm”

-Mật ong: Mật ong có thể chứa vi khuẩn Clostridium botulinum. Hệ thống ruột của người lớn có thể ngăn ngừa sự phát triển của loại vi khuẩn này, nhưng trong đường ruột của trẻ em, mầm mống của chúng có thể phát triển thành một loại độc tố gây nguy hiểm đến tính mạng.

–Sữa bò và sữa đậu nành: Luôn cho trẻ dùng sữa mẹ hoặc sữa bột cho đến khi bé được 1 tuổi. Trước khi tròn 1 tuổi, ruột của bé không thể tiêu hóa được chất đạm có trong sữa bò và sữa đậu nành khi bé chưa được một tuổi, và cũng vì vậy mà trẻ không có được đầy đủ những dưỡng chất cần thiết. Lượng khoáng chất trong sữa bò/sữa đậu nành lúc này có thể làm tổn hại đến thận của bé yêu.

[inline_article id=58699]

-Những miếng thức ăn lớn: Những miếng thức ăn với kích cỡ lớn hơn một hạt đậu có thể mắc kẹt trong cổ họng trẻ nhỏ. Những loại rau củ như cà rốt, cần tây và đậu xanh nên được cắt thật nhỏ hoặc nấu xong rồi cắt. Đối với những loại trái cây như nho, cà chua cherry hay dưa, ta cũng nên cắt thành từng miếng nhỏ bằng hạt đậu trước khi cho bé ăn. Nên cắt thịt hoặc phô mai thành những miếng thật nhỏ hoặc nghiền vụn chúng ra. Những loại thức ăn này tuy rất quan trọng trong dinh dưỡng cho trẻ nhưng với hàm răng còn chưa đầy đủ, trẻ khó có thể nghiền được chúng.

-Những loại thức ăn nhỏ và cứng: như kẹo ngậm, thuốc ho, các loại quả hạch và bỏng ngô đều có khả năng khiến bé bị hóc, nghẹn. Các loại hạt tuy không đủ to để có thể gây nghẹn, nhưng lại có thể mắc kẹt trong đường thở của bé và gây viêm nhiễm.

-Những loại thức ăn mềm, dính: như kẹo marshmallow, thạch rau câu hoặc kẹo gôm có thể mắc kẹt lại trong cổ họng trẻ nhỏ.

-Bơ đậu phộng: bơ đậu phộng và các loại bơ khác thường rất dính và có thể gây khó khăn cho trẻ nhỏ khi nuốt.

[inline_article id=176]

Để tránh hóc, nghẹn, mẹ cần lưu ý:

● Tránh cho trẻ ăn khi đang đi xe.

● Nếu mẹ cho bé ngậm thuốc kích thích mọc răng, hãy nhớ coi chừng bé cẩn thận vì nó có thể làm tê liệt cổ họng và cản trở việc nuốt của bé.

–Những thức ăn dễ gây dị ứng: Các bác sỹ trước đây thường hay khuyên các bậc phụ huynh phải chờ cho đến khi bé được một tuổi hoặc lớn hơn thì mới cho trẻ ăn những loại thức ăn có khả năng gây dị ứng, đặc biệt là đối với trẻ có nguy cơ dị ứng cao. Tuy nhiên, Viện Hàn Lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) mới đây đã thay đổi khái niệm này. Những nghiên cứu gần đây cho thấy bé vẫn có thể phát triển các triệu chứng dị ứng cho dù có đợi cho bé tới một tuổi hay không.

Tuy vậy thì đây vẫn là một cách làm hay, cha mẹ nên từ từ cho bé làm quen với nhiều loại thức ăn hơn, cứ cách vài ngày sẽ cho bé ăn thử một món mới để chắc chắn bé không dị ứng với nó. Và nếu tin rằng bé có khả năng bị dị ứng thức ăn – ví dụ như gia đình thường bị dị ứng thức ăn hoặc bé nhà bạn chàm bội nhiễm nghiêm trọng – bố mẹ hãy hỏi ý kiến bác sỹ để tìm ra cách tốt nhất trong việc cho trẻ ăn những loại thực phẩm dễ gây dị ứng cho trẻ như trứng, sữa, đậu phộng, lúa mì, đậu nành, các loại hạt, cá và hải sản.

Không còn phải ăn những món được đặc chế cho riêng mình, bé 1-3 tuổi đã có thể tham gia vào bữa ăn của gia đình như một người lớn thực thụ. Những bé trong giai đoạn này cũng đang dần hình thành thói quen ăn uống. Vì vậy, một chế độ dinh dưỡng đa dạng và phong phú trong giai đoạn này sẽ rất quan trọng với trẻ.

Tùy vào cân nặng của trẻ, nhu cầu năng lượng mỗi ngày có thể sẽ khác nhau. Trung bình, bé cần bổ sung 100-110 calorie cho mỗi kg cân nặng của mình. Chẳng hạn, một bé nặng khoảng 11 kg sẽ cần khoảng 11x 100 (110) = 1100 – 1210 calorie mỗi ngày.

1/ Tầm quan trọng của sữa

Không còn là nguồn cung cấp chính chất dinh dưỡng cho sự phát triển của trẻ, nhưng hàm lượng canxi, vitamin D có trong sữa các loại vẫn rất quan trọng đối với sự hình thành hệ xương và răng của trẻ. Từ 1-2 tuổi, để đảm bảo cho sự phát triển trí não của trẻ, mẹ nên cho bé uống sữa nguyên kem. Sau 2 tuổi, ngoài sữa, mẹ có thể cho bé ăn thêm những thực phẩm được chế biến từ sữa để đáp ứng nhu cầu canxi ngày càng tăng của bé.

Bên cạnh bữa ăn hàng ngày, trẻ từ 1-2 tuổi cần bổ sung khoảng 200 – 300ml để đáp ứng nhu cầu phát triển của mình. Từ 2-3 tuổi, bé sẽ cần khoảng 300 – 400 ml sữa mỗi ngày. Mặc dù tốt và cần thiết cho sự phát triển của trẻ, nhưng mẹ cũng không nên cho bé uống quá 500 ml sữa mỗi ngày đâu nhé! Không chỉ khiến con dư thừa canxi, hàm lượng đạm trong sữa còn khiến bé bị đầy bụng, và không muốn ăn thêm bất cứ món nào khác. Như vậy, khả năng bé bị thiếu chất là rất cao mẹ nhé!

2/ Vai trò của chất đạm

Chất đạm đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các tế bào, và tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể. Thiếu đạm là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ còi cọc, chậm lớn. Giống như lượng calorie mỗi ngày, nhu cầu đạm của bé cũng phụ thuộc rất lớn vào trọng lượng của trẻ. Theo đó, cứ mỗi kg cân nặng, bé cần được bổ sung khoảng 2-2,5g đạm mỗi ngày.

Thành phần đạm trong một số loại thực phẩm (trong 100 gram):

– Các loại thịt (thịt lợn, gà, bò): 20-21 g

– Tôm, cua, cá: 16-18 g

– Trứng: 13-14 g

– Đậu hũ: 9g

[inline_article id=44603]

3/ Chất béo, thành phần không thể thiếu

Ngoài tham gia đóng góp một phần năng lượng cho những hoạt động mỗi ngày của cơ thể, chất béo còn đóng vai trò quan trọng vào sự hình thành và phát triển các tế bào não của trẻ. Đặc biệt, trong giai đoạn từ 1-2 tuổi, bổ sung đầy đủ lượng chất bé cần thiết là điều kiện tiên quyết ảnh hưởng đến khả năng phát triển trí não của trẻ.

Trẻ từ 1-3 tuổi cần khoảng 33 – 45 gram chất béo mỗi ngày, tương đương khoảng 1, 2 muỗng cà phê dầu ăn. Ưu tiên những loại chất béo có nguồn gốc từ thực vật, nhưng cũng không nên cắt giảm nguồn chất béo từ động vật của con, mẹ nhé!

4/ Tinh bột

Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho các hoạt động hàng ngày của trẻ. Nếu không được cung cấp đủ lượng tinh bột cần thiết, trẻ sẽ trở nên mệt mỏi, uể oải, thiếu sức sống…

Từ 150- 200g gạo mỗi ngày là đủ cho nhu cầu tinh bột mỗi ngày của trẻ. Nếu cho bé ăn bún, phở các loại, mẹ nên cắt giảm bớt nhu cầu gạo của bé. Dư thừa tinh bột rất dễ dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì ở trẻ, mẹ nên cẩn thận.

[inline_article id=82141]

5/ Rau xanh và các loại trái cây

Ngoài tác dụng bổ sung một lượng chất xơ dồi dào giúp ngăn ngừa táo bón và những bệnh về đường ruột, rau xanh và các loại trái cây còn giúp bổ sung thêm một lượng vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình phát triển của trẻ.

Vì vậy, mẹ nên thêm ít nhất 50g rau xanh và khoảng 150 g trái cây trong thực đơn mỗi ngày của con nhé!

>>> Xem thêm thảo luận có chủ đề liên quan:

• Chế độ dinh dưỡng cho bé
• Gợi ý một số món dinh dưỡng cho bé 2-3 tuổi

MarryBaby