Đây là nơi cung cấp các kiến thức chăm sóc cho sự phát triển của trẻ từ giai đoạn sơ sinh đến tuổi dậy thì, từ sức khỏe thế chất đến tinh thần, đảm bảo con lớn lên khỏe mạnh, toàn diện.
Sau khi sinh mẹ nào cũng muốn nuôi bé khỏe lại thích bụ bẫm bởi chẳng ai muốn nghe loáng thoáng câu nói “con bạn còi quá”. Có thể các mẹ hiện đại không còn quá quan tâm tới chuyện này nhưng các thành viên khác trong gia đình vẫn cứ thích bé sơ sinh mũm mĩm mới chịu.
Nếu vẫn còn lăn tăn bạn có thể nhớ ngay đến câu nói kinh điển của Bác sĩ Nguyễn Trí Đoàn – Phó Trưởng khoa cấp cứu BV Nhi Đồng 2 – Giám Đốc bệnh viện Victoria Healthcare: “Ở Việt Nam, nếu ai nói con của bạn còi nghĩa là bé bình thường, bé bình thường nghĩa là bé vừa cân, ai nói bé bụ bẫm dễ thương nghĩa là bé béo phì”.
Nếu ai đó nói con bạn “còi” thì cứ bơ đi thôi vì chỉ làm mẹ thôi cũng đủ mệt rồi!
Dưới đây là một số lời khuyên để mẹ bỉm sữa đứng vững giữa tâm bão những lời “chê” để nuôi “con còi” bình thường theo cách của mình:
Nếu con bạn còi, hãy bình tĩnh khi trẻ bị ai đó đem ra so sánh với trẻ hàng xóm. Đó là chuyện thường tình, đó là họ đang so sánh con cái của họ, không phải con bạn. Ước muốn con mũm mĩm cũng không phải của bạn luôn!
Sẵn sàng “chống lại cả thế giới” để con bạn được còi. Ông bà nội rồi cả ông bà ngoại cứ liên tục thúc giục phải cho bé ăn nhiều hơn nữa, đổi sữa cho con tăng cân, thuốc bổ… Nhưng nếu bạn vẫn tin vào cách nuôi con của riêng mình thì “còi” không phải cái tội.
Nếu con bạn còi nhưng bé vẫn luôn vui vẻ, chơi đùa bình thường, nhanh lẫy, nhanh bò, ngồi cứng… thì việc gì phải quan tâm tới chuyện tháng này bé tăng bao nhiêu cân.
Theo chuyên trang chăm sóc trẻ nhỏ uy tín Babycenter, bé sơ sinh trong 3 tháng đầu tăng cân nhanh và nhiều nhất sau đó là khoảng thời gian bé tăng ít dần đều. Từ 1 tuổi đến dậy thì tăng rất chậm, mỗi năm chỉ tăng 1-2 kg. Đánh giá dinh dưỡng của bé dựa vào chiều cao và vòng đầu, không nên chỉ dựa vào cân nặng. Bởi vậy:
Nếu ai đó chê con bạn còi thì hãy thật tỉnh táo. Hãy đo vòng đầu của con thay vì chỉ nhìn vào cái cân.
Cũng đừng ép con ăn quá nhiều chỉ vì để tăng lấy tăng để cân nặng. Vì áp lực cân nặng mà bữa ăn thành cuộc chiến là điều đáng giận nhất!
Đừng so sánh sánh con mình với con nhà hàng xóm, cũng đừng so sánh bản thân mình với những người mẹ đang nuôi con “bụ” khác. Chỉ làm mẹ thôi đã quá áp lực và căng thẳng rồi, đừng thêm gì nữa cả!
Sự tự lập của trẻ xây dựng trên nền tảng ban đầu là tự do cảm xúc. Trẻ cần được tự do thể hiện cảm xúc yêu-ghét, biết điều gì làm con hạnh phúc hoặc bất hạnh. Trải nghiệm của chính con cần được tôn trọng. Cha mẹ nên hiểu mình không thể định đoạt và điều khiển được niềm vui, nỗi buồn của con.
[remove_img id=8760]
Cha mẹ không thể ban mãi cho con niềm vui
Cha mẹ có mối quan hệ gần gũi tự nhiên với con cái và yêu con vô điều kiện. Khi con khóc, chúng ta ngay lập tức xuất hiện xem con có nguy hiểm gì không. Con buồn bã, chúng ta sẵn sàng chìa tay ôm ấp con.
Chúng ta muốn gánh cho con hết những cảm giác lo lắng, buồn bã, nhưng liệu trên suốt đường đời, chúng ta có bên con 24/24 để làm điều đó? Không! Vì vậy, tốt nhất dạy con cách sống tự lập, đương đầu với những nỗi buồn, thất bại học cách đánh bại chúng, học cách kiểm soát cảm xúc của mình.
Cha mẹ chẳng tạo cho con lòng tự trọng
Bạn giàu có, sẵn sàng mua cho con những món đồ đắt giá, theo học những ngôi trường danh giá cao cấp. Bạn nghĩ rằng chừng đó đã đủ mang lại cho con sự tự tin và lòng tự trọng cao?
Trong mắt bạn, con là đứa trẻ tuyệt vời nhất. Bạn không ngần ngại tặng con những lời khen có cánh, rằng con rất tài năng, con xinh đẹp. Bạn nghĩ sự cổ vũ của bạn đã mang lại cho con sự tự tin?
Tất cả đều sai lầm. Lòng tự trọng, sự tự tin của con trẻ được xây dựng từ những kỹ năng sống của con trẻ. Dạy cho trẻ thực hiện các nhiệm vụ đầy thử thách, trang bị cho con đủ kỹ năng. Con sẽ làm thất bại nhiều lần, trải nghiệm nỗi buồn, sau đó vượt qua hạn chế bản thân và chiến thắng… Chỉ khi đó, trải qua quá trình tự mình thực hành và trải nghiệm, lòng tự trọng của con dần được xây dựng.
Thay vì ôm ấp khen ngợi con, thay vì cho con vật chất, hãy tập cho trẻ tự chăm lo cho cuộc sống của mình. Tỷ phú Mỹ Bill Gates có giá trị tài sản lên đến hàng tỷ đô la, nhưng ông dành phần lớn cho từ thiện, chỉ cho con phần ít. Các con của ông phải học cách tự lập, đó chính là tài sản lớn nhất mà cha mẹ dành cho con cái.
[remove_img id=40000]
Cha mẹ không thể kết bạn thay con
Ngay khi con còn bò lẫm chẫm, bé đã có nhu cầu kết bạn với bạn đồng lứa chứ không phải chỉ chơi với cha mẹ. Chúng ta có thể thu xếp đưa con đến công viên chơi đùa, để con quen bạn bè. Trẻ biết cách tự kết bạn với người con thích chứ không dưới sự chỉ đạo của người lớn.
“Mẹ, con mới kết bạn với bạn kia tuyệt vời lắm!”, khi con thốt ra câu này chứng tỏ con có sự độc lập trong suy nghĩ và hành động. Bạn không thể kiểm soát, kết bạn thay con, muốn con chơi với bạn này mà không chơi với bạn kia.
Điều bạn có thể làm là quan sát và cổ vũ tình bạn của con, sắp xếp cho con chỗ chơi đùa với bạn, đặt pizza cho chúng cùng ăn, tổ chức các buổi dã ngoại để con vui đùa cùng bạn..
Không can thiệp, cho trẻ tự học cách sống tự lập
Trong quá trình lớn lên của con, cha mẹ thường chia sẻ với con món quà tự nhiên, đó có thể là niềm vui từ âm nhạc, thể thao, giải câu đố, phim ảnh… Thông thường, chúng ta vẫn tự cho mình cái quyền là người dẫn đường, vì chúng ta có kinh nghiệm hơn.
Cha mẹ đã có quá nhiều quyền trong cuộc sống của con trẻ. Nếu tự cho mình cái quyền làm huấn luyện viên, là người quản lý của con, bạn đã vô tình tước đi của con học cách sống độc lập.
Khi con tham gia chơi bóng đá, học nhảy aerobic, bạn đừng can thiệp sâu vào thành tích của con bằng cách đề nghị huấn luyện viên nên làm điều này điều nọ theo suy nghĩ của bạn. Cho con, huấn luyện viên và đồng đội của con không gian riêng và sự tôn trọng, hãy để họ tự quyết định cách chơi, chấp nhận sự thất bại (nếu có) của con, và chia sẻ niềm vui khi con chiến thắng.
Chúng ta không thể bảo vệ con 24/24, hãy dạy con cách tự ứng phó
Chẳng ai không lo lắng cho sự an toàn của con trẻ, khi rình rập quanh con luôn là những bất trắc khó ngờ. Với nhiều cha mẹ người Việt, họ sẽ để con ở yên trong nhà, không muốn cho con ra đường chơi, chấp nhận cho trẻ chúi mặt vào smartphone, xem tivi miễn sao được an toàn.
Trẻ cần 12 giờ đồng hồ vui chơi mỗi tuần. Cha mẹ đừng ngăn cản con chơi đùa trên thảm cỏ, ngoài sân, đừng sợ bẩn và nguy cơ con bị trầy xước khi chơi ngoài trời. Tốt nhất, tập cho con kỹ năng ứng phó các tình huống nguy hiểm, kỹ năng sơ cấp cứu và khả năng phán đoán để tránh tai nạn.
Muốn dạy các kỹ năng này, đừng vì sợ hãi mà nhốt con trong nhà mà hãy cho trẻ ra sân, trải nghiệm thực tế và tự học cách bảo vệ bản thân mình.
Chúng ta không thể tự tạo ra sự độc lập cho con
Bạn đoan chắc không ít lần bối rối khi nghe bé cưng nhà mình trách “Sao mẹ quên gói phần cơm trưa vào túi đi học của con”, “Sao mẹ không chuẩn bị cái này cho con”…
Quá chăm chút cho con, trẻ sẽ mất kỹ năng tổ chức sắp xếp cuộc sống, ỷ lại và thụ động. Trẻ cần gì phải biết chăm sóc bản thân khi cha mẹ đã quá quan tâm và làm hết những gì con cần.
Mỗi đứa trể cần thực hành thường xuyên để hình thành sự tự lập. Cha mẹ cũng cần thực hành nhiều lần để tập cho con cách sống tự lập, đừng đau lòng hoặc nóng ruột khi thấy con chưa làm được việc hoàn hảo như mình kỳ vọng. Tốt nhất cha mẹ đứng ở khoảng cách vừa đủ để quan sát con, nhưng cũng đủ xa để đừng can thiệp vào tất cả mọi việc của trẻ.
Tình trạng ho sổ mũi là do khả năng đề kháng của bé còn yếu, rất mẫn cảm với các loại bệnh trẻ em. Nếu ở người lớn có thể dùng kháng sinh để điều trị nhưng với con nhỏ cách trị cảm ho, sổ mũi, chảy nước mũi tốt nhất là không nên dùng thuốc. Mẹ có thể điều trị cho con nhỏ bằng một số bài thuốc dân gian đơn giản cực kỳ công hiệu.
Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi
Ho, sổ mũi thực chất là những phản ứng của cơ thể bé trước những thay đổi bên ngoài. Một số lý do làm trẻ bị ho sổ mũi có thể kể như sau:
Dị ứng: Con thường bị sổ mũi đi kèm với hắt hơi, mắt đỏ và ngứa.
Ngạt mũi sơ sinh: Nếu trẻ sơ sinh bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác, có thể là do nước nhầy bào thai chưa được hút sạch hết khỏi đường hô hấp của trẻ.
Thời tiết lạnh: Bé ở độ tuổi chập chững hoặc lớn hơn có thể bị sổ mũi không kèm theo các triệu chứng khác do tiếp xúc với thời tiết lạnh, hoặc do ăn thực phẩm cay nồng.
Cảm lạnh: Trẻ bị sổ mũi do cảm lạnh thường kèm theo các triệu chứng sốt nhẹ, ho, đau họng, chảy nước mắt và hắt hơi.
Cúm: Sổ mũi do cúm thường mệt mỏi hơn với các triệu chứng lạnh run, đau ê ẩm khắp người, đau họng, chóng mặt và chán ăn.
Dị vật trong mũi: Vật lạ trong mũi khiến chảy nước mũi và có thể chảy máu hoặc gây đau đớn.
Thay đổi thời tiết là một trong nhiều nguyên nhân làm trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi và ho
Cách trị ho sổ mũi cho trẻ sơ sinh
Khi xảy ra triệu chứng, mẹ sẽ tự hỏi bé sơ sinh bị ho sổ mũi uống thuốc gì và “tự ý” mua thuốc cho con uống để giảm ngay khó chịu. Hiện nay cũng có rất nhiều loại thuốc sổ mũi không kê toa được bày bán trên thị trường.
Tuy nhiên mẹ nên cẩn thận, có rất nhiều tác hại từ sự “tự ý” này đấy! Bạn nên biết một số loại thuốc kháng sinh không cần kê đơn có thể làm ngừng sổ mũi nhưng lại khiến bé buồn ngủ và bị khô mắt, mũi, miệng.
Với trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi: Nếu trẻ bị ho sổ mũi kèm theo sốt, bố mẹ nên đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị để phòng ngừa các biến chứng có thể xảy ra.
Với trẻ sơ sinh từ 3 tháng tuổi trở lên: Khi bé bị ho sổ mũi nhiều và sốt trên 39 độ C, mẹ cũng nên đưa bé đến gặp bác sĩ để được điều trị. Nếu con vẫn ăn ngủ bình thường thì ba mẹ cũng không cần quá lo lắng.
Mẹ có thể nhỏ nước muối sinh lý để vệ sinh đường mũi cho bé
Các bước chăm sóc bé bị ho sổ mũi
Chị em nên bình tĩnh để ý theo dõi biểu hiện của bé và lưu ý chăm sóc như sau:
Nên dùng nước muối sinh lý vệ sinh mũi cho trẻ thường xuyên. Nước muối sinh lý sẽ làm sạch khoang mũi. Nó sẽ cuốn trôi những chất nhầy đàm nhớt vướng ở cổ họng. Đồng thời giúp con bớt ho và bớt sổ mũi.
Ba mẹ có thể dùng dầu tràm pha với nước tắm và xoa dầu tràm vào gan bàn chân, ngực, và lưng trẻ. Cách này giúp giữ ấm và làm bệnh ho sổ mũi mau chóng khỏi hơn.
Với bé còn đang bú, mẹ nên ăn uống dinh dưỡng đầy đủ chất và uống thêm nước cam. Điều này có thể tạo ra nguồn sữa đầy dưỡng chất và tăng đề kháng cho con.
Với những trẻ bắt đầu ăn dặm, ba mẹ nên cho ăn những món ăn loãng, dễ ăn, dễ tiêu hoá và bổ sung thêm những loại trái cây chứa nhiều vitamin C.
Ba mẹ cũng cần nên lưu ý khi trẻ sơ sinh bệnh lúc ngủ cần kê gối con cao hơn một chút, để tránh tình trạng nước mũi chảy xuống họng gây ho.
Ngoài ra, ba mẹ nên chú ý theo dõi tình trạng của trẻ, kịp thời đưa đến bệnh viện để được chữa trị, phòng tránh biến chứng nguy hiểm xảy ra.
[inline_article id=196188]
Một số phương thuốc dân gian điều trị ho và sổ mũi cho trẻ
Đây là những cách chữa bệnh vừa an toàn vừa hiệu quả cho bé mẹ có thể tham khảo:
Pha một thìa cà phê mật ong và nước ấm và cho bé dùng vào mỗi sáng. (Dùng cho trẻ trên 1 tuổi).
Lá hẹ xay nhuyễn thêm đường phèn và hấp cách thủy 15 phút. Sau đó lấy phần nước cách thủy cho trẻ dùng. Ngày 3-4 lần, mỗi lần 2 thìa cà phê.
Quất xanh rửa sạch cắt ngang để cả vỏ và hạt trộn với đường phèn hoặc mật ong hấp cách thủy đến khi quất chín thì dằm ra, lấy phần nước cho bé dùng nhiều lần trong ngày.
1 quả lê nhỏ, 1 nhánh gừng và 3 tép tỏi trộn với vài hạt muối, đường phèn đem hấp cách thủy. Sau khi chín cho con dùng lê hoặc nước lê đều được.
Một ly nước ấm pha mật ong sẽ giúp trẻ nhanh khỏi bệnh
Về tình trạng trẻ sơ sinh bị ho sổ mũi, chuyên gia PGS.TS. Chu Thị Hạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo: Trẻ em rất dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp. Nếu bé thường có các triệu chứng khò khè, ho có đờm, sổ mũi phụ huynh nên cho con kiểm tra tai mũi họng xem có bị amidan quá to hay bị hen phế quản hay không?
Trẻ sơ sinh hay quấy khóc đêm thường xuyên; nhất là trẻ 1 tháng tuổi không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé; mà còn khiến mẹ bỉm sữa mất ngủ dễ dẫn đến trầm cảm sau sinh.
1. Tại sao trẻ sơ sinh hay quấy khóc đêm?
Khóc là cách thức giao tiếp duy nhất để bé giao tiếp với cha mẹ trong những tháng năm đầu đời. Trẻ sơ sinh ngủ nhiều hơn 16 giờ mỗi ngày bất kể ngày đêm. Nhưng việc bé khóc đêm dữ dội có thể do các nguyên nhân sau:
1.1 Thời gian ngủ không hợp lý
3 tháng đầu sau sinh bé chưa phân biệt được ngày đêm. Nhưng từ tháng thứ 4, khi được đặt trong một căn phòng chỉ có bóng tối; bé sẽ ngủ nhiều hơn và sẽ tỉnh giấc khi thấy ánh sáng.
Do đó nếu không cân bằng giữ thời gian ngủ ngắn vào ban ngày; và thời gian ngủ dài vào ban đêm sẽ khiến bé thức giấc và quấy khóc. Vì vậy mẹ cần tham khảo bảng thời gian ngủ của trẻ sơ sinh theo từng tháng tuổi để cho con đi ngủ một cách khoa học.
Thời gian ngủ không hợp lý làm trẻ sơ sinh quấy khóc đêm
1.2 Trẻ sơ sinh quấy khóc đêm do bé khó chịu khi đi ngủ
Nếu môi trường xung quanh tác động quá lớn sẽ khiến trẻ sơ sinh không yên giấc. Vì não sẽ bị kích thích và bị kích động nên sẽ không thể chuyển sang chế độ ngủ, nghỉ ngơi dẫn đến khóc đêm dữ dội.
Khi bé trải qua các giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng (các đợt tăng trưởng thông thường xảy ra vào khoảng 2-3 tuần; 6 tuần và 3 tháng); bé cần nhiều năng lượng hơn nên dễ đói và muốn bú nhiều. Những lúc này, trẻ sơ sinh sẽ vặn mình hoặc khóc đêm như để nói cho mẹ biết rằng bé đói.
Trẻ đói thì người mẹ nên cho trẻ bú; còn nếu trẻ ị hay tè nhiều thì ngay lập tức nên thay bỉm khác để trẻ được cảm dễ chịu hơn. Còn nếu không có những dấu hiệu trên thì người mẹ nên ôm trẻ để tạo cảm giác an toàn.
Ban đêm bé khó tiêu hóa sữa, thức ăn hơn hoặc cũng có thể do con bị đầy hơi, chướng bụng, không thể tống phân ra khỏi hệ tiêu hóa. Vì vậy con sẽ cảm thấy khó chịu và quấy khóc giữ đêm.
1.5 Trẻ sơ sinh quấy khóc đêm là do bệnh lý
Với những trẻ hay khóc đêm bất thường và có kèm với một số biểu hiện như ngủ ngáy, khi ngủ hay giật mình, hoảng sợ, khóc thét,… có thể là hiện tượng sinh lý.
Nhưng nếu những hiện tượng này xảy ra thường xuyên và kéo dài có thể ảnh hưởng đến tinh thần, thể chất của trẻ. Khi đó, cha mẹ cần phải nghĩ ngay đến vấn đề bé khóc do bệnh lý.
2. Trẻ sơ sinh khóc đêm như thế nào là bình thường?
Khóc được xem như một báo hiệu về sự phát triển của trẻ trong những tháng đầu tiên. Và việc này hoàn toàn bình thường. Sau khi sinh, bé có xu hướng khóc nhiều vào 2-3 tuần đầu tiên; và đạt “mốc đỉnh điểm” ở tuần thứ 6-8.
Sau thời gian này, thời gian bé khóc sẽ giảm xuống cho đến tháng thứ tư của con. Thông thường, trẻ sơ sinh sẽ hay khóc đêm; vì đây là khoảng thời gian giải tỏa căng thẳng trong một ngày dài.
Theo giả thuyết của David Haig, một chuyên gia về sinh vật học và di truyền thuộc trường đại học Harvard được công bố trên Tạp chí Evolution giải thích nguyên nhân bé hay khóc đêm là để trì hoãn việc mang thai lần kế tiếp của mẹ; bằng cách khiến mẹ kiệt sức và không rụng trứng.
Ngoài ra, trẻ sơ sinh cũng có xu hướng bị “hội chứng quấy khóc” hay còn gọi là khóc dạ đề. Hội chứng quấy khóc dùng để mô tả trạng thái khóc dai dẳng liên tục và không đi kèm một biểu hiện khác lạ nào khác. Hội chứng này không phải là bệnh, và không gây bất kỳ nguy hiểm nào cho bé. Tuy nhiên, vẫn chưa có “phương pháp đặc trị” cho hội chứng này; cách duy nhất là ba mẹ phải “chịu trận” mà thôi.
3. Trẻ sơ sinh khóc đêm như thế nào là không bình thường?
Như đã được đề cập ở phần trên, hiện tượng trẻ sơ sinh khóc đêm nếu cứ xảy ra thường xuyên và kéo dài gây ảnh hưởng đến tinh thần, thể chất của trẻ. Rất có thể, trẻ đang mắc các vấn đề về bệnh lý.
Trẻ hay khóc đêm bất thường, giật mình khi ngủ hoặc thức dậy giữa đêm, la hét là do hệ thống thần kinh của bé đang phát triển, chưa hoàn thiện; và khả năng ức chế kém. Vì thế, nếu ban ngày trẻ có những hoạt động phấn khích, quá sức sẽ khiến não bộ vẫn còn đang trong tình trạng hưng phấn làm cho bé quấy khóc khi đang ngủ.
[key-takeaways title=””]
Nếu con thường hay giật mình khi đang ngủ cũng có thể là biểu hiện bất thường về cấu trúc hay chức năng não bộ của bé. Chính vì thế, các bậc phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế thăm khám để có nhiều thông tin cũng như thực hiện các xét nghiệm cần thiết để bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác hơn.
[/key-takeaways]
4. Mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh khóc đêm liên tục?
4.1 Nói chuyện với bé cưng
Không phải tất cả các trường hợp bé khóc đều bày tỏ sự khó chịu hoặc đưa ra một “đòi hỏi” nào đó. Đôi khi đó chỉ là cách bé muốn mẹ biết về sự hiện diện của mình. Những lúc này, giọng nói của bạn chính là cách tốt nhất để tâm trạng của bé dịu xuống.
4.2 Kiểm tra nhu cầu cơ bản của bé
Thông thường, bé khóc để bày tỏ những mong muốn và nhu cầu của mình. Con có đang cần thay tã? Con đói hay cảm thấy đau? Một số bé khóc vì cảm thấy không thoải mái với vị trí hiện tại của mình hoặc chỉ cần được dỗ dành.
Ngoài tiếng khóc, mẹ có thể quan sát một số cử chỉ của bé khi khóc. Chẳng hạn như lúc đói, bé thường khóc và mút ngón tay. Chú ý những hành động nhỏ của con có thể giúp mẹ nhanh chóng phát hiện ra nguyên nhân làm con khóc.
4.3 Massage cho bé
Tâm lý của bé sẽ được thoải mái hơn nếu được mẹ massage cho. Đồng thời, massage cho bé cũng là cách giúp ngăn ngừa và loại bỏ khó chịu trong trường hợp bé bị đầy hơi.
[inline_article id=176054]
4.4 Cho bé nghe nhạc
Tương tự người lớn, những âm điệu nhẹ nhàng có thể giúp bé thư giãn và thoải mái hơn. Mở cho con nghe những bài nhạc mẹ thường nghe khi mang thai. Trẻ sơ sinh sẽ ngừng khóc đêm vì cảm thấy dễ chịu và dễ đi vào giấc ngủ.
Trẻ sơ sinh khóc đêm là bình thường nếu tần suất chỉ là thỉnh thoảng. Nhưng nếu bé khóc nhiều, thường xuyên cũng có thể do sức khỏe có vấn đề. Khi đó đi khám bác sĩ là cách tốt nhất!
Tóm lại, trẻ sơ sinh, nhất là trẻ 1 tháng tuổi hay khóc đêm là do bé muốn giao tiếp với cha mẹ trong những tháng năm đầu đời. Có thể bé đang gặp một số vấn đề về tiêu hóa, khó tiêu, đói bụng; bé cảm thấy khó chịu với môi trường xung quanh hoặc cũng có thể do vấn đề bệnh lý.
Những lúc này mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để khám và chữa trị kịp thời. Nếu không phải do bệnh lý, mẹ nên dỗ bé ngủ bằng cách nói chuyện với bé, kiểm tra nhu cầu, massage hoặc cho bé nghe nhạc. Từ đó có thể khắc phục được tình trạng trẻ sơ sinh khóc đêm.
Các chuyên gia khuyên mẹ đừng tieescc 3 triệu lấy máu gót chân cho trẻ ngay sau khi sinh để làm xét nghiệm một số bệnh bẩm sinh trong đó có cả thiếu men G6PD. Nếu phát hiện sớm trẻ bị thiếu men G6PD khả năng điều bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị thích hợp.
Thiếu men G6PD là gì ?
Thiếu men G6PD (Glucose-6-phosphat dehydrogenase) ở trẻ sơ sinh là một bệnh di truyền liên kết với giới tính, do nhiễm sắc thể X bị dị dạng không còn khả năng tổng hợp được men G6PD. Bé trai có khả năng mắc bệnh cao hơn bé gái. Đối với bé gái để mắc bệnh cần có bất thường trên cả 2 nhiễm sắc thể giới tính (tức di truyền gen bệnh từ cả ba và mẹ).
Trên thế giới hiện nay có khoảng 400 triệu người mắc phải, khu vực châu Phi là một trong những vùng có tỉ lệ mắc bệnh tương đối cao 3-5%. Ngoài ra, người ta còn đặt tên cho bệnh này là Favism bởi vì các cá thể thiếu men G6PD bị dị ứng với loại đậu Fava.
Ở trẻ thiếu men G6PD ở mức độ nhẹ, nếu không sử dụng hoặc tiếp xúc với các chất oxy hóa cao, đôi khi không có triệu chứng gì. Nhưng nếu ở mức độ trung bình đến nặng hay tiếp xúc với các loại thuốc hoặc thực phẩm qua sữa mẹ có tính oxy hóa cao, tế bào hồng cầu bị vỡ dẫn đến hiện tượng tan máu xuất hiện rất sớm ngay sau sinh. Khi tan máu, hồng cầu vỡ sẽ giải phóng một lượng lớn bilirubin tự do làm cho bé bị vàng da bệnh lý, vàng mắt, suy thận do nồng độ bilirubin máu cao.
[inline_article id=181803]
Vàng da sơ sinh có thể ở mức độ nhẹ nhưng cũng có thể tiến triển nặng nhất là trong 2 tuần đầu sau khi sinh. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh trở nặng có thể gây ra biến chứng nhiễm độc thần kinh.
Khi xảy ra tan huyết, lượng ôxy không đủ cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể, nên trẻ thường cảm thấy rất mệt mỏi, thở gấp, tim đập không đều và có thể nước tiểu màu vàng sẫm.
Xét nghiệm chuẩn đoán bệnh thiếu men G6PD
Để chắc chắn bé có bị thiếu men hay không thì gia đình cho cho bé thực hiện xét nghiệm chuẩn đoán hóa sinh và xét nghiệm chuẩn đoán xác định đột biến gen là 2 loại cơ bản được áp dụng.
Xét nghiệm chẩn đoán hóa sinh
Xét nghiệm chẩn đoán xác định đột biến gene
Loại mẫu
Tiến hành lấy máu từ tĩnh mạch tại nơi thực hiện xét nghiệm
Tất cả các mẫu xét nghiệm có chứa ADN đều được chấp nhận.
Phương pháp phân tích
Phân tích định lượng hoạt độ enzyme G6PD có trong mẫu máu (Hoạt độ enzyme G6PD thường được tính trên số lượng hồng cầu hoặc số lượng Hemoglobin có trong mẫu máu tươi nên đơn vị đo là IU/1012HC hoặc IU/g Hb).
Ngoài ra tùy tình trạng sức khỏe của trẻ có thể yêu cầu làm thêm một số xét nghiệm hóa sinh khác như xét nghiệm công thức máu, nồng độ bilirubin…
Xác định các đột biến tại gene G6PD liên quan đến bệnh thiếu men G6PD.
Hiện nay chỉ phân tích 8 loại đột biến thường gặp nhất tại Đông Nam Á và Việt Nam trên tổng số hơn 160 loại đột biến gene G6PD đã phát hiện trên thế giới.
Thời điểm xét nghiệm
Tiến hành càng sớm càng tốt nhưng khi trẻ có biểu hiện thiếu máu thì nên dừng lại, đợi có sự chỉ định từ bác sĩ.
Thực hiện ở mọi độ tuổi, không phụ thuộc tình trạng sức khỏe của trẻ.
Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm
Khẳng định chắc chắn trẻ bị bệnh hay không bị bệnh thiếu men G6PD.
Tuy nhiên, kết quả có thể thay đổi do tình trạng sức khỏe ở thời điểm lấy mẫu, hoặc có bệnh lý khác. Trường hợp này có thể tiến hành xét nghiệm sau vài tháng để chuẩn đoán chính xác.
Phát hiện được loại đột biến gene, phân nhóm theo WHO từ đó đánh giá mức độ bệnh và có chế độ chăm sóc nghiêm ngặt.
Với hình loại xét nghiệm này chỉ thực hiện 1 lần duy nhất.
Khả năng di truyền bệnh từ bố mẹ sang con
Trường hợp
Khả năng sinh con gái bị thiếu men G6PD
Khả năng sinh con gái bình thường mang gen bệnh
Khả năng sinh con trai bị thiếu men G6PD
Khả năng sinh con trai hoàn toàn bình thường
Bố là người không mắc bệnh và mẹ là người bình thường nhưng mang gen bệnh
0%
50%
50%
50%
Bố bị thiếu men G6PD và mẹ hoàn toàn bình thường (không mang gen bệnh)
0%
100%
0%
X
Bố bị thiếu men G6PD và mẹ bình thường nhưng mang gen bệnh
50%
50%
50%
50%
X: Trường hợp này không xảy ra
[inline_article id=188487]
Cách chăm sóc trẻ mắc bệnh thiếu men G6PD
Bệnh thiếu men G6PD có nguy hiểm không?
Thiếu men G6PD là bệnh di truyền, không thể chữa khỏi nhưng chuẩn đoán sớm giúp phòng ngừa được bệnh vàng da sơ sinh và hậu quả tán huyết do bệnh này gây ra để trẻ có thể phát triển bình thường. Nếu phát hiện trẻ bị thiếu men G6PD, cha mẹ cần có chế độ chăm sóc đặc biệt như sau:
Mẹ cho con bú cần tránh sử dụng những thức ăn hoặc dược phẩm cấm kỵ người bị thiếu men G6PD vì những chất này có thể đi vào cơ thể trẻ qua sữa mẹ.
Tránh dùng các loại thuốc có thể gây tán huyết cho bé bệnh thiếu G6PD.
Tránh cho bé ăn đậu tằm (fava) và thức ăn chế biến từ đậu tằm.
Khi trẻ bị nhiễm siêu vi, nhiễm trùng (cảm, ho, sốt…) cần đi khám bác sĩ để dùng thuốc đúng và phát sớm tán huyết.
Không sử dụng băng phiến (long não) để cho vào tủ quần áo, chăn mền, giường gối của trẻ để chống gián do có chứa naphthalen là một chất oxy hóa.
Khi trẻ bị bệnh không tự ý mua thuốc mà phải hỏi ý kiến của bác sĩ.
Trên đây, những thông tin về bệnh thiếu men G6PD ở trẻ sơ sinh mà mẹ có hiểu rõ hơn để có cách chăm sóc tốt nhất, tránh những biến chứng nguy hiểm đến bé.
Bệnh lõm xương ức ở trẻ em là một dạng dị tật bẩm sinh. Có thể thời điểm ngay sau khi sinh còn rất nhỏ mẹ chưa thể phát hiện nhưng càng trưởng thành sẽ càng thấy rõ ngực của càng lõm xuống. Bệnh không chỉ gây biến dạng về mặt thẩm mỹ mà còn gây nhiều hệ lụy đến sức khỏe và sự phát triển.
Những nghiên cứu gần đây tại Mỹ và châu Âu cho thấy cứ 1.000 trẻ sơ sinh thì có một trường hợp bị bệnh này, trong đó tỷ lệ nam/nữ là 3:1. Vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân nhưng tính riêng các trường hợp di truyền chiếm khoảng 35-45%.
Bệnh lõm ngực bẩm sinh
Một điều chắc chắc rằng bệnh lõm ngực có thể sẽ làm tim trẻ sơ sinh không nằm đúng vị trí, lệch trái, lệch phải hoặc có khi bị ép ở chính giữa, gây thiếu hụt khối lượng máu tuần hoàn và hoạt động phát nhịp tim có thể bị nhanh lên hoặc chậm đi bất thường.
Đồng thời, dị tật này cũng khiến diện tích lồng ngực bị giảm rất nhiều. Phổi không thể giãn ra và chức năng hô hấp của bé không đảm bảo.
Có những em bé ngay lúc mới sinh đã phát hiện ngực bị lõm, nhưng cũng có khi đến 3 – 4 tuổi, thậm chí 13 tuổi mới nhận ra.
Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ sơ sinh là cách tốt nhất để phát hiện bệnh
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết
Không xác định rõ nguyên nhân cụ thể nhưng cũng có nghi ngờ nhất định về “vật thể” gây bệnh lõm ngực:
Di truyền: Yếu tố di truyền chắc chắn là một yếu tố nguy cơ lớn, chiếm tới 25% tỷ lệ bệnh nhi bị lõm ngực có người thân cũng bị lõm ngực. Tần suất của bất thường này ở khoảng 1 trong số 400-1.000 trẻ em và thường có tỷ lệ cao hơn từ 3 đến 5 lần ở nam giới so với phụ nữ.
Hội chứng Marfan: Đây được xác định là một dị dạng độc lập không liên quan bệnh lý hoặc có thể đi chung với các bất thường khác như gù, vẹo, và rối loạn mô liên kết trong hội chứng Marfan. Nếu không được điều trị sớm biến dạng sẽ trở nên trầm trọng hơn khi trẻ lớn.
Nhiễm trùng đường hô hấp nặng: Theo một báo cáomới gần đây một số trường hợp trẻ cũng xuất hiện tình trạng lõm ngực sau một đợt bệnh viêm nhiễm nặng đường hô hấp dưới.
Dấu hiệu nhận biết
Các trường hợp lõm ngực thường có thể nhận biết được bằng mắt thường khi:
Đường rãnh sâu trước ngực của con mình khi còn bé
Khi trẻ quấy khóc hoặc hít sâu, rãnh này trở nên rõ hơn.
Thông thường, đường rãnh này trở nên sâu hơn, dễ nhận thấy hơn khi con bạn lớn lên, đặc biệt trong thời kỳ đang lớn. Một số trường hợp hiếm, nó tự có thể biến mất và không bao giờ trở thành một vấn đề.
Có nên phẫu thuật lõm ngực cho trẻ sơ sinh không?
Nếu bạn phát hiện con mình bị lõm ngực ngay từ lúc mới sinh ra, cha mẹ cũng không nên vội nghĩ đến các phương pháp can thiệp y khoa sớm khả năng đề kháng của trẻ sơ sinh và phục hồi sau phẫu thật còn kém. Ngoài ra, xương trẻ sơ sinh và nhũ nhi quá mềm, nếu can thiệp sớm sẽ dễ dẫn đến mất đối xứng khi trưởng thành.
Dù có can thiệp sớm cũng phải đợi qua tuổi mầm non. Vì trẻ 3-4 tuổi thường sẽ không can thiệp phẫu thuật bệnh không quá nặng.
Tốt nhất nên thực hiện phẫu thuật khi trẻ 7 – 12 tuổi. Những trẻ bị lõm ngực thường được phẫu thuật đặt thanh nâng ngực để nắn xương phát triển theo hướng mới.
Khi xương phát triển cứng, chắc thì trở lại bệnh viện để mổ lấy thanh nâng ngực ra. Khoảng thời gian chờ thường kéo dài khoảng từ 2 đến 3 năm tùy tình trạng phát triển của xương.
Trong thời gian chờ đến tuổi phù hợp, bạn có thể đưa trẻ đến các trung tâm vật lý trị liệu để tập thở, các bài tập tăng sức cơ vùng ngực. Hoặc phụ huynh cho trẻ tập thể dục những động tác tăng hô hấp, nhất là đi bơi.
Nếu bỏ qua những dấu hiệu đây là hệ lụy
Cũng như các bệnh thường gặp khác ở trẻ sơ sinh, nếu phát hiện bệnh lõm ngực muộn có thể ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần của trẻ khi trưởng thành:
Phần xương ức không ở vị trí bình thường mà nằm phía dưới mũi ức bị lõm vào. Trẻ có thể bị lõm về bên phải hoặc bên trái.
Tùy theo mức độ bệnh mà có thể gây đau cho trẻ do biến dạng xương, căng cơ hoặc chèn ép tim.
Trẻ vẫn cảm thấy tự ti hơn về hình thức bất thường của mình, vì điều này mà có thể chậm phát triển so với bạn bè.
[inline_article id=190867]
Bệnh lõm ngực ở trẻ sơ sinh có thể phát hiện và điều trị sớm nếu cha mẹ lưu tâm đến biểu hiện bất thường của bé hàng ngày. Đừng chủ quan nếu không muốn con bạn tự ti khi trưởng thành.
Từ tháng thứ 5, 6 sau khi sinh thực phẩmăn dặm của trẻ chủ yếu là cháo loãng, nhiều nước, rây nhuyễn. Vậy bé 7 tháng tuổi ăn được gì?
1. Trẻ 7 tháng tuổi ăn dặm như thế nào?
Từ tháng thứ 7; mẹ có thể cho bé ăn thức ăn ở dạng đặc hơn, ít loãng, có hình khối (không cần rây). Thịt cá rau củ lúc này có thể xay nát và dùng trực tiếp mà không cần rây để tận dụng tối đa chất xơ.
Đây cũng là giai đoạn bé phát triển chiều cao và cân nặng tốt, mẹ đọc thêm bài viết lượng calo cần thiết cho trẻ mỗi ngày để giúp con không bị thiếu hay thừa dinh dưỡng nhé.
2. Trẻ 7 tháng ăn dặm cần chú ý điều gì?
Trước khi biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ cần hiểu rõ về tầm quan trọng của dưỡng chất để bổ sung cho phù hợp.
Ở giai đoạn này, bé rất dễ thiếu hụt những vi chất dinh dưỡng cần thiết. Mẹ chú ý:
Sắt:11mg mỗi ngày là nhu cầu sắt bé cần để nuôi dưỡng các tế bào máu và đóng góp vào sự phát triển của não bộ.
Kẽm: rất cần cho sự phát triển của tế bào, nâng cao hệ miễn dịch và chữa lành các vết thương. Bé cần 0,003g kẽm mỗi ngày.
Vitamin C:bé cần 50mg mỗi ngày để ngăn ngừa sự xâm nhập của các vi khuẩn, vi rút gây bệnh; giúp tăng cường khả năng hấp thụ chất sắt.
Ngoài ra, các nhóm vitamin B, vitamin A, omega, DHA,.. cũng quan trọng và góp phần vào sự phát triển toàn diện của trẻ.
Biết nhóm dưỡng chất thiết yếu cũng cần thiết như biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì
3. Bé 7 tháng tuổi ăn được những gì?
Theo nhu cầu dinh dưỡng kể trên; mẹ có thể cho bé ăn dặm thêm những loại thực phẩm mới. Một chế độ dinh dưỡng cho trẻ 7 tháng tuổi bao gồm những món thực phẩm như sau.
3.1 Bé 7 tháng tuổi ăn được rau gì?
Bé 7 tháng có thể ăn được nhiều loại rau. Để tập cho bé ăn dặm; mẹ cần nấu chín rau củ để làm mềm; sau đó, nghiền hoặc trộn rau củ cho phù hợp với bé.
Những loại rau gì cho bé 7 tháng tuổi ăn dặm được?
Cà rốt.
Bí ngô.
Trái bơ.
Bí ngòi.
Cải bắp.
Cải xoăn.
Măng tây.
Đậu xanh.
Ớt chuông.
Củ cải vàng.
Đậu Hà Lan.
Súp lơ trắng.
Rau chân vịt.
Bông cải xanh.
Cải củ Thụy Điển.
3.2 Thực phẩm giúp bé 7 tháng bổ sung tinh bột
Với những nhóm thực phẩm bổ sung tinh bột; mẹ có thể nấu chín; nghiền hoặc trộn để cho bé dễ ăn. Mẹ trộn ngũ cốc với sữa mẹ; hoặc sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh; hoặc sữa bò nguyên chất (đầy đủ chất béo) và đã được tiệt trùng.
Những thực phẩm giàu tinh bột gì mà trẻ 7 tháng tuổi ăn được?
Bé 7 tháng tuổi ăn được thịt gì? Thịt gà, thịt bò hay cá đều rất có lợi!
Ngoài việc cung cấp cho bé chất đạm, thịt, trứng này còn chứa các chất dinh dưỡng hữu ích khác; chẳng hạn như sắt và kẽm, rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh.
Mẹ có thể nghiền hoặc trộn các loại trái cây để cho bé 7 tháng dễ ăn. Những loại trái cây có “thịt” hơi cứng sẽ cần được nấu chín và làm mềm. Mẹ đừng quên rửa sạch; loại bỏ vỏ; hoặc những phần trái cây thâm nhé.
Những loại hoa quả gì tốt cho bé 7 tháng tuổi ăn được:
Nhiều mẹ thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được bơ sữa gì?
Thực phẩm sữa tiệt trùng như sữa chua béo và pho mát tiệt trùng là những thực phẩm thích hợp cho bé từ khoảng 6 tháng tuổi.
Sữa chua nguyên chất, không đường; hoặc sữa chua nguyên chất là một lựa chọn tốt vì chúng không chứa thêm đường. Sữa bò hoặc sữa dê hoặc sữa cừu đã được tiệt trùng toàn bộ (nguyên chất béo) có thể được sử dụng để nấu ăn hoặc trộn với thức ăn từ khoảng 6 tháng tuổi; nhưng không phải là thức uống cho đến khi con được 12 tháng.
Phô mai tách muối cũng là một lựa chọn hữu ích khác cho các bé; vừa có thể bổ sung các chất dinh dưỡng lại đa dạng thêm thực đơn cho con nên các mẹ cũng có thể thử nhé.
4. Thực đơn ăn dặm cho bé 7 tháng tuổi
4.1 Bé 7 tháng tuổi ăn được thực đơn gì theo ngày?
Bé 7 tháng tuổi ăn dặm được gì theo ngày?
4.2 Bé 7 tháng tuổi ăn được thực đơn gì theo tuần?
Bé 7 tháng một ngày cần chia thành 5-6 cữ ăn khác nhau. Vì bụng bé còn nhỏ; chưa hấp thụ được một lượng thức ăn lớn mỗi lần. MarryBaby gợi ý mẹ thực đơn cho bé ăn dặm trong 4 tuần như sau:
Bé 7 tháng tuổi ăn dặm được gì theo tuần?
4.3 Thực đơn 30 ngày ăn dặm cho bé 7 tháng
Sau khi biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ biến tấu món ăn hoặc theo thực đơn 30 ngày như sau:
Ngày 1,2,3: Ăn cháo.
Ngày 4: Cháo nấu cà rốt và trà trái cây.
Ngày 5: Cháo rau ngót.
Ngày 6: Cháo nấu với bí đỏ.
Ngày 7: Cháo và bông cải xanh xay nhuyễn.
Ngày 8: Bí xanh rây, cháo và nước lọc.
Ngày 9: Súp khoai lang nấu với bông cải và chút nước lọc.
Ngày 10: Súp bí đỏ nấu với sữa mẹ.
Ngày 11: Nước lọc, cháo trắng tỉ lệ 1:10, rau xanh.
4.4 Thực phẩm gì cho bé 7 tháng tuổi ăn dặm nhận được nhiều dưỡng chất
Bí đao: Bé 7 tháng tuổi ăn được gì để giảm táo bón? Với kết cấu mềm, có vị thanh ngọt tự nhiên, dễ ăn, bí đao luôn là lựa chọn tuyệt vời để chế biến các món ăn dặm cho bé. Ăn bí đao giúp bé thanh nhiệt và ngăn ngừa táo bón. Mẹ có thể lấy một ít bí đao mang đi xay nhuyễn và nấu cùng với bột ăn dặm. Ngoài ra nước ép bí đao cũng rất tốt và dễ uống cho bé.
Đậu lăng: Đậu lăng rất giàu protein, canxi cùng hàm lượng chất xơ dồi dào. Đây là loại thực phẩm vừa rẻ; vừa an toàn lại vừa tốt cho sức khỏe của bé. Để chế biến, các mẹ nên nghiền nhỏ đậu lăng. Sau đó, trộn đậu cùng sữa hoặc trộn cùng với bột để tạo nên thực đơn ăn dặm cho bé thật bổ dưỡng.
Rau màu xanh đậm: Theo các chuyên gia, nếu mẹ đang thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được gì thì các loại rau có màu xanh đậm là một câu trả lời không thể thiếu. Bởi chúng rất giàu chất sắt, beta-carotene cùng các vitamin thiết yếu khác.
Trong số đó, phải kể đến cải bó xôi, cải xoăn, củ cải. Mẹ có thể lựa chọn những phần lá tươi nhất và xay nhuyễn rồi trộn cũng bột ngũ cốc hoặc trộn cùng sữa.
Cà rốt: Bé 7 tháng tuổi ăn được gì để giúp mắt sáng và tăng thị lực? Mẹ nên lựa chọn cà rốt để chế biến món ăn dặm hàng ngày. Trong cà rốt chứa nhiều vitamin A cũng như beta-carotene. Mẹ nhớ nhé, cà rốt có vỏ càng đậm thì càng chứa beta-carotene.
Bơ: Dinh dưỡng cho bé 7 tháng tuổi cần bổ sung nhiều chất béo có lợi cùng lượng chất xơ dồi dào. Những dưỡng chất đó đều tập hợp trong quả bơ. Theo các nghiên cứu khoa học, thành phần chất béo cũng như protein có trong bơ tương tự như sữa mẹ, rất tốt cho bé. Với vị thơm ngọt, dễ ăn, đó là lý do vì sao nhiều bé rất thích món sinh tố từ quả bơ.
5. Lưu ý gì khi bé 7 tháng tuổi ăn dặm được
Ngoài biết bé 7 tháng tuổi ăn được gì; mẹ nhớ chú ý những nguyên tắc sau khi cho bé ăn dặm:
Theo các chuyên gia, tuy 7 tháng tuổi là thời điểm bé có thể ăn dặm. Tuy nhiên sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn không được bỏ. Bởi đó là nguồn dinh dưỡng quan trọng, cung cấp đầy đủ protein và các axit béo có lợi. Bé cần bú sữa mẹ, khoảng 600-700ml/24h.
Mỗi ngày bé cần được bú từ 3 đến 5 lần, mỗi lần từ 180ml đến 240ml. Số cữ ăn dặm của bé khoảng 2 – 3 lần. Để tránh tình trạng dị ứng, mẹ nên cho bé ăn thử một loại thức ăn trong 3 ngày.
Vào thời điểm này, bé đã biết ăn những món ăn đặc; nhưng rất cần được xay nhẹ hoặc nghiền nhỏ. Do dạ dày cũng như hệ tiêu hóa của bé còn non nớt nên mẹ chỉ nên cho bé ăn với một lượng nhỏ.
Một số lưu ý khác:
Đừng quên nhóm chất béo khi chế biến món ăn cho bé.
Không nêm cho gia vị vào thức ăn để bảo vệ thận của bé.
Nấu cháo theo tỉ lệ 1:7, tức là cứ 10g gạo thì cần nấu với 70 ml nước.
Kết hợp cháo với các loại thịt, cá, rau, củ… cùng với thay đổi cách chế biến để đa dạng bữa ăn làm phong phú khẩu vị của bé.
Thay đổi hoặc kết hợp các phương pháp ăn dặm khác nhau để có sự phù hợp nhất với bé và tạo hứng thú cho bé trong việc ăn uống.
Không thúc ép tạo tâm lý sợ hãi ở trẻ khi dùng bữa. Vì giai đoạn này trẻ vẫn còn đang làm quen với việc ăn dặm; sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho trẻ dưới 12 tháng tuổi.
Mẹ lưu ý, trong giai đoạn này sữa mẹ vẫn rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ sơ sinh. Vì thế dù đã giải đáp được thắc mắc bé 7 tháng tuổi ăn được gì đã tự tin lên thực đơn ăn dặm cho bé. Thậm chí bắt đầu tăng dần số bữa ăn dặm cũng như số lượng thực phẩm, thì sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính của bé cưng, mẹ nhé!
Để tự tin cho bé ăn dặm với cháo dinh dưỡng, mẹ cần hiểu rõ về giá trị dinh dưỡng, cách chế biến, bảo quản và lên thực đơn mỗi ngày. Đặc biệt cần nhìn nhận được những ẩn họa từ các loại cháo nấu sẵn hoặc đóng gói đang có trên thị trường hiện nay.
Trẻ bao nhiêu tháng ăn được cháo dinh dưỡng?
Trẻ mấy tháng ăn được cháo dinh dưỡng? Ở giai đoạn 6 tháng tuổi, bé có thể ăn được cháo xay nhuyễn và đây cũng là món ăn phổ biến trong thực đơn ăn dặm của trẻ.
Trẻ trên 6 tháng mẹ nên dùng thịt nạc heo, lòng đỏ trứng, tàu hủ non và các loại cá đồng. Tuy nhiên, mẹ nên lưu ý không cho bé ăn thịt bò, thịt gà, các loại hải sản… Đồng thời, hệ tiêu hóa của bé cũng còn non yếu nên mẹ không nên kết hợp cá, thịt hoặc các loại rau với nhau vì gây khó tiêu hóa.
Nấu cháo ăn dặm cho bé cần đa dạng dinh dưỡng, với tỉ lệ phối hợp tốt nhất giữa các loại đạm có nguồn gốc thực vật và động vật là 50/50. Ví dụ, mẹ cho trẻ ăn bữa trưa với cháo thịt, trứng, cá,… thì buổi chiều ăn cháo với đậu hũ, đậu, rau,…
Cháo dinh dưỡng nấu sẵn có đảm bảo an toàn?
Theo ThS. Lê Thị Hải (Viện Dinh dưỡng), bình thường để bổ sung chất đạm đầy đủ, trẻ 7 – 12 tháng tuổi một ngày cần 80 – 100g thịt hoặc thịt của cá, tôm chia 3 – 4 bữa, hoặc 1 lòng đỏ trứng gà/bữa. Một tuần cho trẻ ăn từ 3 – 4 quả trứng.
Nếu mẹ cho bé ăn cháo dinh dưỡng nấu sẵn thì khó có thể đáp ứng được điều đó. Vì thường khi mua 1 suất cháo, người bán hàng sẽ chỉ cho 1 thìa nhỏ thịt và rau, củ quả. Xét trên khía cạnh dinh dưỡng, thì cháo ăn dặm nấu sẵn không đảm bảo đủ dưỡng chất cần thiết cho trẻ.
Cháo dinh dưỡng nấu sẵn ẩn chứa nhiều nguy cơ cho hệ tiêu hóa của bé
Ngoài ra, thịt, cá, rau được bày trên xe đẩy, trong tủ kính từ sáng đến trưa cũng khiến cho vi khuẩn xâm nhập. Nó dễ làm trẻ bị tiêu chảy vì hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch sau khi sinh chưa hoàn thiện.
Bên cạnh đó, nguồn gốc các loại thực phẩm để nấu cháo có an toàn không vẫn còn là câu hỏi cần lời giải đáp. Nhiều cửa hàng cháo đặt lợi nhuận lên hàng đầu, mua những thực phẩm không còn tươi ngon về để chế biến, trẻ ăn phải rất dễ bị tiêu chảy và ngộ độc.
Như vậy, có nên mua cháo dinh dưỡng cho bé đã được nấu sẵn? Câu trả lời là không.
Cháo ăn dặm đóng gói liệu có an toàn hơn?
Có nên mua cháo dinh dưỡng cho bé? Nhiều người cho rằng, các món cháo cho bé đóng gói sẵn sẽ sạch sẽ và an toàn hơn vì được chế biến công nghiệp. Thêm vào đó thành phần ghi trên bao bì ghi lượng chất đạm, lượng rau xanh… được tính toán rất khoa học, phù hợp với từng lứa tuổi.
Trên thực tế, các cơ quan chức năng cũng đã phát hiện nhiều mẫu cháo dinh dưỡng có chứa loại hóa chất như chất bảo quản natri benzoate. Đây là hóa chất chống mốc, giúp thực phẩm không bị đổi màu, giữ mùi nguyên thủy.
Trong khi đó trẻ em rất nhạy cảm với thực phẩm, vì vậy chất bảo quản cho vào thực phẩm trẻ em là không tốt.
Cách nấu cháo dinh dưỡng tại nhà cho bé an toàn, tiện lợi
Nếu có con nhỏ, cách tốt nhất là phụ huynh nên tự nấu các món cháo cho bé ăn dặm tại nhà, vừa đầy đủ chất dinh dưỡng, lại sạch sẽ. Cách nấu cháo nhanh nhất mà vẫn thay đổi được khẩu vị từng bữa là nấu một nồi cháo trắng.
Sau đó mẹ để trong tủ lạnh. Thịt, cá, tôm cũng được xay nhuyễn, chia thành từng phần, đủ một bữa để trong ngăn đá tủ lạnh. Đến bữa, mẹ chỉ cần lấy đủ lượng cháo ra nấu.
Một số chú ý khi lựa chọn nguyên liệu
Chọn gạo: Gạo là thành phần chính không thể thiếu khi nấu cháo dinh dưỡng cho bé. Vì thế, chúng ta nên chọn mua loại gạo tròn, căng, màu trắng sữa và không lẫn tạp chất quá nhiều.
Bạn có thể chọn loại gạo dẻo thơm để khi nấu cháo, sẽ có độ đặc sánh, thơm ngon hơn đấy. Ngoài ra, gạo dùng để nấu cháo ăn dặm tốt nhất là gạo vẫn còn lớp vỏ cám bên ngoài đấy.
Nguyên liệu tươi ngon, đảm bảo sẽ giúp bé hấp thu đầy đủ dinh dưỡng khi ăn dặm
Thêm 1 lưu ý nhỏ là khi vo gạo, bạn đừng nên chà xát quá kĩ, bởi vitamin B1 có trong gạo rất dễ hòa tan trong nước đấy nhé. Hãy vo gạo nhẹ tay, để xả sạch lớp bụi bẩn thôi bạn nha!
Chọn rau củ: Không chọn nững rau héo úa, dập nát và có mùi lạ. Đảm bảo ngâm rửa sạch rau và gọt bỏ vỏ đối với củ quả trước khi chế biến cho trẻ.
Khi nấu cháo dinh dưỡng, các bạn chỉ nên lấy phần lá, thân mềm và bỏ các phần thân già, cứng đi nhé. Vì nó sẽ gây khó tiêu cho các bé đấy.
Chọn thịt, tôm, cá...: Chọn thịt khô ráo, màu sắc tươi tự nhiên, có độ đàn hồn. Tuyệt đối tránh thịt có màu tái xanh, kém tươi, màng ngoài nhớt, dính. Đó là thịt đã ôi thiu và để lâu ngày thì không dùng để nấu cháo dinh dưỡng cho bé.
Bí quyết nấu cháo ăn dặm mẹ cần nhớ
1. Cách nấu cháu ngon, nhừ, nở đều, không dính đáy
Mẹ nhớ cho nước sạch vào nồi, nấu đến khi sôi già rồi mới cho phần gạo đã vo sạch vào ninh đến khi nhừ. Đừng quên khấy đều tay để tránh cháo bị dính vào đáy nồi nhé.
Cứ tiếp tục như vậy cho đến khi nước sối 2 lần, các bạn để cháo sôi tiếp thêm 7 phút rồi đậy kín nắm để trên bếp nhé. Mẹ cũng có thể sử dụng bình ủ cháo (nếu có) để cháo nhanh nhừ, không vỡ hạt mà lại nở đều nữa đấy.
[inline_article id=195949]
2. Không cần ninh, hầm xương lấy nước dùng
Nhiều người dùng nướng hầm xương nấu cháo với hi vọng những chất bổ từ thịt xương được hòa tan trong chất hầm sẽ giúp các bé hấp thu dễ dàng hơn. Sự thật là nước hầm xương nấu cháo có ngon hơn và vị ngọt tự nhiên hơn.
Tuy nhiên nó không đủ dưỡng chất cho trẻ so với có thịt và rau củ. Vì vậy, không nhất thiết ninh hầm xương cả đêm chỉ để lấy nước dùng nấu cháo bạn nhé.
Thay vào đó, hãy thêm thịt và rau củ xanh vào cháo để bổ sung chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất cho bé nha.
3. Thêm một muỗng dầu ăn để giúp bé hấp thu tốt hơn
Mẹ cho 1 hoặc 2 muỗng dầu ăn nhỏ vào cháo dinh dưỡng sau khi nấu xong sẽ không khiến các bé bị đầy bụng hay khó tiêu đâu. Ngược lại dầu ăn là nguồn cung cấp chất béo chính cho cơ thể giúp bé hấp thu được các chất dinh dưỡng trong thức ăn nữa đấy.
Khi cháo gần chín, bạn tắt bết rồi cho thêm 1 – 2 muỗng nhỏ dầu ăn nhé, nhớ đừng chon ngay từ đầu hay trong khi nấu cháo nha.
Cho một muỗng dầu ăn sẽ giúp bé hấp thu tốt hơn
4. Thời gian bảo quản và hâm nóng cháo dinh dưỡng
Nên cho trẻ ăn cháo ngay khi vừa nấu xong, để đảm bảo nóng sốt, ngon miệng và không bị mất các chất dinh dưỡng. Cần hâm lại cháo ngay sau 2 tiếng nếu để cháo ở ngoài nhiệt độ thường.
Quá 2 tiếng thì nên bảo quản cháo trong ngăn mát tủ lạnh nhé. Tuy nhiên mẹ cần chú ý không nên trữ lạnh cả ngày. Khi đó các vi sinh vật bắt đầu phát triển, rất không tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ.
Nhìn chung trong giai đoạn ăn dặm, các món cháo là món ăn hữu ích giúp bé làm quen với thực phẩm mới ngoài sữa mẹ. Khi biết cách nấu cháo dinh dưỡng cho bé thơm ngon và khoa học, mẹ sẽ giúp bé hấp thu dưỡng chất tối ưu đấy. Nếu hôm nào bố mẹ quá bận rộn, muốn mua cháo nấu sẵn cho con, bạn cần tìm hàng cháo uy tín, sạch sẽ, có tủ lạnh để bảo quản thức ăn.
Sau khi sinh, việc chuẩn bị trang phục cho trẻ sơ sinh vào mùa nóng không hề đơn giản. Cho nên đừng bỏ lỡ các lưu ý mặc đồ cho trẻ sơ sinh mùa hè sao cho bé có thể thoải mái vui chơi và vận động.
Lựa chọn trang phục có chất liệu thoáng mát
Mùa hè nắng nóng, dẫn đến trẻ sơ sinh dễ ra mồ hôi. Bên cạnh đó, da trẻ cũng mỏng manh và rất nhạy cảm với môi trường xung quanh. Vì vậy, quần áo mùa hè cho trẻ sơ sinh nên có chất liệu làm từ sợi tự nhiên. Và, một trong những loại vải mẹ nên ưu tiên lựa chọn là cotton.
Được tổng hợp từ sợi bông của cây bông vải, cotton đem lại sự thoáng mát và dễ chịu, không làm đau làn da non nớt của trẻ. Đặc biệt, nó còn giúp dễ thoát mồ hôi nhanh hơn trong thời tiết mùa hè nóng bức. Ngoài ra, các mẹ cùng có thể chọn trang phục có chất vải từ lụa mát hay vải sợi tre v.v…
Trang phục có chất liệu thoáng mát là lựa chọn hàng đầu cho trẻ sơ sinh vào mùa hè
Trang phục có màu trắng, sáng nhạt
Bạn không nên mua cho bé những bộ quần áo có màu rực rỡ như đỏ, cam hay vàng đậm…Chúng tạo nên cảm giác nóng nực và chói mắt, hoàn toàn không thích hợp với mùa hè.
Mẹ cũng không nên mua những bộ đồ có tông màu đen, nâu… vì chúng hấp thụ nhiệt nhiều hơn, gây cảm giác nóng bức cho trẻ.
Thay vào đó, trang phục có màu trắng, hay sáng nhạt trông thật mát mẻ và dịu mắt, sẽ bé cảm thấy mát mẻ, dễ chịu hơn. Bộ quần áo có tone màu này chứa rất ít phẩm màu hóa học, hạn chế gây dị ứng cho da bé.
Lưu ý mặc đồ cho trẻ sơ sinh mùa hè – Quần áo ngắn tay
Vì thân nhiệt của trẻ sơ sinh cao hơn người lớn nên mẹ mua cho bé mặc quần áo ngắn tay, váy hoặc áo body liền quần lót vào ban ngày. Lựa chọn loại trang phục này giúp bé thỏai mái vận động, không bị toát mồ hôi. Tuy nhiên, mẹ mặc quần áo dài tay cho bé vào ban đêm hoặc lúc mở điều hóa không khí.
Lưu ý mặc đồ cho trẻ sơ sinh mùa hè đầu tiên là nên mặc quần áo ngắn tay
Đội mũ thóp trong 1 tuần sau sinh
Trẻ sơ sinh có thóp đầu chưa khép hoàn toàn nên các mẹ thường cho bé đội mũ thóp. Việc đội mũ thóp trong thời gian dài là điều không nên vì nó khiến bé nóng bức, toát mồ hôi đầu dẫn đến dễ bị viêm da đầu. Cho nên, mẹ chỉ cho bé đội trong 1 tuần đầu sau sinh, sau đó bỏ mũ để đầu bé được thoáng mát.
Cho bé mặc quần áo có nhiều lớp
Một lưu ý nữa về mặc quần áo cho trẻ sơ sinh mùa hè là nên lựa chọn trang phục nhiều lớp. Khi bé mặc đồ nhiều lớp, mẹ có thể dễ dàng cởi bớt khi trẻ thấy nóng nực và bức bối.
Ngược lại, khi trời trở lạnh hoặc nhà bật điều hòa, bạn có thể mặc thêm lớp quần áo để giúp bé không bị nhiễm lạnh. Từ đó, bé dễ dàng thích nghi với sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ trong và ngoài nhà bạn.
Áo chống nắng cho bé ngày hè oi bức
Do sức đề kháng của trẻ sơ sinh còn yếu nên thời tiết nắng nóng liên tục khiến trẻ dễ bị sốc nhiệt và cháy nắng. Vì thế, mẹ cần lựa chọn trang phục chống nắng hiệu quả để bảo vệ bé yêu nhà mình.
Thoa kem chống nắng cho bé trong những ngày hè oi bức
Áo chống nắng với chất liệu cotton mát mẻ, dễ thoát mồ hôi là lựa chọn không thể hoàn hảo hơn. Ngoài ra, mẹ kết hợp áo với mũ rộng vành, kính râm, khẩu trang để ngăn chặn tia UV ảnh hưởng đến làn da mỏng manh của bé.
Một ít kem chống nắng cho trẻ nên được thoa trước khi ra ngoài đường khoảng tầm 15 phút. Lưu ý thoa nhiều kèm chống nắng vào vùng da hở như mặt, da dầu, cổ, cánh tay, chân…
[inline_article id=195790]
Chọn quần áo của thương hiệu có tiếng
Khi lựa chọn quần áo mùa hè cho trẻ sơ sinh, mẹ nên mua hàng của thương hiệu uy tín trong và ngoài nước. Đảm bảo sản phẩm có ghi rõ tên NSX, nhãn mác, ngày sản xuất, HSD, chất liệu và cách giặt…
Nhờ những lưu ý mặc đồ cho trẻ sơ sinh mùa hè trên đây, trẻ sẽ không còn bực bội, khó chịu trong những ngày hè nắng nóng nữa. Ngoài ra, bé sẽ thêm năng động, thoải mái vui chơi khi mặc những bộ quần áo thật mát mẻ.
Tình trạng này gây khó chịu, làm các bé không thể thoải mái vui đùa và ảnh hưởng sức khỏe bé nếu không biết phòng trị đúng cách. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh hăm, các vị trí bị hăm trên cơ thể bé cũng khá đa dạng nên các mẹ cần lưu ý để có phương pháp chăm sóc phù hợp.
Đâu là nguyên nhân gây ra bệnh hăm ở trẻ sơ sinh?
Sau khi sinh, da của các bé rất yếu và non, rất dễ bị tác động bởi các tác động từ bên ngoài. Chỉ cần bị xây xát nhẹ, thời tiết quá nóng, quá lạnh hoặc tiếp xúc với các chất lạ là da các bé đã xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Khi bé đổ mô hôi nhiều, hệ bài tiết sẽ phản ứng lại gây ra hiện tượng hăm ở trẻ. Trẻ sơ sinh bị hăm thường sẽ kéo dài 2-3 ngày. Nó có thể kéo dài hơn nếu các mẹ chữa trị chưa đúng cách. Nếu tình trạng này kéo dài hơn da trẻ sẽ bị nấm, nhiễm khuẩn hoặc bội nhiễm.
Làn da non nớt của các bé luôn rất nhạy cảm với những thay đổi bên ngoài
Thời điểm bệnh hăm xuất hiện thường thấy là giữa lúc giao mùa, thời tiết thay đổi từ nóng sang lạnh và ngược lại. Các vị trí bị hăm thường gặp là hăm cổ, hăm tã, hăm háng, hăm da….
Các vị trí trẻ sơ sinh bị hăm thường gặp và những biện pháp xử lý
Trẻ có thể bị hăm nhiều chổ trên cơ thể. Mỗi chổ có cách chăm sóc và xử lý riêng nên mẹ cần tìm hiểu kỹ.
Trẻ bị hăm cổ và cách phòng trị
Hăm cổ thường xảy ra ở những trẻ mập mạp bụ bẩm vì các bé thường có nhiều ngấn ở cổ. Nó gây tiết nhiều mồ hôi, không những thế, đây còn là nơi tập trung nhiều vi khuẩn, dễ gây nhiễm trùng.
Các nếp gấp ỏ cổ bé còn thường xuyên cọ xát vào nhau, tác động trực tiếp đến sự bài tiết của tuyến mồ hôi. Nó làm vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào bên trong gây ra hiện tượng hăm cổ.
Một trong những biện pháp phòng trị các mẹ thường dùng là bôi phấn rôm để hút mô hôi. Tuy nhiên đây là cách xử lí hoàn toàn sai lầm.
Phấn rôm dễ làm bít lỗ chân lông, kìm hãm quá trình bài tiết, làm vi khuẩn dễ dàng xâm nhập. Như vậy, các mẹ đã vô tình làm bệnh hăm của bé tiến triển nhanh hơn.
Dùng phấn rôm không những không cải thiện hăm mà còn khiến bệnh trở nên nặng hơn
Để đề phòng trẻ sơ sinh bị hăm, các mẹ nên cho trẻ mặc thoáng mát, tránh mặc đồ quá chặt, bí ở vùng cổ gây khó khăn cho quá trình bài tiết mồ hôi. Các mẹ cũng cần thường xuyên lau sạch vùng cổ bằng khăn mềm, hạn chế mồ hôi tích tụ.
Khi cho con bú, sẽ có một chút sữa rớt xuống cổ, các mẹ nên dùng khăn ướt nhẹ nhàng lau khô cho bé nhé. Khi phát hiện bệnh hăm, các mẹ nên tìm hiểu các loại thuốc trị hăm uy tín, đáng tin cậy để bôi cho bé kịp thời.
Bé bị hăm tã, hăm háng, hăm hậu môn và cách xử lý
Mặc tã thường xuyên hoặc khi trẻ bị tiêu chảy kéo dài làm da phải tiếp xúc với phân và nước tiểu thời gian dài. Điều này gây kích ứng da và xả ra hiện tượng hăm tã, hăm háng, hăm hậu môn. Cũng giống như vùng cổ, háng có nhiều nếp nhăn nên rất dễ gây bít mồ hôi, khiến vi khuẩn dễ xâm nhập vào da.
Ngoài ra, hăm tã, hăm háng hay hăm hậu môn cũng có thể xảy ra khi mẹ dùng cho bé các loại bỉm tã kém chất lượng, không hợp cơ địa của bé. Thay tã không đúng cách, lạm dụng phấn rôm cũng là nguyên nhân làm bé bị hâm da…
Dùng bỉm, tã không đúng cách cũng là nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị hăm
Để phòng ngừa, các mẹ không nên cho bé mặc đồ quá chật, gây cọ xát vào vùng da nhạy cảm, dẫn đến bị hăm. Các mẹ cũng rất cần chú ý lựa chọn các loại bỉm, tã có chất lượng, phù hợp với làn da của bé. Khi bé đi cầu hoặc đi tiểu, cần thay ngay bỉm, tránh không để da tiếp xúc lâu với vi khuẩn từ phân và nước tiểu.
Khi bé bị hăm nhẹ, các mẹ cần giữ cho da bé sạch và khô bằng cách dùng nước ấm lau nhẹ vùng mông, hậu môn và háng. Mẹ nên nhớ, khi lau dùng các loại khăn mềm và chị chấm nhẹ không chà xát mạnh gây tổn thương da và làm bé đau. Nếu bị tình trạng hăm của bé nặng hơn (xuất hiện mủ hay rỉ nước), mẹ cần tìm đến các bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn cách chữa trị.
Một số lưu ý cho các mẹ để phòng trị bệnh hăm cho trẻ
Mua những loại quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi.
Không dùng những sản phẩm vệ sinh có chất tẩy.
Không dùng các sản phẩm người lớn cho bé.
Khi trẻ bị hăm tuyệt đối không dùng phấn rôm bôi lên chỗ bị hăm.
Vệ sinh, giữ cho da bé luôn khô thoáng, đặc biệt là các vùng chứa nhiều mồ hôi như cổ, háng, hậu môn, mông/bẹn, nách…
Loại bỏ các loại quả có chứa nhiều axit như chanh, cam, mâm xôi, cà chua… ra khỏi thực đơn khi phát hiện bé có dấu hiệu bị hăm.
Có thể áp dụng các biện pháp dân gian như vệ sinh cho bé bằng lá trầu không, lá trà xanh, lá vối pha loãng… Tuy nhiên, nên tìm đến các bác sĩ uy tín để chữa trị khi bệnh hăm của bé có dấu hiệu nặng.
[inline_article id=194983]
Hi vọng những chia sẻ về trẻ sơ sinh bị hăm và cách phòng trị sẽ giúp các mẹ có thêm nhiều kiến thức bổ ích để chăm sóc bé con của mình một cách khỏe mạnh và khoa học nhất. Đừng để bệnh hăm trở thành rào cản khiến bé không thể vui đùa các mẹ nhé!
