Category: Năm đầu đời của bé

Thời gian để tai biến này xuất hiện tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng. Nếu bệnh xuất hiện càng nhanh thì càng nặng và có thể dễ đến tử vong. Sốc phản vệ có thể xuất hiện rất nhanh hoặc ngay lập tức hoặc trong vòng 30 phút. Vì mức độ nguy hiểm của nó nên bạn cần phải có kiến thức về nguyên nhân, triệu chứng, cách xử lý và sơ cứu cho trẻ thật nhanh và chính xác.

Sốc phản vệ là gì?

Khách với những loại dị ứng thường gặp ở trẻ, đây là một loại phản ứng dị ứng của cơ thể cực kỳ nghiêm trọng. Nó có thể đe dọa đến tính mạng của trẻ. Nó xuất hiện khi bé tiếp xúc với một tác nhân gây dị ứng. Ví dụ như sau khi bé ăn một món ăn mới, thử một loại thuốc mới hay bị côn trùng đốt.

Khi bị dị ứng, bé có thể bị sốc, tụt huyết áp đột ngột và cảm thấy khó thở. Những triệu chứng sốc phản vệ là: da phát ban, buồn nôn, trẻ bị nôn, ngạt thở hay mạch nhanh và yếu. Những triệu chứng này có thể xuất hiện tức thì vài giây hoặc vài phút sau khi tiếp xúc với nguồn gây dị ứng

Những nguyên nhân sốc phản vệ

Thuốc chính là nguyên nhân hàng đầu gây sốc phản vệ ở bé. Các loại thuốc, đặc biệt là penicillin được đưa vào cơ thể qua đường tiêm tĩnh mạch, tiêm dưới da, uống, nhỏ mắt, xông… đều có thể gây nên tình trạng này.

Trong đó, dường tiêm tĩnh mạch là nguy hiểm nhất và có khả năng tử vong cao nhất. Tất cả các loại thuốc, đặc biệt là kháng sinh họ β lactam, đều có thể gây nên sốc phản vệ ở bệnh nhân.

Ngoài ra, nguyên nhân có thể còn do trẻ bị dị ứng với những loại thực phẩm có nguồn gốc động – thực vật như: cá thu, tôm, ốc, trứng, sữa, đậu phộng, đậu nành và các chất phụ gia.

Một số loại côn trùng như ong, rết, nhện đốt hay động vật như rắn cắn thì cũng có thể gây nên sốt phản vệ. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể bắt nguồn từ phấn hoa hay nhựa cây.

Làm gì khi trẻ bị sốc phản vệ?

Nếu bé hay một người thân nào đó bị sốc phản vệ, mẹ cần liên lạc với trung tâm ý tế ngay lập tức. Trong thời gian đợi bác sĩ cấp cứu, chị em nên thực hiện những biện pháp sơ cứu sau:

• Cho bé nằm tư thế chân cao hơn đầu để giúp lưu thông máu dễ dàng hơn.
• Nới lỏng quần áo, đồng thời đắp chân cho trẻ.
• Nếu con bị ngạt thì bạn kết hợp hai biện pháp là ép hơi lồng ngực hay thổi ngạt.
• Nói chuyện để giúp bé giữ nhịp thở, tỉnh táo và không rơi vào trạng thái hôn mê.
• Kiểm tra nguyên nhân gây nên sốc phản vệ.

[inline_article id=78477]

Sau khi sơ cứu, trẻ cần được đưa đến trung tâm y tế gần nhất nơi có những y bác sĩ có chuyên môn và thiết bị cấp cứu hiện đại.

Andrenaline hoặc Epinephrine thường được sử dụng để cấp cứu bệnh nhân bị sốc phản vệ. Thuốc được đưa vào cơ thể thông qua một ống tiêm tự động chứa kim cung cấp vừa đủ liều lượng andrenaline cần thiết.

Vùng được tiêm andrenaline thường là bắp đùi bên ngoài. Sau khi được tiêm andrenaline vào người thì triệu chứng của bé sẽ được cải thiện nhanh chóng và đáng kể.

Cách ngăn ngừa sốc phản vệ

Tình trạng này có thể xuất hiện một cách nhanh chóng nhưng đôi khi lại trễ hơn vài giờ. Tuy nhiên, triệu chứng có thể ập đến trong 1 – 2 phút và nhanh chóng chuyển sang trạng thái nguy kịch.

Vì vậy, phòng bệnh hơn chữa bệnh, bạn cần lưu ý những điều sau trong quá trình nuôi dạy con để giúp ngăn ngừa sốc phản vệ:

• Cần hết sức chú ý khi cho trẻ tiêm thuốc. Trong khi tiêm nếu bé có những biểu hiện như bồn chồn, hốt hoảng, sợ hãi thì bạn nên bảo bác sĩ ngừng tiêm ngay lập tức.
• Sốc phản vệ xảy ra nhanh hay chậm phục thuộc vào cơ địa của từng người. Vì vậy, nên ở lại phòng khám trong vòng 15 –  30 phút.
• Nếu trẻ có tiền sử bị dị ứng thì nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng thuốc. Ngoài ra, cũng đừng quên mang theo các loại thuốc giải dị ứng.
• Đối với những bé có cơ địa dị ứng, khi ăn thực phẩm lạ thì trước hết nên thử một lượng nhỏ trước. Nếu trong vòng 24 giờ mà không có hiện tượng thất thường thì mới sử dụng lại.

Sốc phản vệ là hiện tượng vô cùng nguy hiểm không chỉ ở trẻ mà còn ở người lớn. Mẹ cần chủ động tìm hiểu  và tự trang bị những kiến thức, kỹ năng sơ cứu cần thiết để bảo vệ cho mình và người thân.

Theo các chuyên gia về sức khỏe thì ba nhóm bệnh thường gặp nhất ở thời điểm giao mùa chính là các bệnh lý về hô hấp, bệnh lý tiêu hóa và bệnh lý dị ứng. Để tăng cường hệ miễn dịch của bé, dinh dưỡng chính là chiếc chìa khóa vàng mà mẹ không thể bỏ qua trong quá trình nuôi dạy con.

Những bệnh thường gặp lúc giao mùa

Ba nhóm bệnh thường gặp nhất thời điểm giao mùa (cuối mùa khô đầu mùa mưa) là các bệnh hô hấp ở trẻ, bệnh lý tiêu hóa và bệnh lý dị ứng. Thời điểm giao mùa từ hè sang thu, nhiệt độ thay đổi bất thường giữa ngày và đêm, có lúc đang nóng đột nhiên chuyển nhanh sang lạnh, cơ thể trẻ nhỏ rất khó thích ứng kịp.

Không khí cũng khô hơn, từ đó gây ra khô niêm mạc các hốc tự nhiên như miệng, mũi, làm lớp dịch nhày dễ đông vón, hạn chế tác dụng bảo vệ niêm mạc.

Các bé dễ bị chảy máu cam, viêm mũi cấp và mãn tính, viêm mũi dị ứng, hen phế quản, cảm cúm… Mẹ cũng nên lưu ý, đây là thời điểm bùng phát mạnh của 3 loại vi-rút cúm A, B, C gây bệnh viêm đường hô hấp.

Không dừng ở đó, các bệnh lý về tiêu hóa cũng rất dễ xuất hiện trong những ngày hè này, nhất là tiêu chảy cấp do virus Rota. Nhóm bệnh lý dị ứng thường gặp như viêm da dị ứng, mề đay, viêm kết mạc mắt (đau mắt đỏ), hen phế quản, viêm phế quản…

Cách tăng sức đề kháng cho trẻ bằng dinh dưỡng

Bổ sung nước uống đầy đủ

Uống đủ nước mỗi ngày là việc rất quan trọng đối với sức khỏe của mỗi em bé. Nước sẽ giúp trẻ loại bỏ các chất thừa cũng như độc tố ra khỏi cơ thể, giúp tăng cường trao đổi chất và giúp tim bơm máu hiệu quả.

Đối với các bé từ 0 – 6 tháng tuổi thì chỉ cần bú sữa mẹ hoặc pha sữa bột theo đúng tỉ lệ hướng dẫn là được. Bé từ 6 – 12 tháng tuổi cần khoảng 200 – 300 ml nước mỗi ngày. Bé từ một tuổi trở lên tùy thuộc vào nhu cầu của bé, nhất là khi bé có thể tự cầm cốc.

[inline_article id=203330]

Sữa chua, thần dược cho hệ tiêu hóa của bé

Trong sữa chua chứa nhiều các vi khuẩn có ích từ quá trình lên men. Đường lactose trong sữa được chuyển thành axit lactic tạo môi trường an toàn trong ruột. Nó giúp tránh được tình trạng rối loạn tiêu hóa do thiếu men lactaza tạm thời hoặc bẩm sinh.

Vì thế, ăn sữa chua hàng ngày có thể hạn chế các vi khuẩn có hại gây bệnh đường ruột. Nó giúp bé có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giảm thiểu các bệnh táo bón, tiêu chảy, chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu…

Tăng cường hệ miễn dịch của bé bằng sữa mẹ

Chúng ta biết rằng, trong sữa mẹ có chứa nhiều chất tăng cường hệ thống miễn dịch. Nó có đủ nguồn dinh dưỡng đủ cung cấp cho bé trong 6 tháng đầu. Ngoài ra sữa mẹ còn là nguồn thức ăn vô khuẩn, sạch sẽ và chứa nhiều chất kháng khuẩn.

Chính vì thế mà sữa mẹ được coi là đơn thuốc bổ giúp trẻ phòng tránh các bệnh như nhiễm trùng tai, dị ứng, tiêu chảy… Các bạn nên tiếp tục cho bé bú sữa mẹ kết hợp ăn dặm cho bé đến 24 tháng tuổi là phương pháp hỗ trợ tăng sức đề kháng cho cơ thể bé.

Vì những lý do trên, chị em hãy cho bé bú sữa mẹ trong những tháng đầu đời để giúp con tăng sức đề kháng.

Tăng cường miễn dịch bằng rau củ, trái cây

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, những món ăn được chế biến từ rau củ mang đến cho bé lượng chất xơ và prebiotic dồi dào để có đường ruột khỏe mạnh. Nó giúp tăng cường hấp thu dinh dưỡng và đào thải độc.

Ngoài ra, rau củ quả giúp não bộ phát triển khỏe mạnh, tăng khả năng học hỏi và có chỉ số IQ cao. Các loại trái cây, đặc biệt là trái cây có chứa hàm lượng vitamin C phong phú như cam, chanh, bưởi có vai trò quan trọng đối với hệ miễn dịch của bé.

Ăn nhiều trái cây cũng cung cấp cho cơ thể bé một lượng chất xơ tự nhiên rất tốt cho hệ tiêu hóa của bé.

Mẹ ăn gì để con tăng sức đề kháng

Kẽm là một khoáng chất cần thiết cho cơ thể để duy trì cảm giác về mùi, giúp kích thích phản xạ ăn ngon, đồng thời giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh.

Kẽm có nhiều trong hải sản, thịt bò, thịt lợn (nạc vai), nấm, rau chân vịt, ca cao, chocolate, hạt bí, các loại đậu. Các mẹ có thể xay thêm các loại thực phẩm bổ sung cho bữa ăn dặm của bé.

Một số chú ý cho trẻ khi thời tiết giao mùa

Bên cạnh bổ sung dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho trẻ, mẹ cần chú ý thêm những vấn đề sau:

• Ngoài ra khi giao mùa từ nóng sang lạnh trẻ dễ mắc các bệnh về tai mũi họng. Cha mẹ nên ủ ấm cơ thể cho bé nhất là phần ngực và tay chân, hạn chế đưa trẻ ra ngoài khi không cần thiết.
• Sử dụng kháng sinh theo kê đơn của bác sĩ bởi lạm dụng thuốc kháng sinh sẽ diệt cả những vi khuẩn có lợi, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của trẻ. Việc tùy ý dùng thuốc kháng sinh dẫn tới hiện tượng “nhờn” thuốc. Nó làm cơ thể bé không thể chống lại sự xâm nhập của những loại vi khuẩn trong môi trường xung quanh.
• Người lớn nên chú ý, tuyệt đối không nhiệt độ cơ thể trẻ lên quá 38,5 độ. Khi con sốt cao, hãy kịp thời hạ sốt, lấy khăn mặt mát đắp lên trán để làm dịu cơ thể và cho trẻ mặc đồ thoáng.
• Để trẻ nằm phòng thoáng, đủ ánh sáng và duy trì độ ẩm nhất định giúp trẻ không gặp khó khăn khi hô hấp.

Ngoài ra, cha mẹ cũng nên cho con mặc quần áo phù hợp khi ra ngoài trong thời điểm giao mùa, nhắc con rủa tay trước khi ăn và xây dụng cho con một chế độ sinh hoạt lành mạng. Đây đều là những điều cần thiết để giúp tăng sức đề kháng cho trẻ khi giao mùa.

Sau khi sinh mẹ nào cũng muốn nuôi bé khỏe lại thích bụ bẫm bởi chẳng ai muốn nghe loáng thoáng câu nói “con bạn còi quá”. Có thể các mẹ hiện đại không còn quá quan tâm tới chuyện này nhưng các thành viên khác trong gia đình vẫn cứ thích bé sơ sinh mũm mĩm mới chịu.

Nếu vẫn còn lăn tăn bạn có thể nhớ ngay đến câu nói kinh điển của Bác sĩ Nguyễn Trí Đoàn – Phó Trưởng khoa cấp cứu BV Nhi Đồng 2 – Giám Đốc bệnh viện Victoria Healthcare: “Ở Việt Nam, nếu ai nói con của bạn còi nghĩa là bé bình thường, bé bình thường nghĩa là bé vừa cân, ai nói bé bụ bẫm dễ thương nghĩa là bé béo phì”.

Dưới đây là một số lời khuyên để mẹ bỉm sữa đứng vững giữa tâm bão những lời “chê” để nuôi “con còi” bình thường theo cách của mình:

• Nếu con bạn còi, hãy bình tĩnh khi trẻ bị ai đó đem ra so sánh với trẻ hàng xóm. Đó là chuyện thường tình, đó là họ đang so sánh con cái của họ, không phải con bạn. Ước muốn con mũm mĩm cũng không phải của bạn luôn!
• Sẵn sàng “chống lại cả thế giới” để con bạn được còi. Ông bà nội rồi cả ông bà ngoại cứ liên tục thúc giục phải cho bé ăn nhiều hơn nữa, đổi sữa cho con tăng cân, thuốc bổ… Nhưng nếu bạn vẫn tin vào cách nuôi con của riêng mình thì “còi” không phải cái tội.
• Nếu con bạn còi nhưng bé vẫn luôn vui vẻ, chơi đùa bình thường, nhanh lẫy, nhanh bò, ngồi cứng… thì việc gì phải quan tâm tới chuyện tháng này bé tăng bao nhiêu cân.
• Nếu so với bảng chiều cao cân nặng của trẻ sơ sinh chuẩn WHO, bé thiếu có 1-2kg thì cũng không phải là chuyện phải “xắng hết cả lên”.

Theo chuyên trang chăm sóc trẻ nhỏ uy tín Babycenter, bé sơ sinh trong 3 tháng đầu tăng cân nhanh và nhiều nhất sau đó là khoảng thời gian bé tăng ít dần đều. Từ 1 tuổi đến dậy thì tăng rất chậm, mỗi năm chỉ tăng 1-2 kg. Đánh giá dinh dưỡng của bé dựa vào chiều cao và vòng đầu, không nên chỉ dựa vào cân nặng. Bởi vậy:

• Nếu ai đó chê con bạn còi thì hãy thật tỉnh táo. Hãy đo vòng đầu của con thay vì chỉ nhìn vào cái cân.
• Cũng đừng ép con ăn quá nhiều chỉ vì để tăng lấy tăng để cân nặng. Vì áp lực cân nặng mà bữa ăn thành cuộc chiến là điều đáng giận nhất!

Đừng so sánh sánh con mình với con nhà hàng xóm, cũng đừng so sánh bản thân mình với những người mẹ đang nuôi con “bụ” khác. Chỉ làm mẹ thôi đã quá áp lực và căng thẳng rồi, đừng thêm gì nữa cả!

Tình trạng ho sổ mũi là do khả năng đề kháng của bé còn yếu, rất mẫn cảm với các loại bệnh trẻ em. Nếu ở người lớn có thể dùng kháng sinh để điều trị nhưng với con nhỏ cách trị cảm ho, sổ mũi, chảy nước mũi tốt nhất là không nên dùng thuốc. Mẹ có thể điều trị cho con nhỏ bằng một số bài thuốc dân gian đơn giản cực kỳ công hiệu.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi

Ho, sổ mũi thực chất là những phản ứng của cơ thể bé trước những thay đổi bên ngoài. Một số lý do làm trẻ bị ho sổ mũi có thể kể như sau:

• Dị ứng: Con thường bị sổ mũi đi kèm với hắt hơi, mắt đỏ và ngứa.
• Ngạt mũi sơ sinh: Nếu trẻ sơ sinh bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác, có thể là do nước nhầy bào thai chưa được hút sạch hết khỏi đường hô hấp của trẻ.
• Thời tiết lạnh: Bé ở độ tuổi chập chững hoặc lớn hơn có thể bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác do tiếp xúc với thời tiết lạnh, hoặc do ăn thực phẩm cay nồng.
• Cảm lạnh: Trẻ bị sổ mũi do cảm lạnh thường kèm theo các triệu chứng sốt nhẹ, ho, đau họng, chảy nước mắt và hắt hơi.
• Cúm: Sổ mũi do cúm thường mệt mỏi hơn với các triệu chứng lạnh run, đau ê ẩm khắp người, đau họng, chóng mặt và chán ăn.
• Dị vật trong mũi: Vật lạ trong mũi khiến chảy nước mũi và có thể chảy máu hoặc gây đau đớn.

  

Cách trị ho sổ mũi cho trẻ sơ sinh

Khi xảy ra triệu chứng, mẹ sẽ tự hỏi bé sơ sinh bị ho sổ mũi uống thuốc gì và “tự ý” mua thuốc cho con uống để giảm ngay khó chịu. Hiện nay cũng có rất nhiều loại thuốc sổ mũi không kê toa được bày bán trên thị trường.

Tuy nhiên mẹ nên cẩn thận, có rất nhiều tác hại từ sự “tự ý” này đấy! Bạn nên biết một số loại thuốc kháng sinh không cần kê đơn có thể làm ngừng sổ mũi nhưng lại khiến bé buồn ngủ và bị khô mắt, mũi, miệng.

Với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi: Nếu trẻ bị ho sổ mũi kèm theo sốt, bố mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị để phòng ngừa các biến chứng có thể xảy ra.

Với trẻ sơ sinh từ 3 tháng tuổi trở lên: Khi bé bị ho sổ mũi nhiều và sốt trên 39 độ C, mẹ cũng nên đưa bé đến gặp bác sĩ để được điều trị. Nếu con vẫn ăn ngủ bình thường thì ba mẹ cũng không cần quá lo lắng.

Các bước chăm sóc bé bị ho sổ mũi

Chị em nên bình tĩnh để ý theo dõi biểu hiện của bé và lưu ý chăm sóc như sau:

• Nên dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi cho trẻ thường xuyên. Nước muối sinh lý sẽ làm sạch khoang mũi. Nó sẽ cuốn trôi những chất nhầy đàm nhớt vướng ở cổ họng. Đồng thời giúp con bớt ho và bớt sổ mũi.
• Ba mẹ có thể dùng dầu tràm pha với nước tắm và xoa dầu tràm vào gan bàn chân, ngực, và lưng trẻ. Cách này giúp giữ ấm và làm bệnh ho sổ mũi mau chóng khỏi hơn.
• Với bé còn đang bú, mẹ nên ăn uống dinh dưỡng đầy đủ chất và uống thêm nước cam. Điều này có thể tạo ra nguồn sữa đầy dưỡng chất và tăng đề kháng cho con.
• Với những trẻ bắt đầu ăn dặm, ba mẹ nên cho ăn những món ăn loãng, dễ ăn, dễ tiêu hoá và bổ sung thêm những loại trái cây chứa nhiều vitamin C.
• Ba mẹ cũng cần nên lưu ý khi trẻ sơ sinh bệnh lúc ngủ cần kê gối con cao hơn một chút, để tránh tình trạng nước mũi chảy xuống họng gây ho.
• Ngoài ra, ba mẹ nên chú ý theo dõi tình trạng của trẻ, kịp thời đưa đến bệnh viện để được chữa trị, phòng tránh biến chứng nguy hiểm xảy ra.

[inline_article id=196188]

Một số phương thuốc dân gian điều trị ho và sổ mũi cho trẻ

Đây là những cách chữa bệnh vừa an toàn vừa hiệu quả cho bé mẹ có thể tham khảo:

• Pha một thìa cà phê mật ong và nước ấm và cho bé dùng vào mỗi sáng. (Dùng cho trẻ trên 1 tuổi).
• Lá hẹ xay nhuyễn thêm đường phèn và hấp cách thủy 15 phút. Sau đó lấy phần nước cách thủy cho trẻ dùng. Ngày 3-4 lần, mỗi lần 2 thìa cà phê.
• Quất xanh rửa sạch cắt ngang để cả vỏ và hạt trộn với đường phèn hoặc mật ong hấp cách thủy đến khi quất chín thì dằm ra, lấy phần nước cho bé dùng nhiều lần trong ngày.
• 1 quả lê nhỏ, 1 nhánh gừng và 3 tép tỏi trộn với vài hạt muối, đường phèn đem hấp cách thủy. Sau khi chín cho con dùng lê hoặc nước lê đều được.

  

Về tình trạng trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi, chuyên gia PGS.TS. Chu Thị Hạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo: Trẻ em rất dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp. Nếu bé thường có các triệu chứng khò khè, ho có đờm, sổ mũi phụ huynh nên cho con kiểm tra tai mũi họng xem có bị amidan quá to hay bị hen phế quản hay không?