Category: Sự phát triển của trẻ

Sau khi sinh, bé dưới 3 tháng tuổi thường có giấc ngủ về đêm không được liên tục. Trẻ sẽ khóc, thức dậy thường xuyên bởi nhu cầu được “ăn”, đại tiểu tiện nhiều lần, nơi ngủ không được thoải mái… Đây là tình trạng bình thường và hay gặp ở hầu hết tất cả các trẻ. Tuy nhiên, nếu trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình khóc thét thì mẹ nên lưu ý. Vì ngoài nguyên nhân sinh lý thì rất có thể bé đang gặp một số bệnh lý nào đó.

Đi tìm nguyên nhân

Trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình là một trong những phản xạ tự nhiên của bé sau khi được sinh ra. Bởi bé đã quen với môi trường ấm áp và an toàn khi còn ở bên trong bụng mẹ. Những tiếng ồn, cảm giác lạc lõng bất an sẽ làm cho cơ thể sinh ra phản xạ giật mình như là bản năng để trấn an và bảo vệ bản thân.

Tuy nhiên, trường hợp trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình và bỗng nhiên khóc thét lại là một vấn đề khác mà bạn không nên xem nhẹ. Có thể là do một trong những nguyên nhân dưới đây:

1. Trẻ gặp ác mộng

Điều này có vẻ hơi mơ hồ nhưng nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình khóc thét có liên quan đến giấc mơ. Giấc ngủ của trẻ thường là những giấc ngủ nhanh hay còn gọi là REM, lúc này giấc mơ thường hay xảy ra nhất.

Nếu quan sát mẹ sẽ thấy bé thường hay co giật, nhấp nháy mi mắt, hơi thở không đều, ngủ không yên giấc như sắp thức dậy. Cuối cùng bé sẽ thức dậy với tiếng khóc thét thất thanh kèm theo sự khó chịu.

2. Trẻ bị thiếu canxi

Khi nhu cầu canxi của cơ thể không được đáp ứng đủ sẽ ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của hệ thần kinh trung ương. Làm cản trở quá trình sản xuất melatonine, một chất tạo cảm giác thư giãn và đem lại giấc ngủ ngon. Do đó, thiếu canxi khiến giấc ngủ của trẻ sơ sinh bị ức chế, hay giật mình khóc lóc.

3. Hội chứng quấy khóc

Đây là hội chứng thường gặp chiếm khoảng 20% ở trẻ sơ sinh, dân gian hay gọi là khóc dạ đề. Đặc điểm của hội chứng này là trẻ thường hay giật mình thức giấc và khóc dữ dội vào ban đêm. Khóc dạ đề không gây nguy hiểm đến sức khỏe của bé và sẽ hết khi được vài tháng tuổi.

4. Trẻ sơ sinh bị bệnh

Bệnh tật là một trong những nguyên nhân chính khiến trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình khóc thét. Khi đang ngủ, một cơn đau bất chợt hay sự khó chịu nào đó ùa đến làm cho bé thức dậy và bắt đầu khóc để “thông báo” cho bố mẹ.

Trẻ có thể bị mắc một số bệnh lý như viêm họng, đau bụng, đặc biệt là chứng trào ngược dạ dày thực quản khá phổ biến với các biểu hiện như giật mình, khóc đêm, ngủ hay vặn mình… Ngoài ra, khi gặp những bất thường về cấu trúc hoặc chức năng của não bộ cũng khiến trẻ bị giật mình và khóc thét.

5. Một số nguyên nhân khác

Hiện tượng trẻ ngủ hay giật mình khóc thét còn có mối liên quan đến một vài sự khó chịu về thể chất như:

• Mỗi đêm bé sẽ thức dậy 3-4 lần để “ăn”, do đó khi quá đói trẻ cũng có thể giật mình thức giấc khóc lóc đòi bù
• Trong đêm tã của bé đã quá ướt khiến bé cảm thấy khó chịu giật mình tỉnh giấc. Và cuối cùng trẻ sẽ “phàn nàn” về vấn đề này bằng cách khóc thật to
• Chỗ ngủ không được thoải, quá nóng hoặc quá lạnh cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ
• Đôi lúc, chỉ vì muốn cảm nhận được sự ấm áp, vổ về và sự an toàn khi được nằm trong vòng tay mẹ mà khi đang ngủ bé cũng giật mình bắt đầu khóc

Cần làm gì khi trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình khóc thét?

Giấc ngủ có vai trò rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh, nếu tình trạng trên kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của bé. Theo đó, trẻ sẽ dễ mắc bệnh, chậm tăng cân nặng và chiều cao. Vì vậy, khi trẻ ngủ hay bị giật mình khóc thét mẹ nên lưu ý một vài điểm sau:

• Hạn chế đến mức tối đa những nguy cơ có thể khiến trẻ giật mình tỉnh giấc như tiếng ồn, tã bỉm bị “quá tải”, nơi ngủ không được thoải mái…
• Nên cho bé bú thường xuyên, tránh để mỗi cữ bú cách nhau quá lâu làm trẻ bị đói
• Bổ sung vitamin D cho trẻ bằng cách tắm nắng hoặc uống vitamin D
• Trường hợp trẻ giật mình khóc thét dai dẳng, co bụng, mặt tím tái, không thể nào dỗ bé nín thì mẹ nên đưa bé đi khám càng sớm càng tốt

Nắm rõ nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ hay giật mình khóc thét mẹ sẽ có những điều chỉnh kịp thời để hạn chế mức tối đa nhé!

Thời tiết nóng nực khó chịu cộng với việc mặc tã thường khiến vùng háng của trẻ nhỏ bị hăm. Kết hợp với việc nắm rõ nguyên nhân gây bệnh và hiểu về cách trị hăm háng bằng mẹo dân gian giúp mẹ dễ xử lý tình trạng này.

Các loại hăm háng phổ biến

Bệnh hăm da là tên thường gọi của tình trạng nổi mẩn đỏ ở các vùng da gấp nếp. Đây là tình trạng phát ban có thể xuất hiện trong suốt cuộc đời của mỗi người.

Sau khi sinh nếu trẻ thường xuyên mặc tã sẽ dễ bị hăm tã hơn. Hoặc có thể do nguyên nhân ẩm ướt và cọ xát của quần áo, tã… Nước tiểu hoặc phân trong tã thời gian lâu sẽ gây ra kích ứng da và phát triển vi khuẩn hoặc men nấm. Đôi khi nhiễm trùng da, viêm da cũng là nguyên nhân gây hăm tã. Ngoài ra hương thơm tẩm trong tã hoặc khăn lau cho bé cũng có thể gây kích ứng da.

Có 2 loại hăm tã phổ biến:

• Nếu bị nhiễm khuẩn, bé sẽ có mảng hăm màu vàng và mảng hăm chứa nước, vết loét có mủ hay bị đóng vảy như sáp ong trên mông bé.
• Nếu hăm do nấm, nơi mảng hăm sẽ có màu đỏ tươi, với những mụn nhỏ màu đỏ lan tỏa từ rìa vết hăm. Mẹ cũng sẽ thấy những mẩn đỏ nổi lên ở những vùng bẹn,cổ hay nếp gấp trên da bé. Da bé cũng có thể bị kích ứng do dính nước tiểu, phân… nhưng đối với dạng hăm tã này, mẹ chỉ thấy những mảng hăm xuất hiện ở vùng mặc tã.

Khi bị hăm háng, nếu mẹ vệ sinh cho bé kém sẽ có nhiều khả năng trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng bởi đây là vùng da luôn ấm và có xu hướng giữ ẩm. Vì thế sẽ tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn và dẫn đến một số bệnh nấm da nguy hiểm khác.

Phương pháp trị hăm an toàn từ dân gian

Nếu con bạn mắc bệnh hăm da, đơn giản là nên giữ vùng hăm da được khô ráo và tiếp xúc với không khí nhiều. Đồng thời tham khảo các bài thuốc dân gian sau đây để cải thiện làn da của trẻ một cách hiệu quả và tránh các tổn thương không mong muốn về da cho trẻ một cách an toàn sức khỏe nhất.

1. Sử dụng lá trầu không: Trầu có vị cay nồng và tính ấm nên có khả năng kháng khuẩn, tiêu viêm, giảm đau. Khi trẻ bị hăm háng mẹ chỉ cần lấy khoảng 3-4 lá trầu không rửa sạch, sau đó đun sôi để nguội. Tiếp đến, dùng khăn sạch giặt ướt bằng nước trầu không để nguội, nhẹ nhàng thấm lên vùng háng đan bị hăm của bé. Làm liên tục trong vòng một tuần, một ngày khoảng ba lần, chắc chắn chứng hăm của bé sẽ thuyên giảm đáng kể.

2. Chữa hăm tã bằng cây mã đề: Dùng một ít lá mã đề tươi, rửa sạch, ngâm qua nước muối để ráo rồi vò nát sau đó thoa nhẹ nước lên da bé, nước cây mã đề có tác dụng làm dịu da và hàn gắn những tổn thương trên da háng do hăm tã gây ra.

3. Trị hăm với lá khế: Chỉ cần lấy nắm lá khế rửa sạch, vẩy khô, giã nát cùng chút muối, cho thêm nước sôi để nguội rồi chắt lấy nước. Sau đó mẹ dùng mảnh vải sạch, mềm, giặt trong chậu nước lá Khế để nguội, vắt khô và thấm vào vùng háng hăm của bé.

4. Dùng búp ổi non: Mẹ cũng có thể lấy búp ổi hoặc lá ổi rửa sạch, đun lên lấy nước rửa chỗ hăm háng cho bé.

[inline_article id=40103]

Ngăn ngừa hăm tã hiệu quả

• Giữ bé khô, sạch và mát là cách chắc chắn nhất để tránh hăm tã.
• Thay tã cho bé thường xuyên và lau rửa vùng sinh dục kỹ. Tuy nhiên tránh lau quá mức bằng khăn tay có thể gây ra kích ứng và làm khô da.
• Đảm bảo tã không quá chật. Chừa chỗ cho không khí lưu thông quanh vùng mông của bé.
• Nếu bạn đang cho bé bú, tiếp tục càng lâu càng tốt vì sữa mẹ có tác động đến độ pH trong nước tiểu và phân của bé, làm giảm hăm tã. Bé được bú sữa mẹ và mặc loại tã dùng một lần sẽ ít gặp hăm tã hơn.

Nếu vết hăm kéo dài vài ngày dù đã áp dụng cách trị hăm háng mà không có tiến triển tốt hơn, hoặc bé yêu bị sốt, mê man thì mẹ cần đưa bé đi bệnh viện càng sớm càng tốt.

Trẻ sơ sinh đi ngoài hay bị tiêu chảy là bệnh lý khá phổ biến sau khi sinh. Có nhiều cách điều trị chứng đi phân sống ở trẻ nhưng mẹo chữa đi ngoài cho trẻ sơ sinh hiệu quả hơn cả thuốc Tây vẫn được lưu truyền là sử dụng gừng và trái hồng xiêm xanh.

Đây là hai phương pháp được nhiều mẹ truyền miệng bởi không chỉ đơn giản, an toàn mà còn phát huy tác dụng điều trị đi phân ngoài rất nhanh, chỉ sau 1-2 ngày trẻ đỡ bệnh.

Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị tiêu chảy?

Có nhiều yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến việc trẻ sơ sinh bị tiêu chảy. Nếu phát hiện và điều trị kịp thời bệnh nhanh chóng dời xa bé yêu. Ngược lại nếu để tình trạng mất nước kéo dài sẽ khiến quá trình trao đổi chất của bé bị ảnh hưởng nhanh chóng. Mất nước nghiêm trọng thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

3 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tiêu chảy ở em bé mới sinh:

1. Nhiễm trùng đường ruột: Đây được xem là nguyên nhân hàng đầu gây nên bệnh tiêu chảy ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là virus Rota. Loại virus này gây ra bệnh viêm dạ dày, viêm ruột và một số bệnh nhiễm trùng khác.

2. Không dụng nạp lactose: Lactose là một thành phần có trong sữa công thức, sữa bò và cả sữa mẹ. Khi cơ thể trẻ sơ sinh không sản xuất đủ lactase, một loại enzyn cần thiết để tiêu hóa Lactose. Khiến cho hàm lượng Lactose bị tích tụ ở ruột, gây nên các vấn đề về đường ruột trong đó làm cho bé bị tiêu chảy.

3. Rối loạn tiêu hóa: Do hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh vẫn còn đang trong giai đoạn hoàn thiện và rất nhạy cảm với những thay đổi cho dù là nhỏ nhất. Khi bé đang bú sữa mẹ nhưng chuyển sang sữa công thức đôi lúc làm bé bị tiêu chảy. Hay thậm chí một vài món ăn lạ trong thực đơn của mẹ hoặc thực đơn ăn dặm cũng có thể gây nên tình trạng tiêu chảy.

Dấu hiệu nhận biết: Bé đột nhiên đi ngoài nhiều hơn so với những ngày khác, phân lỏng hơn cho đến rất lỏng, loãng hoặc chỉ toàn nước và màu sắc thay đổi, mùi tanh hoặc nhợn hơn. Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy nặng do nhiễm trùng đường tiêu hóa thì phân còn có thể lẫn cả máu. Kèm theo đó trẻ có biểu hiện khó chịu, hay quấy khóc, bú kém, có thể sốt cao…

[inline_article id=61371]

2 bài thuốc dân gian đơn giản mà hiệu quả

Để hạn chế tình trạng kháng kháng sinh ở trẻ em, hầu hết các mẹ được khuyên nên áp dụng một số mẹo dân gian đã được kiểm chứng khoa học trước đó. Nếu tình trạng bệnh không giảm thì đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được điều trị. Với trẻ sơ sinh đi ngoài nhiều mẹ có thể áp dụng 2 cách sau:

Gừng tươi nướng

Gừng là gia vị phổ biến trong gian bếp của các mẹ Việt. Với những mẹ đang có con nhỏ, gừng không chỉ đơn thuần dùng để nêm nếm cho các món ăn mà còn là bài thuốc hữu dụng điều trị nhiều bệnh.

Với trẻ có dấu hiệu tiêu chảy, đi ngoài phân sống mẹ sử dụng gừng tươi rửa sạch, nướng cho chín. Sau đó gọt bot vỏ ngoài, loại bỏ các vết cháy. Cắt gừng thành từng lát nhỏ, cho vào cốc nước nóng và cho trẻ uống như nước trà.

Hồng xiêm xanh

Hồng xiêm hay còn tên gọi khác là Sampoche. Theo Đông y, hồng xiêm có vị ngọt, mềm mịn rất dễ ăn, có thể sử dụng trong bữa ăn dặm của trẻ. Loại trái này chứa hàm lượng tannin cao rất tốt cho hệ thống tiêu hóa và cung cấp năng lượng cần thiết cho trẻ.

Trong việc điều trị tiêu chảy, táo bón, đi phân sống cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ mẹ có thể áp dụng phương pháp đơn giản: Sử dụng 1 trái hồng xiêm 20g, gọt vỏ, lấy hạt và phần sơ chát bên trong trái hồng xiêm rồi cắt thành miếng nhỏ. Nấu hồng xiêm với 200ml nước và cho trẻ uống 2 lần/ ngày, 1-2 ngày sẽ có kết quả.

[inline_article id=75597]

Lưu ý dành cho mẹ

Với trẻ đã ăn dặm trong thời gian đi ngoài mẹ nên cho trẻ nhỏ ăn những đồ ăn dễ tiêu hóa, chia nhỏ các bữa ăn và nên cho trẻ uống nhiều nước, tránh tình trạng trẻ bị mất nước dẫn tới suy kiệt.

Sử dụng nước bù chất điện giải Oresol cần pha theo tỷ lệ như hướng dẫn. Tuyệt đối không được sử dụng các loại thuốc chống tiêu chảy hay chống nôn cho trẻ khi không có sự chỉ định của bác sỹ.

Với trẻ còn đang bú mẹ, mẹo chữa đi ngoài cho trẻ sơ sinh hiệu quả là xem lại chế độ ăn hằng ngày của mẹ. Nếu tình trạng bệnh kéo dàu nên đưa đi khám ngay.